അജിത് പവാറിന്റെ വിയോഗം; തളരാതെ സുനേത്ര പവാർ, എൻസിപിയുടെ അമരത്തേക്ക് ഒരു സ്ത്രീരൂപം?ബാരാമതിയുടെ ‘പവാർ ബഹു’ രാഷ്ട്രീയ ഗതി മാറ്റുമോ?

ഇന്ത്യയിലെ ഏറ്റവും പ്രക്ഷുബ്ധവും രാഷ്ട്രീയമായി സങ്കീർണ്ണവുമായ സംസ്ഥാനങ്ങളിലൊന്നാണ് മഹാരാഷ്ട്ര. അധികാര പോരാട്ടങ്ങളും കുടുംബ രാഷ്ട്രീയവും അപ്രതീക്ഷിത രാഷ്ട്രീയ വഴിത്തിരിവുകളും ചേർന്നതാണ് ഇവിടുത്തെ രാഷ്ട്രീയം. അത്തരം ഒരു പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് 2026 ജനുവരി 28 ബുധനാഴ്ച മഹാരാഷ്ട്രയുടെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെ തന്നെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്ന വാർത്ത പുറത്തുവന്നത്. ബാരാമതിയിൽ ഉണ്ടായ വിമാനാപകടത്തിൽ ഉപമുഖ്യമന്ത്രി അജിത് പവാർ മരണപ്പെട്ടുവെന്ന വിവരം സംസ്ഥാനത്തെ രാഷ്ട്രീയ ലോകത്തെ നടുക്കി. എൻസിപി എന്ന പാർട്ടിയെയും, പ്രത്യേകിച്ച് അജിത് പവാറിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ പ്രവർത്തിച്ച വിഭാഗത്തെയും, ഈ സംഭവം അനിശ്ചിതത്വത്തിലേക്കാണ് തള്ളിവിട്ടത്.

അജിത് പവാർ എന്നത് മഹാരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഒരു പേരിനേക്കാൾ വലിയ പ്രതീകമായിരുന്നു. അധികാരത്തിന്റെ കേന്ദ്രത്തിലിരുന്ന, കടുത്ത തീരുമാനങ്ങൾ എടുക്കാൻ മടിക്കാത്ത നേതാവ്. അദ്ദേഹത്തിന്റെ അപ്രതീക്ഷിത വിയോഗത്തോടെ എൻസിപിയുടെ ഭാവി ആരുടെ കൈകളിലാകും എന്ന ചോദ്യം ശക്തമായി ഉയർന്നു. പാർട്ടിയിൽ നിരവധി മുതിർന്ന നേതാക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നാലും ഇപ്പോഴത്തെ രാഷ്ട്രീയ-വികാര സാഹചര്യത്തിൽ എല്ലാവരുടെയും ശ്രദ്ധ പതുക്കെ തിരിയുന്നത് അജിത് പവാറിന്റെ ഭാര്യയും രാജ്യസഭാംഗവുമായ സുനേത്ര പവാറിലേക്കാണ്.

സുനേത്ര പവാറിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഉയർച്ച പെട്ടെന്നുണ്ടായ ഒരു കഥയല്ല. മറിച്ച് പതുക്കെ, എന്നാൽ ഉറച്ച അടിത്തറയോടെ മുന്നേറിയ ജീവിതപാതയാണ് അവരുടേത്. മറാത്ത്‌വാഡ മേഖലയിലെ ധാരാശിവിൽ നിന്നുള്ള അവർ, രാഷ്ട്രീയമായി സ്വാധീനമുള്ള ഒരു കുടുംബത്തിലാണ് ജനിച്ചത്. മുൻ സംസ്ഥാന മന്ത്രിയും ലോക്‌സഭാ എംപിയുമായിരുന്ന പദംസിങ് പാട്ടീലിന്റെ സഹോദരിയായ സുനേത്ര, രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷം ബാല്യത്തിൽ തന്നെ പരിചയപ്പെട്ടവളാണ്. 1985-ൽ അജിത് പവാറിനെ വിവാഹം കഴിച്ചതോടെ ‘പവാർ ബാഹു’ എന്ന പേരിലാണ് അവർ പൊതുവെ അറിയപ്പെട്ടത്. എങ്കിലും, ദീർഘകാലം അവർ പൊതുരാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ മുൻനിരയിൽ നിന്ന് മാറി നിന്നു.

