മൈസൂരിലെ പീരങ്കികൾ ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യത്വത്തിനെതിരെ ഗർജിച്ച ഒരു കാലമുണ്ടായിരുന്നു. ആ പോരാട്ടവീര്യം നയിച്ച ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ നേരിട്ടുള്ള വംശാവലിയിൽ, ഒരു നൂറ്റാണ്ടിനുപ്പുറം ലണ്ടനിലെയും പാരീസിലെയും മഞ്ഞുവീണ തെരുവുകളിൽ മറ്റൊരു പോരാളി ജനിച്ചു. സംഗീതത്തിന്റെ ലഹരിയും സൂഫിസത്തിന്റെ ശാന്തിയും നിറഞ്ഞ ഒരു ലോകത്തുനിന്ന്, ഹിറ്റ്ലറുടെ നാസിപ്പടയുടെ കൊടുംക്രൂരതകൾക്കെതിരെ പോരാടാൻ ഇറങ്ങിത്തിരിച്ച നൂർ ഇനായത്ത് ഖാൻ. വയലിനും ഹാർപ്പും വായിച്ചിരുന്ന വിരലുകൾ കൊണ്ട് ശത്രുവിന്റെ കോട്ടയ്ക്കുള്ളിലിരുന്ന് രഹസ്യ സന്ദേശങ്ങളുടെ വയർലെസ്സ് തരംഗങ്ങൾ പായിച്ചവൾ. ഒരു വശത്ത് രാജകീയ പാരമ്പര്യത്തിന്റെ തിളക്കവും മറുവശത്ത് മരണത്തിന്റെ നിഴൽ വീണ ചാരപ്പണിയും നൂറിന്റെ ജീവിതം കേവലം ഒരു ചരിത്രമല്ല, മറിച്ച് അടിച്ചമർത്തപ്പെട്ടവർക്കായി ആത്മബലി നൽകിയ ഒരു രാജകുമാരിയുടെ ഇതിഹാസമാണ്.
1914-ൽ റഷ്യയിലെ റഷ്യയിൽ ജനിച്ച നൂറിന്റെ ജീവിതം തുടക്കം മുതൽക്കേ വൈവിധ്യങ്ങൾ നിറഞ്ഞതായിരുന്നു. മൈസൂർ സിംഹം ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ നേരിട്ടുള്ള പിൻഗാമിയായ ഹസ്രത്ത് ഇനായത്ത് ഖാൻ എന്ന വിഖ്യാത സൂഫി പണ്ഡിതന്റെയും സംഗീതജ്ഞന്റെയും മകളായി ജനിച്ച നൂർ, പാരമ്പര്യമായി കിട്ടിയ ധീരതയ്ക്കൊപ്പം ആത്മീയതയെയും ഹൃദയത്തോട് ചേർത്തുപിടിച്ചു. അവളുടെ അമ്മ, അമേരിക്കൻ വംശജയായ അമീന ബീഗം (ഒറ ലൂയിസ് ബേക്കർ), നൂറിന് പാശ്ചാത്യവും പൗരസ്ത്യവുമായ സംസ്കാരങ്ങളുടെ സമന്വയം പകർന്നുനൽകി. പാരീസിലെ ‘ഫസൽ മൻസിൽ’ എന്ന വീട്ടിൽ പിയാനോയുടെയും ഹാർപ്പിന്റെയും സ്വരലയങ്ങൾക്കിടയിലാണ് നൂർ വളർന്നത്.
പാരീസ് സർവകലാശാലയിൽ നിന്ന് ചൈൽഡ് സൈക്കോളജിയിൽ ബിരുദവും സംഗീതത്തിൽ പ്രാവീണ്യവും നേടിയ അവൾ, ഒരു കൊച്ചു പെൺകുട്ടിയായിരിക്കുമ്പോൾ തന്നെ കുട്ടികൾക്കായി മനോഹരമായ ജാതക കഥകൾ പുനരാഖ്യാനം ചെയ്തുകൊണ്ട് ഒരു മികച്ച എഴുത്തുകാരിയായി പേരെടുത്തു. അഹിംസയും സാർവത്രിക സാഹോദര്യവും പഠിപ്പിച്ച പിതാവിന്റെ സൂഫി ചിന്തകളായിരുന്നു നൂറിന്റെ ലോകത്തിന്റെ അടിത്തറ. ലോകം കണ്ട ഏറ്റവും ക്രൂരമായ യുദ്ധമുഖത്തേക്ക് ഇറങ്ങുന്നതിന് മുൻപ്, ശാന്തതയുടെയും സർഗ്ഗാത്മകതയുടെയും ഒരു പൂർണ്ണരൂപമായിരുന്നു നൂർ ഇനായത്ത് ഖാൻ.
