ഫെബ്രുവരി 11 ന് നടന്ന ബംഗ്ലാദേശിലെ നിർണായക ദേശീയ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ പുതിയൊരു അധ്യായം തുറക്കുന്നതായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. താരിഖ് റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ബംഗ്ലാദേശ് നാഷണലിസ്റ്റ് പാർട്ടി (ബിഎൻപി) ശക്തമായ മുന്നേറ്റം നടത്തി നിർണായക വിജയത്തിലേക്ക് കുതിക്കുന്നുവെന്നാണ് പുറത്തുവരുന്ന അനൗദ്യോഗിക ഫലങ്ങൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. 300 സീറ്റുകളുള്ള പാർലമെന്റിൽ ഭൂരിപക്ഷം നേടുമെന്ന ആത്മവിശ്വാസത്തിലാണ് ബിഎൻപി നേതൃത്വം. ഇതോടെ 60 കാരനായ താരിഖ് റഹ്മാൻ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ അടുത്ത പ്രധാനമന്ത്രിയാകാനുള്ള വേദി ഉറപ്പിച്ചുവെന്നതും രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
17 വർഷത്തോളം ബ്രിട്ടനിലെ പ്രവാസജീവിതം നയിച്ച ശേഷം നാട്ടിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിയ താരിഖ് റഹ്മാൻ ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ രണ്ട് മണ്ഡലങ്ങളിൽ നിന്നാണ് മത്സരിച്ചത്. ധാക്ക-17, ബൊഗുര-6 എന്നീ സീറ്റുകളിൽ നിന്നുള്ള അനൗദ്യോഗിക ഫലങ്ങൾ പ്രകാരം അദ്ദേഹം വിജയിച്ചതായി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മീഷനും പാർട്ടി വൃത്തങ്ങളും വ്യക്തമാക്കിയതായി ‘ദി ഡെയ്ലി സ്റ്റാർ’ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. അവാമി ലീഗിന് രജിസ്ട്രേഷൻ താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവച്ചതിനാൽ മത്സരിക്കാൻ കഴിയാതിരുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ബിഎൻപി ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ മുൻനിരയിൽ നിന്ന് മത്സരത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുകയും ശക്തമായ ജനപിന്തുണ നേടുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ.
ബിഎൻപി 292 സീറ്റുകളിൽ നേരിട്ട് മത്സരിക്കുകയും ശേഷിക്കുന്ന സീറ്റുകൾ ചെറുകക്ഷികളുമായി പങ്കിടുകയും ചെയ്താണ് തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പോരാട്ടത്തിന് ഇറങ്ങിയത്. മറുവശത്ത്, ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള 11 പാർട്ടികളുടെ സഖ്യമാണ് ബിഎൻപിക്ക് എതിരാളികളായി രംഗത്തുണ്ടായിരുന്നത്. എന്നാൽ ആദ്യഘട്ട ഫലസൂചനകൾ തന്നെ ബിഎൻപിയുടെ ശക്തമായ കുതിപ്പിനെയാണ് കാണിക്കുന്നത്. പാർട്ടി തിരഞ്ഞെടുപ്പ് കമ്മിറ്റി വക്താവ് മഹ്ദി അമിൻ മാധ്യമപ്രവർത്തകരോട് പ്രതികരിച്ചത്, ബിഎൻപി കുറഞ്ഞത് മൂന്നിൽ രണ്ട് സീറ്റുകളെങ്കിലും നേടുമെന്നും, താരിഖ് റഹ്മാൻ മത്സരിച്ച രണ്ട് മണ്ഡലങ്ങളിലും വിജയിച്ചുവെന്നുമാണ്.
