ഇൻസ്റ്റഗ്രാം പരസ്യങ്ങളിലൂടെ കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണ ദൃശ്യങ്ങളിലേക്ക് പ്രവേശനം? കേന്ദ്ര മന്ത്രാലയങ്ങളോടും ഡൽഹി പോലീസിനോടും റിപ്പോർട്ട് തേടി എൻഎച്ച്ആർസി | Instagram Child Sexual Abuse Material

ന്യൂഡൽഹി: ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിൽ പണമടച്ചുള്ള പരസ്യങ്ങളിലൂടെ കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണ ദൃശ്യങ്ങളിലേക്ക് (CSAM/CSEAM) ഉപയോക്താക്കളെ എത്തിച്ചെന്ന ആരോപണത്തിൽ ദേശീയ മനുഷ്യാവകാശ കമ്മീഷൻ ഇടപെട്ടു. പ്രിയങ്ക് കനൂംഗോയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ബെഞ്ച് വിഷയത്തിൽ സ്വമേധയാ ശ്രദ്ധ ചെലുത്തിയതിന് പിന്നാലെ ഇലക്ട്രോണിക്സ് ആൻഡ് ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി മന്ത്രാലയം (MeitY), ഇൻഫർമേഷൻ ആൻഡ് ബ്രോഡ്കാസ്റ്റിങ് മന്ത്രാലയം (MIB), ഡൽഹി പോലീസ് എന്നിവരോട് രണ്ടാഴ്ചയ്ക്കകം വിശദമായ ആക്ഷൻ ടേക്കൺ റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ നിർദേശിച്ചു. (Instagram Child Sexual Abuse Material)

ബിബിസി വേൾഡ് സർവീസിന്റെ റിപ്പോർട്ടുകളാണ് നടപടിക്ക് ആധാരം. ‘റേപ്പ് വീഡിയോ’, ‘ചൈൽഡ് വീഡിയോ’ തുടങ്ങിയ വാക്കുകൾ ഉപയോഗിച്ചുള്ള പണമടച്ചുള്ള പരസ്യങ്ങൾ ഇൻസ്റ്റഗ്രാമിൽ പ്രദർശിപ്പിക്കുകയും അവ ടെലഗ്രാം ചാനലുകളിലേക്ക് ഉപയോക്താക്കളെ റീഡയറക്ട് ചെയ്യുകയും ചെയ്തെന്നായിരുന്നു റിപ്പോർട്ടിലെ ആരോപണം. ഇത്തരം പരസ്യങ്ങൾ മെറ്റയുടെ പരിശോധനാ സംവിധാനത്തിലൂടെ കടന്നുപോയെന്നും പരാതി നൽകിയിട്ടും അവ തുടർന്നും ലഭ്യമായിരുന്നുവെന്നും റിപ്പോർട്ടിൽ ആരോപിച്ചിരുന്നു. ആരോപണങ്ങൾ ശരിയാണെന്ന് തെളിഞ്ഞാൽ വിഷയം നിയമവിരുദ്ധമായ ഓൺലൈൻ ഉള്ളടക്കത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങില്ലെന്നും കുട്ടികളുടെ ലൈംഗിക ചൂഷണം, ദൃശ്യങ്ങളുടെ പകർത്തൽ, പ്രചാരണം, വിൽപ്പന, സാമ്പത്തിക നേട്ടം, സംഘടിത കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ഗുരുതര വിഷയങ്ങൾ ഉൾപ്പെടാമെന്നും എൻഎച്ച്ആർസി നിരീക്ഷിച്ചു. POCSO നിയമം, 2012, ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി നിയമം, 2000, ബന്ധപ്പെട്ട ഇടനിലക്കാരുടെ ചട്ടങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിഷയം പരിശോധിക്കണമെന്നും കമ്മീഷൻ നിർദേശിച്ചു.

