മനുഷ്യ ചരിത്രം അറിയാൻ നമ്മൾ പലപ്പോഴും പുസ്തകങ്ങളെയും ശിലാലിഖിതങ്ങളെയും രാജാക്കന്മാരുടെ കഥകളെയും ആശ്രയിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഭൂമിയുടെ അടിത്തട്ടിൽ മറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ചില തെളിവുകൾ, എഴുതപ്പെട്ട ചരിത്രത്തേക്കാൾ പഴക്കമുള്ള മനുഷ്യ ജീവിതത്തിന്റെ ശബ്ദമില്ലാത്ത രേഖകളാണ്. ലോകമെമ്പാടുമുള്ള ഉത്ഖനന കേന്ദ്രങ്ങൾ അത്തരം ഭൂതകാലത്തിന്റെ താക്കോലുകളാണ് സൂക്ഷിക്കുന്നത്. ഇന്നത്തെ പോലെ ഇന്റർനെറ്റ്, സാങ്കേതികവിദ്യ, സോഷ്യൽ മീഡിയ എന്നിവയൊന്നും ഇല്ലാതിരുന്ന കാലത്തും മനുഷ്യൻ വെറും ജീവിച്ചു പോവുക മാത്രമല്ല, സ്വന്തം ലോകത്തെ ചിന്തിക്കുകയും ആ ചിന്തയെ കലയുടെ രൂപത്തിൽ പാറകളിൽ കൊത്തിവെക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. അതാണ് പുരാവസ്തു ശാസ്ത്രം കണ്ടെത്തുന്ന വലിയ അത്ഭുതം. ഇന്ത്യയിൽ അത്തരമൊരു അത്ഭുതത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഉദാഹരണങ്ങളിലൊന്നാണ് മഹാരാഷ്ട്രയിലെ രത്നഗിരി പെട്രോഗ്ലിഫുകൾ.
മഹാരാഷ്ട്രയും ഗോവയും ചേർന്ന കൊങ്കൺ തീരത്ത് ഏകദേശം 900 കിലോമീറ്റർ നീളത്തിൽ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന പാറക്കെട്ടുകളിൽ, മനുഷ്യൻ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് കൊത്തിവെച്ച ചിത്രങ്ങളാണ് രത്നഗിരിയിലെ പെട്രോഗ്ലിഫുകൾ. ഇതിന്റെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രത്യേകത അതിന്റെ പ്രായമാണ്. ഗവേഷണങ്ങളും പുരാവസ്തു പഠനങ്ങളും വ്യക്തമാക്കുന്നതനുസരിച്ച്, ഈ ശിലാചിത്രങ്ങൾ ഏകദേശം 12,000 വർഷം പഴക്കമുള്ളവയാണ്. അതായത്, സിന്ധു നദീതട നാഗരികതയേക്കാൾ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ മുമ്പും, ഈജിപ്ഷ്യൻ നാഗരികത രൂപപ്പെടുന്നതിനു മുമ്പും, ഇന്ത്യയുടെ പടിഞ്ഞാറൻ തീരത്ത് മനുഷ്യർ പാറകളിൽ കല സൃഷ്ടിച്ചിരുന്നു. ചരിത്രം തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പേ മനുഷ്യൻ തന്റെ കഥ പാറയിൽ എഴുതിയിരുന്നു എന്നതാണ് ഈ കണ്ടെത്തലുകളുടെ ഏറ്റവും വലിയ സന്ദേശം.
രത്നഗിരിയിലെ ഈ പെട്രോഗ്ലിഫുകൾ മഹാരാഷ്ട്ര സർക്കാർ ഔദ്യോഗികമായി സംരക്ഷിത സ്മാരകങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിച്ചിട്ടുണ്ട്. കൂടാതെ, യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക താൽക്കാലിക പട്ടികയിലും ഇവ ഉൾപ്പെടുത്തിയിട്ടുണ്ട്. ഒരു സർക്കാർ ഒരു പാറക്കെട്ടിനെ സ്മാരകമായി സംരക്ഷിക്കുന്നത് എന്തുകൊണ്ടാണ് എന്ന ചോദ്യത്തിന് ഉത്തരം ഇതിലുണ്ട്. കാരണം, ഈ കൊത്തുപണികൾ വെറും കലാസൃഷ്ടികൾ അല്ല, മറിച്ച് ഇന്ത്യയിലെ പ്രാചീന മനുഷ്യ ജീവിതത്തിന്റെ അപൂർവ തെളിവുകളാണ്. കൊങ്കൺ പ്രദേശത്തെ പാലിയോലിത്തിക് കാലഘട്ടത്തിനും ആദ്യകാല ചരിത്ര കാലഘട്ടങ്ങൾക്കും ഇടയിലുള്ള മനുഷ്യജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് വ്യക്തമായ സൂചനകൾ നൽകുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തെളിവുകളിൽ ഒന്നായി ഇവയെ ശാസ്ത്രജ്ഞർ കണക്കാക്കുന്നു.