ഇതിനൊപ്പം, മുതിർന്ന ബിഎൻപി നേതാവ് റുഹുൽ കബീർ റിസ്വി പാർട്ടിക്ക് “വമ്പിച്ച വിജയം” ലഭിച്ചതായി അവകാശപ്പെട്ടു. കണക്കുകൾ പുറത്തുവിടാതിരുന്നെങ്കിലും, തെരുവുകളിൽ ആഘോഷങ്ങൾ നടത്തുന്നതിനുപകരം വെള്ളിയാഴ്ച പ്രാർത്ഥനയിൽ നന്ദി പറയാൻ അനുയായികളോട് ആഹ്വാനം ചെയ്തതിലൂടെ പാർട്ടി വിജയത്തെ ഗൗരവത്തോടെയും രാഷ്ട്രീയ ഉത്തരവാദിത്വത്തോടെയും സമീപിക്കുന്നുവെന്ന സന്ദേശമാണ് പുറത്തുവന്നത്. ഈ സമീപനം ജനങ്ങൾക്കിടയിൽ കൂടുതൽ സ്വീകാര്യത നേടാൻ സഹായിക്കുമെന്നാണ് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
താരിഖ് റഹ്മാൻ ബംഗ്ലാദേശ് രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഏറെ സ്വാധീനമുള്ള കുടുംബ പശ്ചാത്തലമുള്ള നേതാവാണ്. മുൻ പ്രസിഡന്റ് സിയാവുർ റഹ്മാന്റെയും മൂന്ന് തവണ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന ഖാലിദ സിയയുടെയും മൂത്ത മകനായ താരിഖ്, വർഷങ്ങളായി ബിഎൻപിയുടെ പ്രധാന രാഷ്ട്രീയ മുഖമാണ്. ഖാലിദ സിയയുടെ മരണത്തിന് പിന്നാലെ പാർട്ടി നേതൃത്വത്തിലേക്ക് താരിഖ് എത്തുകയും, 2025 ഡിസംബറിൽ ഔദ്യോഗികമായി ബിഎൻപിയുടെ ചെയർമാനായി ചുമതലയേൽക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ഇതോടെ പാർട്ടിയുടെ ഭാവി ദിശയും രാഷ്ട്രീയ തന്ത്രങ്ങളും രൂപപ്പെടുത്തുന്ന കേന്ദ്രബിന്ദുവായി അദ്ദേഹം മാറി.
എന്നാൽ താരിഖ് റഹ്മാന്റെ രാഷ്ട്രീയജീവിതം വിവാദങ്ങളില്ലാത്തതല്ല. അദ്ദേഹത്തെ പലപ്പോഴും “ഇരുണ്ട രാജകുമാരൻ” എന്ന വിളിപ്പേരിൽ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. 2001 മുതൽ 2006 വരെ ഖാലിദ സിയ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്ത്, ബിഎൻപി-ജമാഅത്തെ ഇസ്ലാമി സഖ്യ സർക്കാർ ഭരിക്കുമ്പോൾ യഥാർത്ഥ അധികാരം താരിഖിന്റെ കൈകളിലായിരുന്നുവെന്നാണ് പലരും ആരോപിക്കുന്നത്. “ഷാഡോ പിഎംഒ” എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഹവാ ഭബാൻ എന്ന കേന്ദ്രത്തിൽ നിന്നാണ് അദ്ദേഹം ഭരണകാര്യങ്ങൾ നിയന്ത്രിച്ചിരുന്നതെന്ന വിമർശനങ്ങളും ആ കാലത്ത് ശക്തമായി ഉയർന്നിരുന്നു.
2006-2008 കാലഘട്ടത്തിൽ ബംഗ്ലാദേശ് കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ കലാപങ്ങളിലേക്കും സംഘർഷങ്ങളിലേക്കും വഴുതിവീണു. തിരഞ്ഞെടുപ്പ് നടപടിക്രമങ്ങളെച്ചൊല്ലി ബിഎൻപിയും അവാമി ലീഗും തമ്മിൽ രൂക്ഷമായ ഏറ്റുമുട്ടൽ രൂപപ്പെട്ടു. ഇതിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് സൈനിക പിന്തുണയുള്ള ‘കെയർടേക്കർ’ സർക്കാർ അധികാരത്തിലേറിയത്. അവർ അടിസ്ഥാന സ്വാതന്ത്ര്യങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കുകയും രാഷ്ട്രീയ നേതാക്കളെ അടിച്ചമർത്തുകയും ചെയ്തുവെന്നാണ് പിന്നീട് ഉയർന്ന ആരോപണം. തുടർന്ന് നടന്ന 2008 തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ അവാമി ലീഗ് വിജയിക്കുകയും ഷെയ്ഖ് ഹസീന രാജ്യത്തിന്റെ പ്രധാനമന്ത്രി സ്ഥാനത്ത് തുടരുകയും ചെയ്തു.