POCSO പ്രകാരമുള്ള നിർബന്ധിത റിപ്പോർട്ടിങ് പരിശോധിക്കും

പോക്‌സോ നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 19 പ്രകാരമുള്ള നിർബന്ധിത റിപ്പോർട്ടിങ് സംബന്ധിച്ചും എൻഎച്ച്ആർസി MeitYയോട് വിശദീകരണം തേടി. ആരോപണവിധേയമായ കുറ്റകൃത്യങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരം ലഭിച്ചതിന് ശേഷം വിഷയം സ്പെഷ്യൽ ജുവനൈൽ പോലീസ് യൂണിറ്റിനെയോ (SJPU) പ്രാദേശിക പോലീസിനെയോ അറിയിച്ചിരുന്നോ എന്നാണ് കമ്മീഷൻ പ്രധാനമായും ചോദിച്ചത്. റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടില്ലെങ്കിൽ, അതിന് ഉത്തരവാദിയായ ഉദ്യോഗസ്ഥനെയോ അധികാരിയെയോ കണ്ടെത്തുകയും റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നതിൽ വീഴ്ച സംഭവിച്ചിട്ടുണ്ടെങ്കിൽ സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ വ്യക്തമാക്കുകയും വേണമെന്നും നിർദേശിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഇലക്ട്രോണിക് തെളിവുകൾ സംരക്ഷിക്കൽ, ഫോറൻസിക് പരിശോധന, പ്രതികളെ കണ്ടെത്തൽ, സാമ്പത്തിക ഇടപാടുകളുടെ ഉറവിടം കണ്ടെത്തൽ, ഇരകളായ കുട്ടികളെ രക്ഷപ്പെടുത്തുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും പുനരധിവസിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയും കമ്മീഷൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

സുപ്രീംകോടതിയുടെ Just Rights for Children Alliance & Anr. v. S. Harish & Ors. (ജസ്റ്റ് റൈറ്റ്സ് ഫോർ ചിൽഡ്രൻ അലയൻസ് & അൻ. v. എസ്. ഹരീഷും മറ്റുള്ളവരും.) കേസിലെ നിരീക്ഷണങ്ങളും എൻഎച്ച്ആർസി പരിഗണിച്ചിട്ടുണ്ട്. കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ വേഗത്തിൽ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുക, ഇലക്ട്രോണിക് തെളിവുകൾ സംരക്ഷിക്കുക, ഏകോപിത അന്വേഷണം നടത്തുക, കുട്ടികളെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് രക്ഷപ്പെടുത്തുകയും സംരക്ഷിക്കുകയും ചെയ്യുക തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾക്ക് വിധിയിൽ നൽകിയ പ്രാധാന്യവും കമ്മീഷൻ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. ഐടി നിയമത്തിലെ സെക്ഷൻ 79 മാത്രം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി ഒരു സ്ഥാപനത്തിന് പോക്‌സോ നിയമത്തിലെ ബാധ്യതകളിൽ നിന്ന് ഒഴിഞ്ഞുമാറാനാകില്ലെന്നും കമ്മീഷൻ നിരീക്ഷിച്ചു.

മെറ്റയുടെ ‘പബ്ലിഷർ’ റോളും പരിശോധിക്കും

ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ ഉത്തരവാദിത്തവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റൊരു പ്രധാന ചോദ്യവും എൻഎച്ച്ആർസി ഉന്നയിച്ചിട്ടുണ്ട്. ഉള്ളടക്ക ആശയങ്ങൾ, ഫോർമാറ്റുകൾ, ക്യാപ്ഷനുകൾ, പോസ്റ്റിങ് സമയം, പ്രേക്ഷകരെ ആകർഷിക്കുന്ന തന്ത്രങ്ങൾ, വരുമാനമുണ്ടാക്കാനുള്ള മാർഗങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ സംബന്ധിച്ച് മെറ്റയുടെ സംവിധാനങ്ങൾ നിർദേശങ്ങൾ നൽകുന്നതായി പരാതിക്കാരൻ സമർപ്പിച്ച രേഖകളിൽ അവകാശപ്പെടുന്നു. ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ ഉള്ളടക്കം സൃഷ്ടിക്കുകയോ മാറ്റം വരുത്തുകയോ തിരഞ്ഞെടുക്കുകയോ ശുപാർശ ചെയ്യുകയോ പ്രസിദ്ധീകരിക്കുകയോ വ്യാപകമായി പ്രചരിപ്പിക്കുകയോ അതിൽ നിന്ന് വരുമാനം നേടുകയോ ചെയ്യുന്നുണ്ടെങ്കിൽ, പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിനെ വെറും ‘പാസീവ് ഇന്റർമീഡിയറി’യായി മാത്രം പരിഗണിക്കാനാകുമോ എന്നതാണ് കമ്മീഷൻ പരിശോധിക്കുന്നത്. പ്ലാറ്റ്‌ഫോം ഉപയോഗിക്കുന്ന ഔദ്യോഗിക പദവിയേക്കാൾ അതിന്റെ യഥാർഥ പ്രവർത്തനങ്ങളും ഉള്ളടക്കത്തിന്മേലുള്ള നിയന്ത്രണവും കണക്കിലെടുക്കണമെന്നാണ് കമ്മീഷന്റെ നിലപാട്.

