നവരാത്രിയിലെ അപൂർവമായ അഞ്ച് ആചാരങ്ങൾ; നിറങ്ങൾ മുതൽ ബാർലി മുളപ്പിക്കൽ വരെ | Navaratri rituals in India
Current: മലയാളം
ദേവീപൂജയും വ്രതാനുഷ്ഠാനങ്ങളും സംഗീതവും നൃത്തവും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന നവരാത്രി ഇന്ത്യയിലെ വൈവിധ്യമാർന്ന ആഘോഷങ്ങളിലൊന്നാണ്. ദുർഗാദേവിയെ ആരാധിക്കുന്നതിനപ്പുറം, രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ പിന്തുടരുന്ന സവിശേഷമായ ആചാരങ്ങളും നവരാത്രിക്ക് വേറിട്ട ഭംഗി നൽകുന്നു. ഓരോ ദിവസത്തിനും പ്രത്യേക നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കുന്ന രീതി, ആയുധപൂജ, തമിഴ്നാട്ടിലെ കൊലു, ബംഗാളിലെ സന്ധിപൂജ, ബാർലി വിത്തുകൾ മുളപ്പിക്കൽ എന്നിവ ഇതിൽ ചിലതാണ്. പ്രാദേശിക വിശ്വാസങ്ങളും സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യങ്ങളും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന ഈ ആചാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് അറിയാം. (Navaratri rituals in India)
1. ഓരോ ദിവസവും ഓരോ നിറം; വസ്ത്രധാരണത്തിനും പ്രത്യേകത
നവരാത്രിയിലെ ഒൻപത് ദിവസങ്ങളിലും നിശ്ചിത നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രം ധരിക്കുന്ന രീതി മഹാരാഷ്ട്രയും ഗുജറാത്തും ഉൾപ്പെടെയുള്ള ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ പ്രചാരത്തിലുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് സ്ത്രീകൾ അതത് ദിവസത്തെ നിറത്തിനനുസരിച്ച് വസ്ത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും തിരഞ്ഞെടുക്കാറുണ്ട്.
ആഘോഷങ്ങൾക്ക് കൂടുതൽ വർണാഭമായ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഈ രീതിയിൽ കുടുംബാംഗങ്ങളും സുഹൃത്തുക്കളും ഒരേ നിറത്തിലുള്ള വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിക്കുന്നതും കാണാം. എന്നാൽ നിറങ്ങളുടെ ക്രമം എല്ലാ പ്രദേശങ്ങളിലും ഒരുപോലെയല്ല. വർഷവും പ്രാദേശിക ആചാരങ്ങളും അനുസരിച്ച് നിറങ്ങളിൽ മാറ്റമുണ്ടാകാം.
2. ആയുധപൂജ; ഉപകരണങ്ങൾക്കും ആദരവ്
ശക്തിയുടെയും ധൈര്യത്തിന്റെയും പ്രതീകമായ ദുർഗാദേവിയുടെ ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ആയുധപൂജയ്ക്ക് നവരാത്രിക്കാലത്ത് പ്രത്യേക സ്ഥാനമുണ്ട്. പുരാതനകാലത്ത് യോദ്ധാക്കൾ യുദ്ധത്തിനിറങ്ങുന്നതിന് മുമ്പ് ആയുധങ്ങൾ പൂജിക്കുന്ന പതിവുണ്ടായിരുന്നുവെന്ന് പരമ്പരാഗത വിശ്വാസങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
കാലക്രമേണ ആയുധപൂജയുടെ ആശയം തൊഴിൽപരമായ ഉപകരണങ്ങളിലേക്കും ദൈനംദിന ജീവിതത്തിൽ ഉപയോഗിക്കുന്ന സാമഗ്രികളിലേക്കും വ്യാപിച്ചു. ദക്ഷിണേന്ത്യയിൽ വിജയദശമിയോടനുബന്ധിച്ച് യന്ത്രങ്ങൾ, വാഹനങ്ങൾ, പുസ്തകങ്ങൾ, സംഗീതോപകരണങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ പൂജയ്ക്കുവയ്ക്കുന്ന പതിവ് ഇതുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അധ്വാനത്തോടും തൊഴിൽനൈപുണ്യത്തോടുമുള്ള ആദരവിന്റെ പ്രതീകമായും ഈ ആചാരത്തെ കാണാം.
3. പാവകളുടെ ലോകമൊരുക്കുന്ന നവരാത്രി കൊലു
തമിഴ്നാട്ടിൽ ഏറെ പ്രചാരമുള്ള നവരാത്രി ആചാരമാണ് കൊലു അഥവാ ബൊമ്മൈ കൊലു. വീടുകളിൽ പടികൾ ഒരുക്കി അതിന്മേൽ ദേവീദേവന്മാരുടെ രൂപങ്ങൾ, പുരാണകഥാപാത്രങ്ങൾ, മൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, ക്ഷേത്രങ്ങളുടെ മാതൃകകൾ, ഗ്രാമീണ ജീവിതദൃശ്യങ്ങൾ എന്നിവയുടെ പാവകൾ ക്രമമായി നിരത്തിവയ്ക്കുന്നു.
