ഡിജിറ്റൽ സ്ക്രീനുകളുടെ വെളിച്ചമോ യന്ത്രങ്ങളുടെ ഇരമ്പലോ ഇല്ലാത്ത, പ്രകൃതിയുടെ താളത്തിനനുസരിച്ച് നീങ്ങിയിരുന്ന ഒരു കാലം സങ്കൽപ്പിച്ചു നോക്കൂ. ഇന്ന് നമ്മുടെ വിരൽത്തുമ്പിലുള്ള ഓരോ ചെറിയ സൗകര്യത്തിന് പിന്നിലും പണ്ട് ജീവിച്ചിരുന്ന മനുഷ്യരുടെ അസാമാന്യമായ ഭാവനയും കഠിനാധ്വാനവുമുണ്ട്. ആധുനിക അലാറം ക്ലോക്കുകൾ ലോകത്തിന് അപരിചിതമായിരുന്ന ആ കാലഘട്ടത്തിൽ, സമയനിഷ്ഠ പാലിക്കാൻ അവർ അവലംബിച്ചിരുന്ന രീതികൾ കേവലം കൗതുകകരമല്ല, മറിച്ച് മനുഷ്യബുദ്ധിയുടെ അത്ഭുതപ്പെടുത്തുന്ന അടയാളങ്ങൾ കൂടിയാണ്. ഉറക്കത്തിൽ നിന്നും ഉണരാൻ പ്രകൃതിയെയും ലളിതമായ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തെയും അവർ എങ്ങനെയൊക്കെ കൂട്ടുപിടിച്ചു എന്നത് ചരിത്രത്തിലെ തിളക്കമാർന്ന ചില അധ്യായങ്ങളാണ്.
പതിനഞ്ചാം നൂറ്റാണ്ടിന് മുൻപ് നിലനിന്നിരുന്ന ഈ ‘മെഴുകുതിരി അലാറം’ രീതി കേവലം ഒരു താൽക്കാലിക സംവിധാനമായിരുന്നില്ല, മറിച്ച് കൃത്യമായ ഗണിതശാസ്ത്രപരമായ കണക്കുകൂട്ടലുകളുടെ ഫലമായിരുന്നു. ഓരോ മണിക്കൂറിലും മെഴുകുതിരി എത്ര ഇഞ്ച് ഉരുകുമെന്ന് അവർ മുൻകൂട്ടി നിശ്ചയിച്ചിരുന്നു. ഇതിനായി പ്രത്യേകം അടയാളപ്പെടുത്തിയ ‘ടൈം മെഴുകുതിരികൾ’ അക്കാലത്ത് ലഭ്യമായിരുന്നു. വെറുമൊരു ആണിക്ക് പകരം പലപ്പോഴും ഒന്നിലധികം ആണികളോ ചെറിയ ഇരുമ്പ് പന്തുകളോ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ഇവ ലോഹത്തകിടയിൽ വീഴുമ്പോൾ ഉണ്ടാകുന്ന ഉച്ചത്തിലുള്ള ശബ്ദം ഗാഢനിദ്രയിലുള്ളവരെ പോലും ഉണർത്താൻ പ്രാപ്തമായിരുന്നു. ഈ സംവിധാനം ഒരേസമയം വെളിച്ചം നൽകാനും സമയം അറിയാനും അലാറമായി പ്രവർത്തിക്കാനും സഹായിച്ചിരുന്നു. അതായത്, മെഴുകുതിരിയുടെ നീളം നോക്കി രാത്രി എത്ര സമയം പിന്നിട്ടു എന്ന് അവർക്ക് തിരിച്ചറിയാമായിരുന്നു. വളരെ ഫലപ്രദമായിരുന്നെങ്കിലും, കത്തുന്ന മെഴുകുതിരികൾ രാത്രി മുഴുവൻ ജ്വലിച്ചു നിൽക്കുന്നത് വലിയ തീപിടുത്തങ്ങൾക്കും കാരണമായിരുന്നു. അതിനാൽത്തന്നെ അതീവ ജാഗ്രതയോടെയാണ് ഈ ‘മെക്കാനിക്കൽ അലാറം’ അക്കാലത്ത് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്.