1940-ൽ ഹിറ്റ്ലറുടെ പടയോട്ടത്തിൽ ഫ്രാൻസ് വിറങ്ങലിച്ചു നിൽക്കുമ്പോൾ, നൂർ തന്റെ കുടുംബത്തോടൊപ്പം ഒരു ചെറിയ ബോട്ടിൽ ഇംഗ്ലണ്ടിലേക്ക് ജീവൻ പണയപ്പെടുത്തി പലായനം ചെയ്തു. ഒരു സൂഫി വിശ്വാസി എന്ന നിലയിൽ അഹിംസയിൽ ഉറച്ചുനിന്നിരുന്ന നൂറിന്, ആയുധമെടുക്കുന്നത് ചിന്തിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്ത കാര്യമായിരുന്നു. എന്നാൽ നാസികൾ ജൂതന്മാരോട് കാണിക്കുന്ന ക്രൂരതകളും, മാനവികതയ്ക്ക് മേലുള്ള അവരുടെ കടന്നുകയറ്റവും അവളെ വല്ലാതെ അസ്വസ്ഥയാക്കി. തന്റെ പ്രിയതമനായ ജൂത സംഗീതജ്ഞൻ നേരിട്ട വിവേചനവും പീഡനങ്ങളും ആ ആത്മസംഘർഷത്തിന്റെ തീവ്രത കൂട്ടി. നിശബ്ദയായിരിക്കുന്നത് അനീതിക്ക് കൂട്ടുനിൽക്കുന്നതിന് തുല്യമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ നൂർ, ബ്രിട്ടീഷ് വനിതാ സന്നദ്ധ സേനയായ WAAF (Women’s Auxiliary Air Force)-ൽ ചേർന്നു.
അവിടെ വയർലെസ് ഓപ്പറേറ്ററായി കഠിനമായ പരിശീലനം നേടിയ അവൾ, സങ്കീർണ്ണമായ സന്ദേശങ്ങൾ കൈമാറുന്നതിൽ അസാമാന്യ വൈഭവം പ്രകടിപ്പിച്ചു. ഒരു വശത്ത് ബ്രിട്ടീഷ് യൂണിഫോം ധരിക്കുമ്പോഴും, തന്റെ മാതൃരാജ്യമായ ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യ ദാഹം അവൾ മറച്ചുവെച്ചില്ല. “യുദ്ധം കഴിഞ്ഞാൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന് വേണ്ടി ഞാൻ നിലകൊള്ളും” എന്ന് ബ്രിട്ടീഷ് റിക്രൂട്ടർമാരോട് ധീരമായി പറഞ്ഞുകൊണ്ട് തന്നെയാണ് അവൾ ചാരവൃത്തിയുടെ അപകടകരമായ പാത തിരഞ്ഞെടുത്തത്. നാസികളുടെ പ്രത്യയശാസ്ത്രം നൂർ വളർന്നുവന്ന മാനവിക മൂല്യങ്ങൾക്ക് വിരുദ്ധമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ടാണ് തോക്കിനേക്കാൾ ശക്തിയുള്ള റേഡിയോ തരംഗങ്ങളുമായി അവൾ യുദ്ധത്തിനിറങ്ങിയത്. – ജീവചരിത്രകാരി ശ്രബാനി ബസു പറയുന്നു. മനുഷ്യത്വമില്ലാത്ത ഒരു ലോകക്രമത്തിനെതിരെ പോരാടാൻ ഒരു ആത്മീയവാദിയെ പ്രേരിപ്പിച്ചത് നീതിക്ക് വേണ്ടിയുള്ള അവളുടെ അടങ്ങാത്ത ദാഹമായിരുന്നു. കൈകളിൽ തോക്കേന്താൻ മടിച്ച നൂർ, ശത്രുവിന്റെ കോട്ടയ്ക്കുള്ളിലിരുന്ന് റേഡിയോ തരംഗങ്ങളിലൂടെ നാസിപ്പടയുടെ അന്തകയാകാൻ സ്വയം സമർപ്പിച്ചു.