ഈ പെട്രോഗ്ലിഫുകളിൽ കാണപ്പെടുന്ന ചിത്രങ്ങൾ വളരെ വൈവിധ്യമാർന്നവയാണ്. മൃഗങ്ങളുടെ രൂപങ്ങൾ, മനുഷ്യരൂപങ്ങൾ, കൂടാതെ മനസ്സിലാക്കാൻ പോലും പ്രയാസമുള്ള അമൂർത്ത രൂപങ്ങൾ എന്നിവ ഇവിടെയുണ്ട്. ചില കൊത്തുപണികൾ വലുതും പൂർണ്ണ വലുപ്പത്തിലുമാണ്, ചിലത് ചെറിയ രൂപങ്ങളാണ്. എന്നാൽ അവയുടെ ക്രമീകരണവും ശൈലിയും നോക്കുമ്പോൾ ഇത് വെറും കളിക്കോ വിനോദത്തിനോ വേണ്ടിയുള്ള കൊത്തുപണികളല്ലെന്ന് വ്യക്തമാണ്. മറിച്ച്, ആ കാലഘട്ടത്തിലെ മനുഷ്യരുടെ ചിന്താശേഷിയെയും കലാപരമായ കാഴ്ചപ്പാടിനെയും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്ന വലിയ സംസ്കാരത്തിന്റെ തെളിവുകളാണ് ഇവ.
ഈ ശിലാചിത്രങ്ങളിൽ മെസോലിത്തിക് (മധ്യശിലായുഗം) കാലഘട്ടത്തെയും നിയോലിത്തിക് (പുതിയ ശിലായുഗം) കാലഘട്ടത്തെയും സൂചനകൾ കാണാം എന്നാണ് പുരാവസ്തു ഗവേഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്. മെസോലിത്തിക് കാലഘട്ടം ബിസി 10,000 മുതൽ 4,000 വരെയുള്ള കാലമായിരുന്നുവെന്നും, നിയോലിത്തിക് കാലഘട്ടം മനുഷ്യൻ നാടോടി ജീവിതത്തിൽ നിന്ന് സ്ഥിരതാമസത്തിലേക്കും കൃഷിയിലേക്കും കടന്നുപോയ നിർണായക കാലഘട്ടമായിരുന്നുവെന്നും പഠനങ്ങൾ പറയുന്നു. അതായത്, ഈ പാറകളിൽ കൊത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന രൂപങ്ങൾ മനുഷ്യ സമൂഹം മാറിമാറി വളർന്നുകൊണ്ടിരുന്ന ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ രേഖകളാണ്.
ഇന്ത്യയിൽ സാധാരണയായി പാറക്കൊത്തുപണികൾ ലംബമായ പാറഭിത്തികളിലാണ് കൂടുതലും കാണപ്പെടുന്നത്. എന്നാൽ രത്നഗിരി മേഖലയിലെ ഈ പെട്രോഗ്ലിഫുകൾ വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇവ ഭൂരിഭാഗവും തിരശ്ചീനമായ ലാറ്ററൈറ്റ് പാറകളിലാണ് കൊത്തിയിട്ടിരിക്കുന്നത്. ലാറ്ററൈറ്റ് പാറകൾക്ക് പ്രത്യേകമായ ഘടനയുണ്ട്. പുറംഭാഗം ഇരുണ്ട നിറമുള്ളതും, അടിയിലുള്ള പാളി താരതമ്യേന മൃദുവായതുമാണ്. ഈ പാറകളിൽ കൊത്തുപണികൾ സാധാരണയായി 5 സെന്റിമീറ്ററിൽ കൂടുതൽ ആഴമുള്ളതല്ലെങ്കിലും, ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ 10 സെന്റിമീറ്റർ വരെ ആഴത്തിൽ കൊത്തിയിട്ടിരിക്കുന്ന ഉദാഹരണങ്ങളും കാണപ്പെടുന്നു. ഇതെല്ലാം ചെയ്യാൻ മനുഷ്യർ കടുപ്പമുള്ള ശിലാ ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കണമെന്നതാണ് ഗവേഷകർ കരുതുന്നത്. അതിനാൽ തന്നെ ഈ കൊത്തുപണികൾ മനുഷ്യൻ ഉപകരണ നിർമ്മാണത്തിൽ നേടിയ പുരോഗതിയെയും വ്യക്തമാക്കുന്നു.