2007 മെയ് മാസത്തിൽ കെയർടേക്കർ സർക്കാർ താരിഖ് റഹ്മാനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും വിവിധ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി 17 മാസം തടവിലിടുകയും ചെയ്തു. കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ ഉൾപ്പെടെ നിരവധി കേസുകളിൽ അദ്ദേഹത്തിന് അസാന്നിധ്യത്തിൽ ശിക്ഷ ലഭിച്ചു. ഷെയ്ഖ് ഹസീനയെ വധിക്കാൻ ഗൂഢാലോചന നടത്തിയെന്ന ആരോപണം വരെ ഉയർന്നിരുന്നു. എന്നാൽ 2024 ഓഗസ്റ്റിൽ വിദ്യാർത്ഥികളുടെ നേതൃത്വത്തിൽ നടന്ന വലിയ പ്രക്ഷോഭം ഹസീന സർക്കാരിനെ പുറത്താക്കിയതിന് പിന്നാലെ, താരിഖിനെതിരായ പല വിധികളും റദ്ദാക്കപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ വന്നിരുന്നു. കസ്റ്റഡിയിൽ പീഡനത്തിനിരയായെന്ന ആരോപണങ്ങൾ ഉയർന്നതോടെ, പിന്നീട് അദ്ദേഹം ചികിത്സയ്ക്കായി ലണ്ടനിലേക്ക് മാറുകയും അവിടെ ദീർഘകാലം കഴിയുകയും ചെയ്തു.
ഇപ്പോൾ, വർഷങ്ങളായുള്ള പ്രവാസജീവിതത്തിനു ശേഷം ബംഗ്ലാദേശിലേക്ക് മടങ്ങിയ താരിഖ് റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വിജയം രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ദിശയെ പൂർണ്ണമായി മാറ്റിമറിക്കുമെന്ന സൂചനകളാണ് നൽകുന്നത്. തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ബിഎൻപി നേടിയ മുന്നേറ്റം ജനങ്ങളുടെ ഭരണവിരുദ്ധ വികാരത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണോ, അതോ പുതിയൊരു ദേശീയ പ്രതീക്ഷയാണോ എന്ന ചോദ്യമാണ് ഉയരുന്നത്. എന്തായാലും, ബംഗ്ലാദേശ് രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ശക്തിസമവാക്യങ്ങൾ ഇനി മുൻപത്തെ പോലെ തുടരുമെന്ന് കരുതാനാവില്ല.
ഈ വിജയത്തിന് പിന്നാലെ അന്താരാഷ്ട്ര പ്രതികരണങ്ങളും ശക്തമായി എത്തിത്തുടങ്ങിയിട്ടുണ്ട്. “ചരിത്ര വിജയത്തിന്” അമേരിക്ക താരിഖ് റഹ്മാനെ അഭിനന്ദിച്ചതാണ് ശ്രദ്ധേയമായത്. ബംഗ്ലാദേശിലെ യുഎസ് അംബാസഡർ ബ്രെന്റ് ടി ക്രിസ്റ്റൻസൺ എക്സിൽ പങ്കുവച്ച സന്ദേശത്തിൽ, വിജയകരമായ തിരഞ്ഞെടുപ്പിന് ബംഗ്ലാദേശിലെ ജനങ്ങളെയും, ബിഎൻപിയെയും, താരിഖ് റഹ്മാനെയും അഭിനന്ദിക്കുകയും, ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും സമൃദ്ധിയുടെയും സുരക്ഷയുടെയും പൊതുവായ ലക്ഷ്യങ്ങൾ നടപ്പിലാക്കാൻ അമേരിക്ക സഹകരിക്കാൻ തയ്യാറാണെന്നും വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഇതിലൂടെ ബംഗ്ലാദേശിൽ അധികാരമാറ്റം സംഭവിച്ചാലും യുഎസ് ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നുവെന്ന സൂചനയാണ് ലഭിക്കുന്നത്.
അതേസമയം, പുതിയ സർക്കാർ നേരിടേണ്ട ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളികളിൽ ഒന്നായി ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധം മാറുമെന്ന് രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു. ഷെയ്ഖ് ഹസീനയുടെ ഭരണകാലത്ത് ഇന്ത്യ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ഏറ്റവും അടുത്ത സഖ്യരാജ്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ ഹസീന സർക്കാർ വീണതിനു ശേഷം ബന്ധം വഷളായതായും സമീപകാലത്ത് ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ പരസ്യമായ ശത്രുത പ്രകടമായതായും റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ഇതോടെ ഇന്ത്യ-ബംഗ്ലാദേശ് ബന്ധം പുനഃസ്ഥാപിക്കുക എന്നത് താരിഖ് റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള ഭരണകൂടത്തിന് വലിയ നയതന്ത്ര പരീക്ഷണമാകുമെന്ന് ഉറപ്പാണ്.