നൂറിന്റെ ഒഴുക്കുള്ള ഫ്രഞ്ച് ഭാഷാ പ്രാവീണ്യവും സാങ്കേതിക തികവും ബ്രിട്ടീഷ് രഹസ്യാന്വേഷണ ഏജൻസിയായ SOE (Special Operations Executive)-യുടെ ശ്രദ്ധയിൽപ്പെട്ടു. വധിക്കപ്പെടാനോ തടവിലാക്കപ്പെടാനോ 50 ശതമാനത്തിലധികം സാധ്യതയുള്ള അതീവ അപകടകരമായ ഒരു ദൗത്യമായിരുന്നു അത്. എന്നാൽ മരണം മുന്നിൽ കണ്ടിട്ടും നൂർ ആ ദൗത്യം ഏറ്റെടുത്തു. 1943 ജൂണിൽ ‘മാഡ്ലൈൻ’ (Madeleine) എന്ന രഹസ്യനാമത്തിൽ ഒരു ലിസാൻഡർ വിമാനത്തിൽ നൂർ നാസി അധിനിവേശ ഫ്രാൻസിലേക്ക് പറന്നിറങ്ങി. ഫ്രാൻസിലെത്തിയ ആദ്യത്തെ വനിതാ വയർലെസ് ഓപ്പറേറ്ററായിരുന്നു അവൾ.
നൂർ പാരീസിലെത്തി ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ തന്നെ ബ്രിട്ടീഷ് ചാരശൃംഖലയായ ‘പ്രോസ്പർ’ നാസികളുടെ പിടിയിലായി. സഹപ്രവർത്തകർ ഒന്നൊന്നായി അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടതോടെ ചാരസംഘടന നൂറിനോട് തിരികെ വരാൻ ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, പാരീസിനെ ബ്രിട്ടനുമായി ബന്ധിപ്പിക്കാൻ താൻ അവിടെ തുടരണമെന്ന് അവൾ വാശിപിടിച്ചു. നാസി രഹസ്യപ്പോലീസായ ഗസ്റ്റപ്പോ പാരീസിലെ തെരുവീഥികളിൽ അവളെ വലവീശി തിരയുമ്പോൾ, നൂർ വേഷം മാറിയും ഒളിവിൽ കഴിഞ്ഞും തന്റെ ദൗത്യം തുടർന്നു. ഓരോ ദിവസവും താമസം മാറുകയും പബ്ലിക്കായി കാണപ്പെടുന്ന രീതിയിൽ തന്റെ വയർലെസ് ഉപകരണം കൈകാര്യം ചെയ്യുകയും ചെയ്തുകൊണ്ട് അവൾ ശത്രുവിന്റെ കണ്ണുവെട്ടിച്ചു.
പാരീസിൽ ബ്രിട്ടനുമായി ബന്ധപ്പെടാൻ അവശേഷിച്ച ഏക വയർലെസ് ഓപ്പറേറ്ററായി നൂർ മാറി. തന്റെ ജീവൻ ഓരോ നിമിഷവും തുലാസിലാണെന്ന് അറിഞ്ഞുകൊണ്ടുതന്നെ, ആറ് പുരുഷന്മാരായ ചാരന്മാർ ചെയ്യേണ്ട ജോലി നൂർ തനിച്ച് നിർവ്വഹിച്ചു. വായുതരംഗങ്ങളിലൂടെ അവൾ കൈമാറിയ ഓരോ രഹസ്യവും നാസിപ്പടയുടെ പതനത്തിന് ആക്കം കൂട്ടി. ഒടുവിൽ വഞ്ചനയുടെ രൂപത്തിൽ മരണം അവളെ തേടിയെത്തുന്നത് വരെ, പാരീസിലെ നാസി കോട്ടയ്ക്കുള്ളിൽ ഒരു അദൃശ്യ ശബ്ദമായി നൂർ ജ്വലിച്ചുനിന്നു.