2024-ലെ ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പാണ് സുനേത്ര പവാറിനെ ആദ്യമായി ശക്തമായി പൊതുസമൂഹത്തിന്റെ ശ്രദ്ധയിൽ കൊണ്ടുവന്നത്. പവാർ കുടുംബത്തിന്റെ ശക്തികേന്ദ്രമായ ബാരാമതിയിൽ നിന്ന്, ശരദ് പവാറിന്റെ മകളും സഹോദരഭാര്യയുമായ സുപ്രിയ സുലെക്കെതിരെ മത്സരിക്കാനുള്ള തീരുമാനം തന്നെ വലിയ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശമായിരുന്നു. പരാജയം അവരെ തേടിയെത്തിയെങ്കിലും, ഏകദേശം ഒന്നര ലക്ഷം വോട്ടുകളുടെ വ്യത്യാസം അവിടുത്തെ രാഷ്ട്രീയ ശക്തി ഗണിതം എത്രത്തോളം സങ്കീർണ്ണമാണെന്നത് വ്യക്തമാക്കുകയായിരുന്നു. ആ പരാജയം സുനേത്രയുടെ രാഷ്ട്രീയ യാത്രയുടെ അവസാനമല്ല, മറിച്ച് ഒരു പുതിയ അധ്യായത്തിന്റെ തുടക്കമായിരുന്നു.

ലോക്‌സഭാ തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് പിന്നാലെ, മുൻ കേന്ദ്ര സിവിൽ വ്യോമയാന മന്ത്രിയും എൻസിപിയുടെ ദേശീയ എക്സിക്യൂട്ടീവ് പ്രസിഡന്റുമായ പ്രഫുൽ പട്ടേലിന്റെ പിൻഗാമിയായി സുനേത്ര പവാർ രാജ്യസഭയിലേക്ക് നാമനിർദ്ദേശം ചെയ്യപ്പെടുകയും എതിരില്ലാതെ തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇതോടെ, ദേശീയ തലത്തിലുള്ള ഒരു രാഷ്ട്രീയ പ്ലാറ്റ്‌ഫോം അവർക്കു ലഭിച്ചു. രാജ്യസഭാംഗം എന്ന പദവി, അവരെ ഇനി വെറും ഒരു കുടുംബ രാഷ്ട്രീയ മുഖമല്ല, മറിച്ച് ഒരു ഭരണഘടനാപരമായ അധികാര സ്ഥാനത്തിരിക്കുന്ന നേതാവായി ഉയർത്തി.

രാഷ്ട്രീയത്തിന് പുറമെ, സാമൂഹികവും സാമ്പത്തികവുമായ മേഖലകളിലും സുനേത്ര പവാർ സജീവ സാന്നിധ്യമാണ്. ബാരാമതി ടെക്സ്റ്റൈൽ കമ്പനിയുടെ ചെയർപേഴ്‌സൺ എന്ന നിലയിൽ, മഹാരാഷ്ട്രയുടെ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് നിർണായകമായ ഒരു വ്യവസായ മേഖലയുമായി അവർ ബന്ധപ്പെട്ടു പ്രവർത്തിക്കുന്നു. 2010-ൽ അവർ സ്ഥാപിച്ച എൻവയോൺമെന്റൽ ഫോറം ഓഫ് ഇന്ത്യ എന്ന എൻജിഒയിലൂടെ ജൈവകൃഷി, പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം, സുസ്ഥിര വികസനം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ അവർ ഇടപെടുന്നു. ഈ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് ലഭിച്ച ‘ഗ്രീൻ വാരിയർ അവാർഡ്’ അവരെ ഒരു സാമൂഹിക പ്രവർത്തകയായും പരിചയപ്പെടുത്തുന്നു.