രത്നഗിരിയിലെയും സിന്ധുദുർഗിലെയും തെക്കൻ ജില്ലകളിലായി ഏകദേശം 50 സ്ഥലങ്ങളിലായി ആയിരത്തിലധികം പെട്രോഗ്ലിഫുകൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. പലതും ആളൊഴിഞ്ഞ പീഠഭൂമികളിലാണ്. നാട്ടുകാർക്ക് ഈ സ്ഥലങ്ങളെക്കുറിച്ച് നേരത്തെ അറിവുണ്ടായിരുന്നുവെങ്കിലും, ശാസ്ത്രലോകം ഇതിനെക്കുറിച്ച് വിശദമായി അറിയുന്നത് 1990-കളിൽ മാത്രമാണ്. അതായത്, പതിറ്റാണ്ടുകൾക്കുമുമ്പ് വരെ ഇന്ത്യയുടെ സ്വന്തം ഭൂമിയിൽ തന്നെ ഒരു 12,000 വർഷം പഴക്കമുള്ള കലാ ലോകം ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുകയായിരുന്നു എന്നതാണ് ഏറ്റവും അത്ഭുതകരമായ കാര്യം.
ഈ പെട്രോഗ്ലിഫുകളിൽ ചിലത് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുള്ളവയാണ്. ഉദാഹരണത്തിന്, 13 x 18 മീറ്റർ വലിപ്പമുള്ള ഒരു പാറയിൽ 128 കൊത്തുപണികൾ ഒരുമിച്ച് കാണപ്പെടുന്ന ഒരു സൈറ്റുണ്ട്. അവിടെയുള്ള ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ രൂപം ഒരു വലിയ ആനയുടെ കൊത്തുപണിയാണ്. അതിന്റെ രൂപരേഖയ്ക്കുള്ളിലും ചുറ്റുമായി 82 ചെറിയ മൃഗങ്ങളുടെ രൂപങ്ങൾ കൂടി കൊത്തിയിട്ടിട്ടുണ്ട്. കടുവകൾ, മയിലുകൾ, സ്റ്റിംഗ്രേകൾ, കുരങ്ങുകൾ, സ്രാവുകൾ തുടങ്ങിയ പല ജീവികളുടെ ചിത്രങ്ങളും ഇതിലുണ്ട്. ഇതിലൂടെ ആ കാലഘട്ടത്തിലെ മനുഷ്യർക്ക് സമുദ്രജീവികളെയും കരഭൂ ജീവികളെയും ഒരുപോലെ അറിയാമായിരുന്നുവെന്നും അവർ പരിസ്ഥിതിയെ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിച്ചിരുന്നുവെന്നും വ്യക്തമാകുന്നു.
മറ്റൊരു സൈറ്റായ ബർസുവിൽ 60 കൊത്തുപണികൾ കണ്ടെത്തിയിട്ടുണ്ട്. അവയിൽ ഒന്നായി 4 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ഒരു മനുഷ്യ രൂപം കാണപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ സമീപത്ത് രണ്ട് വലിയ കടുവകളുടെ രൂപങ്ങളുമുണ്ട്. ഈ ചിത്രം ഹാരപ്പൻ കാലഘട്ടത്തിലെ ഒരു മുദ്രയുമായി ചില ഗവേഷകർ താരതമ്യം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. കാരണം, ഹാരപ്പൻ മുദ്രയിൽ രണ്ട് കുതിക്കുന്ന കടുവകളുടെ ഇടയിൽ ഒരു മനുഷ്യനെ കാണിക്കുന്ന ഒരു ദൃശ്യമാണ് രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്. ഈ സാമ്യം ഈ കൊത്തുപണികളുടെ ചരിത്രപരമായ ബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ച് പുതിയ ചോദ്യങ്ങൾ ഉയർത്തുന്നു.