ഇന്ത്യയുമായി “പ്രശ്നങ്ങൾ” ഉണ്ടെന്ന് താരിഖ് റഹ്മാൻ തുറന്നു സമ്മതിച്ചതായി ‘ദി ഗാർഡിയൻ’ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇന്ത്യയുമായുള്ള ബന്ധം “പരസ്പര ബഹുമാനത്തിന്റെയും പരസ്പര ധാരണയുടെയും അടിസ്ഥാനത്തിലായിരിക്കണം” എന്ന നിലപാടാണ് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കിയിരിക്കുന്നത്. ഹസീനയ്ക്കും അവാമി ലീഗിലെ നിരവധി നേതാക്കൾക്കും ഡൽഹി ഇപ്പോഴും സുരക്ഷിത താവളമൊരുക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഇന്ത്യയും ബംഗ്ലാദേശും സൗഹൃദം പുനഃസ്ഥാപിക്കുമോ എന്ന ചോദ്യത്തിന് “അത് അവരെയും ആശ്രയിച്ചിരിക്കും” എന്ന താരിഖിന്റെ മറുപടി ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ഭരണകൂടം ആഭ്യന്തര സ്ഥിരത ഉറപ്പാക്കുന്നതോടൊപ്പം അന്താരാഷ്ട്ര ബന്ധങ്ങളിലും വ്യക്തമായ തന്ത്രപരമായ സമീപനം സ്വീകരിക്കേണ്ടി വരും. രാജ്യത്തിനകത്ത് ജനാധിപത്യസ്ഥാപനങ്ങളെ ശക്തിപ്പെടുത്തുക, സമ്പദ്വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് സ്ഥിരത നൽകുക, വിദേശ നിക്ഷേപം ആകർഷിക്കുക, തൊഴിൽ അവസരങ്ങൾ വർധിപ്പിക്കുക തുടങ്ങിയവയാണ് ജനങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിക്കുന്ന പ്രധാന വിഷയങ്ങൾ. അതോടൊപ്പം, ഭൗമരാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കിടയിൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ വിദേശനയം എങ്ങോട്ടാണ് തിരിയുന്നത് എന്നതും ആഗോള സമൂഹം സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്.
ഇപ്പോൾ പുറത്തുവരുന്ന ഫലസൂചനകൾ പ്രകാരം ബിഎൻപി വൻ ഭൂരിപക്ഷത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണെങ്കിൽ, താരിഖ് റഹ്മാന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ബംഗ്ലാദേശ് ഒരു പുതിയ ഭരണകാലഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുമെന്നത് ഉറപ്പാണ്. എന്നാൽ ഈ വിജയം അദ്ദേഹത്തിന് അവസരങ്ങളോടൊപ്പം വലിയ ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളും നൽകുന്നു. ഒരുവശത്ത് ജനങ്ങൾ നൽകിയ വലിയ പിന്തുണ നിലനിർത്തുക എന്ന വെല്ലുവിളിയും, മറുവശത്ത് രാജ്യത്തെ വിഭജിച്ച രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷത്തെ ഏകോപിപ്പിച്ച് സ്ഥിരതയിലേക്ക് നയിക്കുക എന്ന ദൗത്യവും അദ്ദേഹത്തെ കാത്തിരിക്കുന്നു.അതുകൊണ്ട് തന്നെ, ബംഗ്ലാദേശിലെ ഈ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം ഒരു പാർട്ടിയുടെ വിജയം മാത്രമല്ല; രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെ തന്നെ രൂപപ്പെടുത്തുന്ന നിർണായക വഴിത്തിരിവായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. താരിഖ് റഹ്മാൻ അധികാരത്തിലേക്ക് എത്തിയാൽ ബംഗ്ലാദേശിന്റെ ആഭ്യന്തര ഭരണവും വിദേശനയവും എത്രത്തോളം മാറും എന്നതാണ് ഇനി ദക്ഷിണേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ ചർച്ചാവിഷയം.
The post 17 വർഷത്തെ പ്രവാസം, അപ്രതീക്ഷിത തിരിച്ചുവരവ്: ബംഗ്ലാദേശിൽ ബിഎൻപി തൂത്തുവാരുമ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നത്… appeared first on Express Kerala.