വിജയകരമായി മാസങ്ങളോളം നാസികളെ വട്ടംകറക്കിയ നൂറിന് ഒടുവിൽ വിനയായത് സ്വന്തം കൂട്ടത്തിലുള്ളവരുടെ വഞ്ചനയായിരുന്നു. ഒരു ഫ്രഞ്ച് യുവതിക്ക് ലഭിച്ച പാരിതോഷികത്തിന് പകരമായി നൂറിന്റെ രഹസ്യ സങ്കേതം ഗസ്റ്റപ്പോയ്ക്ക് ഒറ്റിക്കൊടുക്കപ്പെട്ടു. 1943 ഒക്ടോബറിൽ പാരീസിലെ ഫ്ലാറ്റിൽ വെച്ച് അവൾ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ, കീഴടങ്ങാൻ ആ വീരപുത്രി തയ്യാറായിരുന്നില്ല. സിംഹത്തിന്റെ മടയിൽ വെച്ചുപോലും അവൾ നടത്തിയ പോരാട്ടം നാസി ഉദ്യോഗസ്ഥരെപ്പോലും ഞെട്ടിച്ചു.
ഗസ്റ്റപ്പോയുടെ ആസ്ഥാനമായ അവന്യൂ ഫോഷിലെ തടവറയിൽ നിന്ന് രണ്ടുതവണ നൂർ അതിസാഹസികമായി രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ചു. കെട്ടിടത്തിന്റെ മുകളിൽ കൂടി ചാടി രക്ഷപ്പെടാൻ ശ്രമിച്ച അവളെ പിടികൂടിയതോടെ നാസികൾ നൂറിനെ ‘നൈറ്റ് ആൻഡ് ഫോഗ്’ എന്ന അതീവ സുരക്ഷാ വിഭാഗത്തിലേക്ക് മാറ്റി. ലോകത്ത് നിന്ന് തന്നെ അപ്രത്യക്ഷമാക്കേണ്ട അപകടകാരിയായ തടവുകാരി എന്നായിരുന്നു ഇതിനർത്ഥം.
കൈകാലുകളിൽ വിലങ്ങുകളിട്ട് പത്ത് മാസത്തോളം നൂർ ജർമ്മനിയിലെ ഫോർസ്ഹൈം ജയിലിൽ ഏകാന്ത തടവിൽ കഴിഞ്ഞു. നാസികളുടെ ഏറ്റവും ക്രൂരമായ പീഡനമുറകൾക്കും മർദ്ദനങ്ങൾക്കും നൂർ ഇരയായി. അവളുടെ സഹപ്രവർത്തകരെക്കുറിച്ചോ ബ്രിട്ടീഷ് രഹസ്യങ്ങളെക്കുറിച്ചോ ഒരു വാക്കുപോലും അവൾ പുറത്തുവിട്ടില്ല.
മതപരമായ വിശ്വാസങ്ങളിൽ ഉറച്ചുനിന്നുകൊണ്ട്, ക്രൂരമായ ശാരീരിക പീഡനങ്ങളെക്കാൾ വലുതാണ് തന്റെ ധാർമ്മികതയെന്ന് അവൾ തെളിയിച്ചു. മർദ്ദനമേറ്റ് ബോധം മറയുമ്പോഴും അവൾ നാസികൾക്ക് മുന്നിൽ തലകുനിച്ചില്ല. ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ രക്തം തന്റെ ധമനികളിലുണ്ടെന്ന് ഉറക്കെ പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതായിരുന്നു ആ നിശബ്ദമായ കരുത്ത്.
1944 സെപ്റ്റംബർ 12-ന്റെ അർദ്ധരാത്രിയിൽ, നൂർ ഇനായത്ത് ഖാനെയും മറ്റ് മൂന്ന് സഹപ്രവർത്തകരെയും ജർമ്മനിയിലെ കുപ്രസിദ്ധമായ ദാഖാവു കോൺസെൻട്രേഷൻ ക്യാമ്പിലേക്ക് മാറ്റി. അവിടെ അവൾ നേരിട്ടത് വിവരണാതീതമായ ക്രൂരതകളായിരുന്നു. നാസി ഉദ്യോഗസ്ഥനായ വിൽഹെം റുപ്പർട്ടിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ ഒരു രാത്രി മുഴുവൻ അവൾ ക്രൂരമായി മർദ്ദിക്കപ്പെട്ടു. ശരീരം തകർന്നിട്ടും അവളുടെ ആത്മവീര്യം തകർക്കാൻ അവർക്കായില്ല. 1944 സെപ്റ്റംബർ 13-ന് പ്രഭാതത്തിൽ, ക്യാമ്പിലെ മതിലിനോട് ചേർത്തുനിർത്തി തലയ്ക്ക് പിന്നിൽ വെടിയുതിർക്കുന്നതിന് തൊട്ടുമുമ്പ്, ആ തടവറയുടെ നിശബ്ദതയെ ഭേദിച്ചുകൊണ്ട് അവൾ ഉറക്കെ വിളിച്ചുപറഞ്ഞു, “ലിബർട്ടെ” (Liberté – സ്വാതന്ത്ര്യം). വെറും 30 വയസ്സിൽ, ടിപ്പു സുൽത്താന്റെ ആ പിൻഗാമി തന്റെ പോരാട്ടം പൂർത്തിയാക്കി ചരിത്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി.