സാധാരണയായി മൂന്നോ അഞ്ചോ ഏഴോ ഒൻപതോ പടികളുള്ള കൊലുവാണ് ഒരുക്കാറുള്ളത്. കളിമണ്ണിലും മരത്തിലും നിർമിച്ച പാവകൾ ഇതിലെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. വീടുകളിൽ പൂജകളും ഭജനകളും സംഘടിപ്പിച്ച് ബന്ധുക്കളെയും അയൽവാസികളെയും ക്ഷണിക്കുന്നതും പതിവാണ്. ചിലയിടങ്ങളിൽ അതിഥികൾക്ക് പ്രസാദത്തിനൊപ്പം കുങ്കുമം, വളകൾ തുടങ്ങിയവയും സമ്മാനിക്കുന്നു. ആരാധനയും കലയും ഒത്തുചേരുന്ന കൊലു കുടുംബബന്ധങ്ങൾക്കും സാമൂഹിക കൂട്ടായ്മകൾക്കും പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. പാവകളിലൂടെ പുരാണകഥകളും സാംസ്കാരിക പാരമ്പര്യങ്ങളും പുതുതലമുറയ്ക്ക് പരിചയപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു മാർഗം കൂടിയാണിത്.
4. ബംഗാളിലെ സന്ധിപൂജ; അഷ്ടമിയും നവമിയും സംഗമിക്കുന്ന സമയം
പശ്ചിമ ബംഗാളിലെ ദുർഗാപൂജയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട പ്രധാന ആചാരങ്ങളിലൊന്നാണ് സന്ധിപൂജ. അഷ്ടമി തിഥിയുടെ അവസാനവും നവമി തിഥിയുടെ തുടക്കവും ചേരുന്ന സന്ധിക്ഷണത്തിലാണ് ഈ പൂജ നടത്തുന്നത്. ചണ്ഡനും മുണ്ടനും എന്ന അസുരന്മാരെ വധിക്കാൻ ചാമുണ്ഡാദേവി പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടുവെന്ന പുരാണകഥയുമായി ഈ ആചാരത്തിന് ബന്ധമുണ്ട്.
പരമ്പരാഗതമായി സന്ധിപൂജയ്ക്കിടെ 108 വിളക്കുകൾ തെളിക്കുകയും 108 താമരപ്പൂക്കൾ സമർപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന രീതി ചില പൂജകളിൽ കാണാം. അഷ്ടമിയുടെയും നവമിയുടെയും സംഗമനിമിഷത്തിന് പ്രത്യേക ആത്മീയ പ്രാധാന്യം നൽകുന്നതാണ് ഈ ആചാരത്തിന്റെ സവിശേഷത. തിഥികളുടെ കണക്കനുസരിച്ചാണ് സന്ധിപൂജയുടെ കൃത്യമായ സമയം നിശ്ചയിക്കുന്നത്. അതിനാൽ ഓരോ വർഷവും പൂജ നടക്കുന്ന സമയത്തിൽ വ്യത്യാസമുണ്ടാകാം.
5. ബാർലി വിത്തുകൾ മുളപ്പിക്കൽ; സമൃദ്ധിയുടെ പ്രതീകം
നവരാത്രിയുടെ തുടക്കത്തിൽ മണ്ണ് നിറച്ച പാത്രത്തിൽ ബാർലി വിത്തുകൾ വിതയ്ക്കുന്ന രീതി ഉത്തരേന്ത്യയിലെ ചില പ്രദേശങ്ങളിൽ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു. ഉത്സവദിവസങ്ങളിൽ വിത്തുകൾ മുളച്ച് വളരുന്നതിനെ സമൃദ്ധിയുടെയും പുതുതുടക്കത്തിന്റെയും ശുഭസൂചനയായാണ് പരമ്പരാഗതമായി കാണുന്നത്.
കൃഷിയുമായി അടുത്ത ബന്ധമുള്ള സമൂഹങ്ങളിൽ ബാർലി മുളകൾ വിളവിന്റെയും കുടുംബക്ഷേമത്തിന്റെയും പ്രതീകമായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മുളകളുടെ വളർച്ചയെ അടിസ്ഥാനമാക്കി വരാനിരിക്കുന്ന കാലത്തെക്കുറിച്ച് ചില പ്രാദേശിക വിശ്വാസങ്ങളുമുണ്ട്. എന്നാൽ ഇത്തരം വ്യാഖ്യാനങ്ങൾ ആചാരങ്ങളുടെയും വിശ്വാസങ്ങളുടെയും ഭാഗമാണ്; ഭാവിയിലെ സമൃദ്ധി ഉറപ്പാക്കുന്ന ശാസ്ത്രീയ സൂചനകളല്ല.
നവരാത്രി സമാപിക്കുമ്പോൾ മുളച്ച വിത്തുകൾ ചിലയിടങ്ങളിൽ ജലാശയങ്ങളിൽ ഒഴുക്കുകയോ മരച്ചുവട്ടിൽ നിക്ഷേപിക്കുകയോ ചെയ്യുന്നു. പ്രകൃതിയോടും കൃഷിയോടുമുള്ള ബന്ധം ഓർമിപ്പിക്കുന്ന ഈ ആചാരം നവരാത്രിയുടെ പ്രാദേശിക വൈവിധ്യത്തിന് മറ്റൊരു ഉദാഹരണമാണ്.