ഇവിടെ ശ്രദ്ധേയമായ മറ്റൊരു കാര്യം, കൊങ്കൺ പെട്രോഗ്ലിഫുകളിൽ മൃഗങ്ങളെ കൂടുതലായി 2D രൂപത്തിലാണ് അവതരിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത് എന്നതാണ്. അതായത് നാല് കാലുകളിൽ രണ്ട് കാലുകൾ മാത്രമാണ് ദൃശ്യമാകുന്ന രീതിയിൽ വരച്ചിരിക്കുന്നത്. ഇത് ഒരു പ്രത്യേക കലാശൈലിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. മനുഷ്യർ അവരുടെ കാഴ്ചപ്പാടിനെ ഒരു ശൈലിയിൽ പാറയിൽ പകർത്തിയതായി ഇതിൽ നിന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.
ചില സ്ഥലങ്ങളിൽ സമാന്തര വരികളിൽ ക്രമീകരിച്ച ചാലുകളും കണ്ടിട്ടുണ്ട്. ഇത് തമിഴ്നാട്ടിലും കർണാടകയിലും കളിക്കുന്ന “ചെന്നെമനെ” അല്ലെങ്കിൽ “അലഗുലിമനെ” എന്ന കളിയുടെ ക്രമീകരണവുമായി സാമ്യമുള്ളതാണെന്ന് ചില ഗവേഷകർ പറയുന്നു. അതായത്, ആ കാലഘട്ടത്തിൽ തന്നെ മനുഷ്യർ കളികളും വിനോദങ്ങളും ആസ്വദിച്ചിരുന്നിരിക്കാം എന്ന സൂചനയും ഈ കൊത്തുപണികൾ നൽകുന്നു.
ഈ പെട്രോഗ്ലിഫുകളുടെ ഏറ്റവും വലിയ പ്രാധാന്യം, ഇവ മനുഷ്യചരിത്രത്തിന്റെ തുടർച്ചയെ തെളിയിക്കുന്നുവെന്നതാണ്. കൊങ്കൺ തീരത്ത് മനുഷ്യർ 20,000 വർഷത്തോളം തുടർച്ചയായി അധിവസിച്ചിട്ടുണ്ടാകാമെന്ന വാദത്തിന് ഈ പാറക്കൊത്തുപണികൾ ശക്തമായ പിന്തുണ നൽകുന്നു. കൂടാതെ, ഈ സ്ഥലങ്ങളിൽ ഭൂരിഭാഗവും ജലാശയങ്ങൾക്ക് സമീപമാണ്. അതിനാൽ, ആ കാലഘട്ടത്തിലെ മനുഷ്യർ പ്രധാനമായും മത്സ്യബന്ധനവും വേട്ടയാടലും ഭക്ഷണം ശേഖരിക്കുന്നതുമായിരുന്നു ആശ്രയിച്ചിരുന്നതെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ കരുതുന്നു. കാരണം, ഇവിടെ വളർത്തുമൃഗങ്ങളുടെ ചിത്രങ്ങളോ, ലോഹായുധങ്ങളോ, കൃഷി രംഗങ്ങളോ ഇല്ല. ഇത് പാസ്റ്ററൽ കാലഘട്ടത്തിന് മുമ്പുള്ള മനുഷ്യ സമൂഹത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഇവ കൊങ്കൺ മേഖലയിലെ പരിസ്ഥിതിയുടെ പഴയ ചരിത്രവും തുറന്നു കാട്ടുന്നു. ചില പെട്രോഗ്ലിഫുകളിൽ ഹിപ്പോപ്പൊട്ടാമസിന്റെയും കാണ്ടാമൃഗത്തിന്റെയും രൂപങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നു. ഇന്ന് ഈ ജീവികൾ ഈ പ്രദേശത്ത് ഇല്ലാതായിട്ടുണ്ട്. എന്നാൽ ഇവ പാറകളിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്, ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഈ ജീവികൾ ഒരുകാലത്ത് ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ആവാസവ്യവസ്ഥയുടെ ഭാഗമായിരുന്നുവെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് കാലാവസ്ഥ മാറ്റം, ജീവിവർഗങ്ങളുടെ വംശനാശം, പരിസ്ഥിതി മാറ്റങ്ങൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ചും പുതിയ പഠനങ്ങൾക്ക് വഴിയൊരുക്കുന്നു.
