നാഗാലാൻഡിലെ പച്ചപ്പും ശുദ്ധവായുവും നിറഞ്ഞ ഖൊനോമ ഗ്രാമം സുസ്ഥിര ജീവിതശൈലിയുടെയും പൗരബോധത്തിന്റെയും മികച്ച മാതൃകയാണ്. തിരക്കേറിയ മഹാനഗരങ്ങളിലെ വിഷവായുവിൽ നിന്നും ഗതാഗതക്കുരുക്കുകളിൽ നിന്നും വിഭിന്നമായി, പ്രകൃതിയുമായി അലിഞ്ഞുചേർന്ന ഒരു ജീവിതമാണ് ഇവിടെയുള്ളത്. 1998-ൽ പ്രകൃതി സംരക്ഷണത്തിനായി ‘ട്രാഗോപാൻ സാങ്ച്വറി’ സ്ഥാപിതമായതോടെ ഖൊനോമ ഇന്ത്യയിലെ ആദ്യത്തെ ഹരിത ഗ്രാമമെന്ന ഖ്യാതി നേടി. അങ്കാമി ഗോത്രവർഗ്ഗക്കാർ താമസിക്കുന്ന ഈ ഗ്രാമത്തിൽ വന്യജീവികളെ വേട്ടയാടുന്നത് കർശനമായി നിരോധിച്ചിരിക്കുന്നു. കൃഷിയിലും കന്നുകാലി വളർത്തലിലുമാണ് ഈ ജനത ഇപ്പോൾ തങ്ങളുടെ ഉപജീവനമാർഗ്ഗം കണ്ടെത്തുന്നത്.
ഈ ഗ്രാമത്തിന്റെ ഏറ്റവും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന പ്രത്യേകത ഇവിടുത്തെ ‘വിശ്വാസ കടകളാണ്’. ഉടമകളില്ലാതെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ഈ കടകളിൽ സാധനങ്ങൾക്ക് വില രേഖപ്പെടുത്തി വെച്ചിട്ടുണ്ടാകും. ആവശ്യമുള്ള സാധനങ്ങൾ എടുത്ത് പണം ബോക്സിൽ നിക്ഷേപിക്കാനുള്ള സത്യസന്ധത ഓരോ ഗ്രാമവാസിയും സഞ്ചാരിയും പുലർത്തുന്നു. ഗ്രാമവാസികൾ വീടുകൾ പൂട്ടാറില്ല എന്നതും, ആർക്കും പുസ്തകങ്ങൾ എടുക്കാനും നൽകാനും സാധിക്കുന്ന കമ്മ്യൂണിറ്റി ലൈബ്രറി പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നതും ഖൊനോമയിലെ പരസ്പര വിശ്വാസത്തിന്റെ ആഴം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. മോഷണമോ വഞ്ചനയോ ഇല്ലാത്ത ഈ മണ്ണ് പൗരബോധത്തിന്റെ പാഠപുസ്തകമാണ്.
20 ചതുരശ്ര കിലോമീറ്ററിൽ കൂടുതൽ വിസ്തൃതിയുള്ള ഒരു ചെറിയ ഗ്രാമമാണ് ഖൊനോമ, അങ്കാമി ഗോത്രക്കാർ ഇതിനെ അവരുടെ വീട് എന്ന് വിളിക്കുന്നു. 2011 ലെ സെൻസസ് പ്രകാരം, ഈ ഗ്രാമത്തിൽ 1,900 ൽ അധികം ആളുകളുണ്ട്. വെറും 424 വീടുകളിലാണ് ഈ കുടുംബങ്ങൾ താമസിക്കുന്നത്.
സഞ്ചാരികൾക്കായി ചരിത്രവും പ്രകൃതിഭംഗിയും ഒരുപോലെ ഖൊനോമയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിപ്പുണ്ട്. ബ്രിട്ടീഷുകാരുടെ അടിമവേലയ്ക്കെതിരെ അങ്കാമി നാഗകൾ പോരാടിയ ഖൊനോമ കോട്ട ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ആകർഷണമാണ്. കൂടാതെ പ്രകൃതി നടത്തം, ട്രെക്കിംഗ് എന്നിവയ്ക്കും ഇവിടെ ഏറെ സാധ്യതകളുണ്ട്. കേവലം ഒരു വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രം എന്നതിലുപരി, സാമൂഹിക ഉത്തരവാദിത്തവും പരിസ്ഥിതി സൗഹൃദ ജീവിതവും എങ്ങനെ സാധ്യമാക്കാം എന്ന് ലോകത്തിന് കാട്ടിക്കൊടുക്കുന്ന ഒരിടമാണ് ഖൊനോമ.
The post കടയുടമകളില്ലാത്ത കടകൾ, പൂട്ടാത്ത വീടുകൾ; വിസ്മയമായി ഈ ഗ്രാമം appeared first on Express Kerala.