വിദ്യാഭ്യാസ രംഗത്തും സുനേത്ര പവാറിന് ശക്തമായ പങ്കാളിത്തമുണ്ട്. ശരദ് പവാർ സ്ഥാപിച്ച വിദ്യാ പ്രതിഷ്ഠാൻ എന്ന വിദ്യാഭ്യാസ ട്രസ്റ്റിന്റെ ട്രസ്റ്റിയായ അവർ, 25,000-ത്തിലധികം വിദ്യാർത്ഥികളുടെ ഭാവിയെ സ്വാധീനിക്കുന്ന തീരുമാനങ്ങളിൽ പങ്കാളിയാണ്. സാവിത്രിഭായ് ഫൂലെ പൂനെ സർവകലാശാലയുടെ സെനറ്റ് അംഗമായും പ്രവർത്തിക്കുന്ന സുനേത്ര, ഉന്നത വിദ്യാഭ്യാസ നയങ്ങളിൽ അഭിപ്രായം രേഖപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു സ്ഥാനത്താണ്.

ഇത്തരമൊരു പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് അജിത് പവാറിന്റെ മരണത്തോടെ സുനേത്ര പവാർ എൻസിപിയിലെ ഒരു നിർണായക മുഖമായി മാറുന്നത്. പാർട്ടിയിൽ ചഹാഗൻ ഭുജ്ബാൽ , ദിലീപ് വെൽസ് പാട്ടീൽ തുടങ്ങിയ മുതിർന്ന നേതാക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നാലും, സഹതാപ ഘടകവും പവാർ കുടുംബ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ചരിത്രവും സുനേത്രയെ മറ്റുള്ളവരിൽ നിന്ന് വേറിട്ടുനിർത്തുന്നു. ബാരാമതി വിമാനാപകടം സൃഷ്ടിച്ച വികാരാത്മക അന്തരീക്ഷത്തിൽ, ഒരു സ്ത്രീ നേതാവെന്ന നിലയിൽ അവർ ഒരു “മാതൃപിതാവ്” രൂപമായി ഉയർന്നുവരാനുള്ള സാധ്യത ശക്തമാണ്.

സുനേത്ര പവാർ എൻസിപിയുടെ നേതൃസ്ഥാനത്ത് എത്തിയാൽ, അത് മഹാരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിലെ പുരുഷാധിപത്യ പാരമ്പര്യത്തിൽ നിന്നുള്ള ഒരു വലിയ മാറ്റമായിരിക്കും. ഇതുവരെ രാജവംശ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ സ്ത്രീകൾ പലപ്പോഴും പിന്തുണയ്ക്കുന്ന വേഷങ്ങളിലായിരുന്നു. എന്നാൽ സുനേത്രയുടെ രാഷ്ട്രീയ, സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക ശൃംഖലകൾ അവരെ ഒരു പൂർണ്ണ നേതൃസ്ഥാനത്തിന് യോഗ്യയാക്കുന്നു. മകൻ പാർത്ഥ് പവാറിനും അനന്തരവൻ രോഹിത് പവാറിനും ഭാവിയിൽ വലിയ രാഷ്ട്രീയ പ്രതീക്ഷകൾ ഉണ്ടെങ്കിലും, നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിൽ സഹതാപ ഘടകവും അനുഭവ സമ്പത്തും സുനേത്രയുടെ പക്ഷത്താണ്.

അജിത് പവാറിന്റെ ഉപമുഖ്യമന്ത്രി സ്ഥാനം സുനേത്ര പവാർ ഏറ്റെടുക്കുമോ എന്ന ചോദ്യം ഇപ്പോഴും തുറന്നുകിടക്കുകയാണ്. എന്നാൽ മഹാരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയം ഒരു വഴിത്തിരിവിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന ഈ ഘട്ടത്തിൽ, ഒന്നും അസാധ്യമല്ല. എൻസിപിയുടെ ഭാവി, പവാർ കുടുംബത്തിന്റെ അടുത്ത അധ്യായം, സംസ്ഥാനത്തിന്റെ അധികാര സമവാക്യം എല്ലാം ചേർന്ന് ഇനി സുനേത്ര പവാറിനെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാക്കി പുതിയ രാഷ്ട്രീയ കഥ എഴുതപ്പെടുമോ എന്നതാണ് മഹാരാഷ്ട്ര ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.

The post അജിത് പവാറിന്റെ വിയോഗം; തളരാതെ സുനേത്ര പവാർ, എൻസിപിയുടെ അമരത്തേക്ക് ഒരു സ്ത്രീരൂപം?ബാരാമതിയുടെ ‘പവാർ ബഹു’ രാഷ്ട്രീയ ഗതി മാറ്റുമോ? appeared first on Express Kerala.