പുരാതന കാലത്തെ ഏറ്റവും വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന സാങ്കേതിക വിദ്യകളിലൊന്നായിരുന്നു ‘ക്ലെപ്സിഡ്ര’ (Clepsydra) എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഈ ജലഘടികാരങ്ങൾ. വെറുമൊരു പാത്രത്തിൽ നിന്ന് വെള്ളം ഇറ്റുവീഴുന്ന സംവിധാനം എന്നതിലുപരി, സങ്കീർണ്ണമായ ഹൈഡ്രോളിക് തത്വങ്ങളാണ് ഇതിൽ പ്രയോഗിച്ചിരുന്നത്. രാത്രിയുടെ നിശബ്ദതയിൽ കൃത്യമായ ഇടവേളകളിൽ ജലം ഒഴുകിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നത് വഴി സമയത്തെ ഭൗതികമായി അളക്കാൻ അവർക്ക് സാധിച്ചു. ലോകപ്രശസ്ത ചിന്തകനായ പ്ലേറ്റോ തന്റെ അക്കാദമിയിലെ പ്രഭാഷണങ്ങൾ പുലർച്ചെ തന്നെ ആരംഭിക്കാനായി ഒരു പ്രത്യേക ജലഘടികാരം രൂപകൽപ്പന ചെയ്തിരുന്നു. നിശ്ചിത അളവിൽ ജലം നിറയുമ്പോൾ വായു സമ്മർദ്ദം മൂലം ഒരു കുഴലിലൂടെ വായു പുറന്തള്ളപ്പെടുകയും, അത് കപ്പൽയാത്രകളിൽ കേൾക്കുന്ന സൈറണിന് സമാനമായ വലിയ ശബ്ദം പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്തിരുന്നു.
ജലത്തിന്റെ അളവ് കുറയുമ്പോൾ ഒഴുക്കിന്റെ വേഗത കുറയാതിരിക്കാൻ പാത്രത്തിന്റെ ആകൃതിയിലും വലിപ്പത്തിലും അവർ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തിയിരുന്നു. ഇത് സെക്കൻഡുകൾ പോലും തെറ്റാതെ സമയം കണക്കാക്കാൻ അവരെ സഹായിച്ചു. സൂര്യഘടികാരങ്ങൾ രാത്രിയിൽ പ്രയോജനപ്പെടാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് ജലഘടികാരങ്ങൾ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റമായത്. ഇതിലൂടെ സൂര്യപ്രകാശമില്ലാത്ത സമയത്തും മനുഷ്യന് സമയത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം ഏറ്റെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞു.
വ്യവസായ വിപ്ലവകാലത്ത് ബ്രിട്ടനിലെയും അയർലൻഡിലെയും നഗരങ്ങളിൽ ഏറ്റവും അനിവാര്യമായ ഒരു തൊഴിലായിരുന്നു ‘നോക്കർ-അപ്പുകൾ’ . അലാറം ക്ലോക്കുകൾ സാധാരണക്കാർക്ക് താങ്ങാനാവുന്നതിലും വലിയ വിലയുള്ള ആഡംബരമായിരുന്ന കാലത്ത്, കൃത്യസമയത്ത് ഫാക്ടറികളിലെത്താൻ തൊഴിലാളികൾ ആശ്രയിച്ചിരുന്നത് ഈ ‘മനുഷ്യ അലാറങ്ങളെ’ ആയിരുന്നു. വെറുമൊരു വിളിച്ചുണർത്തൽ എന്നതിലുപരി, ഇതൊരു വലിയ ഉത്തരവാദിത്തമായിരുന്നു.
ഉയർന്ന നിലകളിലെ ജനാലകളിൽ തട്ടാൻ നീളമുള്ള മുളവടികളാണ് ഇവർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. എന്നാൽ താഴത്തെ നിലയിലുള്ളവർക്കായി ചെറിയ വടികളും കല്ലുകളും ഉപയോഗിച്ചു. ചിലർ ദൂരെയുള്ള ജനാലകളിലേക്ക് ഉണക്കപ്പയർ മണികൾ ഊതിത്തെറിപ്പിച്ചും ശബ്ദമുണ്ടാക്കിയിരുന്നു. മറ്റുള്ളവരെ ഉണർത്താതെ, പണം നൽകിയ ആളെ മാത്രം ഉണർത്തുക എന്നതായിരുന്നു ഇവരുടെ വൈദഗ്ധ്യം. ജനാലച്ചില്ലുകളിൽ മൃദുവായി എന്നാൽ കൃത്യമായി തട്ടുന്നതിലൂടെ അയൽവാസികളുടെ ഉറക്കം കെടുത്താതെ തന്നെ ആളെ ഉണർത്താൻ ഇവർക്ക് കഴിഞ്ഞിരുന്നു. സാധാരണ അലാറം അടിച്ചാൽ അത് ഓഫ് ചെയ്ത് വീണ്ടും കിടന്നുറങ്ങാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. എന്നാൽ നോക്കർ-അപ്പുകൾ അങ്ങനെയല്ല, ജനാലയ്ക്കൽ തട്ടിക്കഴിഞ്ഞാൽ തൊഴിലാളി ജനാല തുറന്ന് താൻ ഉണർന്നു എന്ന് അടയാളം കാണിക്കുന്നത് വരെ ഇവർ അവിടെത്തന്നെ നിൽക്കുമായിരുന്നു.