ഇതിനു പുറമേ, ഈ പാറക്കൊത്തുപണികൾ തദ്ദേശീയ സമൂഹങ്ങൾക്ക് വെറും പുരാവസ്തു സൈറ്റുകൾ മാത്രമല്ല. അവർ ഇത് പൂർവ്വിക പൈതൃകമായി കാണുകയും അതീവ ബഹുമാനത്തോടെ സമീപിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ചില കാൽപ്പാടുകളുടെ കൊത്തുപണികൾ പൂർവ്വിക ആരാധനയുമായി ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കാമെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഉത്സവങ്ങളുടെയും ആഘോഷങ്ങളുടെയും ഭാഗമായി ചില കൊത്തുപണികൾക്ക് മൃഗബലി അർപ്പിക്കുന്ന രീതികളും ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്ന വിവരങ്ങളും ഉണ്ട്. അതായത്, ഈ പാറക്കൊത്തുപണികൾ ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ വിശ്വാസങ്ങളുടെയും ആചാരങ്ങളുടെയും ഭാഗമായിട്ടാണ് ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നത്.
2024-ൽ മഹാരാഷ്ട്ര പുരാവസ്തു മ്യൂസിയം ഡയറക്ടറേറ്റ്, മഹാരാഷ്ട്ര പുരാതന സ്മാരകങ്ങളും സ്ഥലങ്ങളും അവശിഷ്ടങ്ങളും നിയമം, 1960 പ്രകാരം രത്നഗിരി പെട്രോഗ്ലിഫുകളെ ഔദ്യോഗികമായി സംരക്ഷിത സ്മാരകങ്ങളായി പ്രഖ്യാപിച്ചത് വലിയൊരു നീക്കമാണ്. കാരണം, ഇത്തരം പൈതൃക കേന്ദ്രങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കപ്പെടാതെ പോയാൽ കാലക്രമേണ പ്രകൃതിയുടെയും മനുഷ്യ ഇടപെടലിന്റെയും ഫലമായി അവ നശിച്ചുപോകാനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്. ഇപ്പോൾ സർക്കാർ സംരക്ഷണം ലഭിച്ചതോടെ ഈ ചരിത്രരേഖകൾ ഭാവി തലമുറകൾക്കും നിലനിർത്താൻ സാധിക്കും.
അവസാനം, രത്നഗിരിയിലെ പെട്രോഗ്ലിഫുകൾ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു വലിയ സത്യമാണ്, മനുഷ്യൻ ഇന്ന് മാത്രമല്ല ചിന്തിച്ചത്, മനുഷ്യൻ ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപേ തന്നെ ലോകത്തെ വായിക്കുകയും അതിനെ കലയുടെ ഭാഷയിൽ പാറയിൽ എഴുതി വെക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു. ആ പാറകൾ ഇന്നും നമ്മുടെ മുന്നിൽ കിടക്കുന്നു, ഒരു നിശ്ശബ്ദ ചരിത്രപുസ്തകമായി. നമ്മൾ ചെയ്യേണ്ടത് അതിനെ സംരക്ഷിക്കുകയും, അതിന്റെ കഥ വായിക്കുകയും, ഭൂതകാലത്തിന്റെ അത്ഭുതങ്ങളെ ഭാവിയിലേക്ക് കൈമാറുകയും ചെയ്യുക എന്നതാണ്.
The post ഹിപ്പോപ്പൊട്ടാമസും കാണ്ടാമൃഗവും മഹാരാഷ്ട്രയിൽ എങ്ങനെയെത്തി? 12,000 വർഷം പഴക്കമുള്ള ആ ‘നിശ്ശബ്ദ സാക്ഷി’; പാറയിൽ കൊത്തിവെച്ച രഹസ്യങ്ങൾ! appeared first on Express Kerala.