യുദ്ധത്തിന് ശേഷം വർഷങ്ങളോളം നൂർ ഇനായത്ത് ഖാൻ എന്ന പേര് രേഖകളിൽ മാത്രമായി ഒതുങ്ങിനിന്നു. എന്നാൽ സത്യം അധികകാലം മറച്ചുവെക്കാനായില്ല. നൂറിന്റെ അസാമാന്യ ധീരതയ്ക്ക് ആദരമായി 1949-ൽ ബ്രിട്ടൻ തങ്ങളുടെ പരമോന്നത സിവിലിയൻ ബഹുമതിയായ ജോർജ്ജ് ക്രോസ് നൽകി ആദരിച്ചു. ഫ്രാൻസ് തങ്ങളുടെ ഉയർന്ന സൈനിക ബഹുമതിയായ ക്രോയിക്സ് ഡി ഗ്വെറെ നൽകി അവളെ ആദരിച്ചു.
2020-ൽ ലണ്ടനിലെ കാംഡെൻ സ്ക്വയറിലുള്ള അവളുടെ വീടിന് മുന്നിൽ ‘ബ്ലൂ പ്ലാക്ക്’ സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടു. ബ്രിട്ടനിൽ ഈ ബഹുമതി ലഭിക്കുന്ന ഇന്ത്യൻ വംശജയായ ആദ്യ വനിതയായി നൂർ മാറി. 2014-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് റോയൽ മെയിൽ അവളുടെ ബഹുമാനാർത്ഥം സ്റ്റാമ്പ് പുറത്തിറക്കി. ലണ്ടനിലെ ഗോർഡൻ സ്ക്വയറിൽ അവളുടെ ഒരു വെങ്കല പ്രതിമയും സ്ഥാപിക്കപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്. സറീന ചൗരണ്ട് എഴുതിയ ‘ദ സ്പൈ പ്രിൻസസ്’ എന്ന പുസ്തകം നൂറിന്റെ ജീവിതം ലോകശ്രദ്ധയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു. പിന്നീട് ‘എ കോൾ ടു സ്പൈ’ എന്ന അന്താരാഷ്ട്ര ചിത്രത്തിലൂടെ രാധിക ആപ്ത ഈ കഥ ജനഹൃദയങ്ങളിലെത്തിച്ചു.
ചരിത്രത്തിന്റെ വിരോധാഭാസമെന്നു പറയട്ടെ, 1799-ൽ ശ്രീരംഗപട്ടണത്തിന്റെ കോട്ടവാതിൽക്കൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർക്കെതിരെ പോരാടിയാണ് ടിപ്പു സുൽത്താൻ വീരമൃത്യു വരിച്ചത്. കൃത്യം 145 വർഷങ്ങൾക്കിപ്പുറം, അതേ ബ്രിട്ടീഷ് പതാകയ്ക്ക് കീഴിൽ നിന്ന്, ലോകത്തെ ഭയപ്പെടുത്തിയ നാസിപ്പടയോട് പൊരുതി ടിപ്പുവിന്റെ പേരക്കുട്ടി രക്തസാക്ഷിയായി. തന്റെ പൂർവ്വികർക്ക് ലഭിക്കാതെ പോയ അതേ ‘സ്വാതന്ത്ര്യം’ ലോകത്തിന് മുഴുവൻ ലഭ്യമാക്കാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നു നൂർ ഇനായത്ത് ഖാന്റെ ആത്മബലി. മൈസൂർ സിംഹത്തിന്റെ ആ രക്തം ഒടുവിൽ അനശ്വരമായത് മാനവികതയുടെ കാവലാളായാണ്.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (Generated by AI)
The post ഹിറ്റ്ലർ ഭയന്ന ആ ഇന്ത്യൻ സുന്ദരി! തോക്കിന് മുന്നിലും തലകുനിക്കാത്ത മൈസൂർ രാജകുമാരി appeared first on Express Kerala.