2021ലെ ഇൻഫർമേഷൻ ടെക്നോളജി (Intermediary Guidelines and Digital Media Ethics Code) Rules-ലെ ബന്ധപ്പെട്ട വ്യവസ്ഥകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ മെറ്റയുടെ പ്രവർത്തനം പരിശോധിക്കാനും എൻഎച്ച്ആർസി MIBയോട് ആവശ്യപ്പെട്ടു. ഉള്ളടക്കം സൃഷ്ടിക്കൽ, ശുപാർശ, ക്യൂറേഷൻ, ആംപ്ലിഫിക്കേഷൻ തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ മെറ്റയുടെ പങ്ക് പരിഗണിച്ച്, അത് പ്രസാധകനായോ ഓൺലൈൻ ക്യൂറേറ്റഡ് കണ്ടന്റിന്റെ പ്രസാധകനായോ ചട്ടങ്ങളുടെ പരിധിയിൽ വരുമോ എന്നും മന്ത്രാലയം വ്യക്തമാക്കണം.

ഡൽഹി പോലീസിനോടും അധിക റിപ്പോർട്ട്

നേരത്തെ ഡൽഹി പോലീസ് സമർപ്പിച്ച റിപ്പോർട്ട് എൻഎച്ച്ആർസി രേഖയിൽ സ്വീകരിച്ചു. വിഷയത്തിൽ സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ, ടെലഗ്രാമിൽ നിന്ന് തേടിയതോ ലഭിച്ചതോ ആയ വിവരങ്ങൾ, ആ വിവരങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ പിന്നീട് സ്വീകരിച്ച നടപടികൾ എന്നിവ ഉൾപ്പെടുന്ന അധിക റിപ്പോർട്ട് സമർപ്പിക്കാൻ ഡൽഹി പോലീസ് കമ്മീഷണർക്ക് രണ്ടാഴ്ച കൂടി സമയം അനുവദിച്ചിട്ടുണ്ട്. MeitY, MIB, ഡൽഹി പോലീസ് എന്നിവരോടും ബന്ധപ്പെട്ട മറ്റ് അധികാരികളോടും വിഷയത്തിൽ പോയിന്റ് അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള റിപ്പോർട്ടുകളാണ് സമർപ്പിക്കേണ്ടതെന്ന് എൻഎച്ച്ആർസി വ്യക്തമാക്കി. പൊതുവായ മറുപടികൾക്ക് പകരം നിലവിലുള്ള രേഖകളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ വിശദമായ വിവരങ്ങൾ നൽകണമെന്നും കമ്മീഷൻ നിർദേശിച്ചു.

ഡിജിറ്റൽ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളുടെ ഉത്തരവാദിത്തം സംബന്ധിച്ച് പുതിയൊരു നിയമപരമായ ചർച്ചയ്ക്കും എൻഎച്ച്ആർസിയുടെ ഇടപെടൽ വഴിതുറന്നിട്ടുണ്ട്. നിയമവിരുദ്ധമായ ഉള്ളടക്കം ആരാണ് അപ്‌ലോഡ് ചെയ്തത് എന്നതിൽ മാത്രം അന്വേഷണം ഒതുങ്ങാതെ, പ്ലാറ്റ്‌ഫോമിന്റെ സ്വന്തം സംവിധാനങ്ങൾ ഉള്ളടക്കത്തിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ്, പ്രചാരണം, വ്യാപനം, വരുമാനവൽക്കരണം എന്നിവയിൽ എത്രത്തോളം പങ്കാളികളാകുന്നു എന്നതും ഇനി പരിശോധിക്കപ്പെടും.

Summary: The NHRC has sought action-taken reports from MeitY, the Ministry of Information and Broadcasting and Delhi Police over allegations that paid Instagram advertisements facilitated access to child sexual abuse material. The Commission is also examining whether Meta’s role in curating, recommending, amplifying or monetising content could attract responsibilities beyond those of a passive intermediary.