ആരാണ് ഇവരെ ഉണർത്തിയിരുന്നത്? മിക്കവാറും പ്രായമായവരോ രാത്രി ജോലി കഴിഞ്ഞ് മടങ്ങുന്ന പോലീസുകാരോ ആയിരുന്നു ഈ ജോലി ചെയ്തിരുന്നത്. ഇവർക്ക് പകരമായി ആരും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല, തങ്ങളുടെ ‘ജൈവ ഘടികാരത്തെ’ വിശ്വസിച്ചായിരുന്നു ഇവരുടെ ജീവിതം.
പുറമെയുള്ള യാതൊരു സഹായവുമില്ലാതെ കൃത്യസമയത്ത് ഉണരാൻ മനുഷ്യനെ സഹായിക്കുന്ന ഒന്നാണ് ശരീരത്തിനുള്ളിലെ ‘ജൈവഘടികാരം’ അഥവാ ‘സിർകാഡിയൻ റിഥം’. പ്രകൃതിയുമായുള്ള നിരന്തര സമ്പർക്കത്തിലൂടെയും ചിട്ടയായ ജീവിതശൈലിയിലൂടെയും നമ്മുടെ മസ്തിഷ്കം ഉറങ്ങാനും ഉണരാനുമുള്ള കൃത്യമായ സമയം ക്രമീകരിക്കുന്നു. ഓരോ ദിവസവും ഒരേ സമയത്ത് ഉണരാൻ ശീലിക്കുന്ന ഒരാളുടെ ശരീരം, നിശ്ചിത സമയത്തിന് അല്പം മുൻപേ ‘കോർട്ടിസോൾ’ പോലുള്ള ഹോർമോണുകൾ ഉത്പാദിപ്പിക്കാൻ തുടങ്ങും. ഇത് ഒരു സ്വാഭാവിക അലാറമായി പ്രവർത്തിക്കുകയും ഗാഢനിദ്രയിൽ നിന്ന് നമ്മെ മെല്ലെ ഉണർത്തുകയും ചെയ്യുന്നു. ആധുനിക അലാറം ക്ലോക്കുകൾ കണ്ടുപിടിക്കുന്നതിന് മുൻപ്, പ്രകൃതിയുമായി ഇണങ്ങി ജീവിച്ചിരുന്ന മനുഷ്യർക്ക് ഈ ജൈവഘടികാരം തന്നെയായിരുന്നു ഏറ്റവും വിശ്വസനീയമായ ഉപാധി.
ആധുനിക ഡിജിറ്റൽ ലോകത്ത് സ്മാർട്ട്ഫോണിലെ ഒറ്റ സ്പർശനത്തിലൂടെ നാം അലാറങ്ങൾ ക്രമീകരിക്കുമ്പോൾ, പഴയകാലത്തെ ഈ വിദ്യകൾ നമുക്ക് ഒരുപക്ഷേ വിചിത്രമായി തോന്നാം. എന്നാൽ, പരിമിതമായ സൗകര്യങ്ങൾക്കിടയിലും സമയനിഷ്ഠ പാലിക്കാൻ നമ്മുടെ പൂർവ്വികർ പ്രകടിപ്പിച്ച ഈ ക്രിയാത്മകത വിസ്മയിപ്പിക്കുന്നതാണ്. ഒരു തുള്ളി വെള്ളത്തിലോ, മെഴുക് ഉരുകി വീഴുന്ന ഒരു ആണിയിലോ, അല്ലെങ്കിൽ ജനാലയ്ക്കൽ മുട്ടുന്ന ഒരു മുളവടിയിലോ അവർ തങ്ങളുടെ ജീവിതത്തിന്റെ താളം കണ്ടെത്തിയിരുന്നു. യന്ത്രങ്ങളേക്കാൾ ഉപരിയായി മനുഷ്യന്റെ ഇച്ഛാശക്തിയും ബുദ്ധിയും എങ്ങനെ ലോകത്തെ മുന്നോട്ട് നയിച്ചു എന്നതിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണങ്ങളാണിവ.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (Generated by AI)
The post സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾക്ക് മുൻപേ സ്മാർട്ടായവർ; മെഴുകുതിരിയും മുളവടിയും ഉണർത്തിയ കാലം, ചരിത്രത്തിലെ വിചിത്രമായ അലാറം വിദ്യകൾ! appeared first on Express Kerala.