ഇസ്രയേലിൽ മോദി കണ്ട ആ ‘ത്രികോണ’ രഹസ്യം! ഇസ്രയേലിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പായ ആ സ്മാരകത്തിൽ മോദി കുറിച്ച സന്ദേശം എന്ത്?

ഇന്ത്യ–ഇസ്രയേൽ ബന്ധങ്ങളുടെ പുതിയ അധ്യായം തുറക്കുന്ന നിർണായക നിമിഷമായാണ് പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ രണ്ട് ദിവസത്തെ ഇസ്രായേൽ സന്ദർശനം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. ആഗോള രാഷ്ട്രീയ അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾ ശക്തമാകുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ നടക്കുന്ന ഈ യാത്ര, വെറും നയതന്ത്ര സന്ദർശനം മാത്രമല്ല, സുരക്ഷ, സാങ്കേതികവിദ്യ, ചരിത്ര സ്മരണം എന്നിവയെ ഒരുമിപ്പിക്കുന്ന പ്രതീകാത്മക നീക്കമായി മാറുകയാണ്. ഫെബ്രുവരി 25 ന് ഇസ്രയേൽ പാർലമെന്റായ നെസെറ്റിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്തുകൊണ്ടാണ് സന്ദർശനം ആരംഭിച്ചത്. ഇന്ത്യയുടെ ഒരു പ്രധാനമന്ത്രി നെസെറ്റിൽ സംസാരിക്കുന്ന അപൂർവ നിമിഷമായി മാറിയ ഈ പ്രസംഗം, ഇരുരാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള തന്ത്രപരമായ അടുപ്പം ലോകത്തിന് മുന്നിൽ വീണ്ടും അടിവരയിട്ടു.

അരമണിക്കൂർ നീണ്ട പ്രസംഗത്തിൽ, അനിശ്ചിതത്വം നിറഞ്ഞ ആഗോള സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയും ഇസ്രയേലും തമ്മിലുള്ള സൗഹൃദം സ്ഥിരതയുടെ ശക്തമായ ആധാരമാണെന്ന് മോദി ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. സുരക്ഷാ സഹകരണം മുതൽ വ്യാപാരം, നിക്ഷേപം, അടിസ്ഥാന സൗകര്യ വികസനം, കൃത്രിമ ബുദ്ധി, ക്വാണ്ടം സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നിവ വരെ വ്യാപിക്കുന്ന ദീർഘകാല പങ്കാളിത്തമാണ് ഭാവിയെ നിർണയിക്കുകയെന്ന് അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി. പ്രസംഗത്തിന് ശേഷം നെസെറ്റിലെ അംഗങ്ങൾ എഴുന്നേറ്റ് നിന്ന് കൈയ്യടി നൽകിയതോടെ, രാഷ്ട്രീയപരമായതിലുപരി വ്യക്തിപരമായ സൗഹൃദത്തിന്റെ ചൂടും ചടങ്ങിൽ പ്രതിഫലിച്ചു. സാമ്പത്തിക, പ്രതിരോധ, സാങ്കേതിക സഹകരണ മേഖലകളിൽ പുതിയ കരാറുകൾ ഒപ്പുവെക്കാനുള്ള സാധ്യതയും ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യ, സൈബർ സുരക്ഷ, സ്റ്റാർട്ടപ്പ് സഹകരണം തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ ഇന്ത്യ–ഇസ്രായേൽ ബന്ധം അടുത്ത ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുമെന്ന പ്രതീക്ഷയാണ് ഇരുരാജ്യങ്ങളും പങ്കുവെക്കുന്നത്.

ഈ യാത്രയുടെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഘടകങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ഹോളോകോസ്റ്റിലെ ഇരകളെ അനുസ്മരിക്കുന്ന ഇസ്രയേലിന്റെ ദേശീയ സ്മാരകമായ യാദ് വാഷേമിലേക്കുള്ള സന്ദർശനം. 2017ലെ ചരിത്രപരമായ സന്ദർശനത്തിന് ശേഷം മോദി വീണ്ടും ഈ സ്മാരകത്തിൽ എത്തുന്നത്, ചരിത്രത്തിന്റെ വേദനാജനകമായ ഓർമ്മകളോടുള്ള ആദരവിനൊപ്പം മനുഷ്യാവകാശ മൂല്യങ്ങളോടുള്ള പ്രതിബദ്ധതയും പ്രകടിപ്പിക്കുന്നതായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഹീബ്രുവിൽ “ഷോഹ” എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഹോളോകോസ്റ്റിൽ നാസി ജർമ്മനിയും സഹകാരികളും കൊലപ്പെടുത്തിയ ആറു ദശലക്ഷം ജൂതരുടെ ഓർമ്മ സംരക്ഷിക്കാനായി സ്ഥാപിതമായ സ്ഥാപനമാണ് യാദ് വാഷേം.

1953ൽ നെസെറ്റ് നിയമം വഴി സ്ഥാപിതമായ ഈ സ്മാരക സമുച്ചയം ജറുസലേമിലെ ഹെർസൽ പർവതത്തിന്റെ പടിഞ്ഞാറൻ ചരിവിലാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. “ഒരു സ്മാരകവും പേരും” എന്നർത്ഥം വരുന്ന ബൈബിൾ വാക്യത്തിൽ നിന്നാണ് “യാദ് വാഷേം” എന്ന പേര് സ്വീകരിച്ചത്, ജീവിതം നഷ്ടപ്പെട്ടവരുടെ ഓർമ്മകൾ ചരിത്രത്തിൽ നിലനിർത്തുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തെ അത് പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. അനുസ്മരണം, രേഖപ്പെടുത്തൽ, ഗവേഷണം, വിദ്യാഭ്യാസം എന്ന നാല് തൂണുകളിലാണ് ഈ സ്ഥാപനത്തിന്റെ പ്രവർത്തനം അധിഷ്ഠിതമായിരിക്കുന്നത്.

ഏകദേശം 45 ഏക്കർ വിസ്തൃതിയുള്ള കാമ്പസിൽ ഗവേഷണ സ്ഥാപനങ്ങൾ, ആർക്കൈവുകൾ, ലൈബ്രറികൾ, ഹോളോകോസ്റ്റ് പഠനത്തിനുള്ള അന്താരാഷ്ട്ര സ്കൂൾ എന്നിവ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. ഹോളോകോസ്റ്റ് ഹിസ്റ്ററി മ്യൂസിയം, പ്രശസ്ത വാസ്തുശില്പി മോഷെ സഫ്ഡി രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ത്രികോണ പ്രിസം ആകൃതിയിലുള്ള നിർമാണമാണ്. ഇരുട്ടിൽ നിന്ന് പ്രകാശത്തിലേക്കുള്ള മനുഷ്യരുടെ യാത്രയെ പ്രതീകാത്മകമായി അവതരിപ്പിക്കുന്ന ഈ മ്യൂസിയം, യഥാർത്ഥ രേഖകളും വ്യക്തിഗത കഥകളും വഴി ചരിത്രത്തിന്റെ ക്രൂരത സന്ദർശകർക്കു മുന്നിൽ ജീവനോടെ അവതരിപ്പിക്കുന്നു.

ഹാൾ ഓഫ് നെയിംസ് എന്ന വൃത്താകൃതിയിലുള്ള ചേംബർ, 4.8 ദശലക്ഷത്തിലധികം ഹോളോകോസ്റ്റ് ഇരകളുടെ വിവരങ്ങൾ സൂക്ഷിക്കുന്ന അതീവ വികാരഭരിതമായ ഇടമാണ്. കൂടാതെ 1.5 ദശലക്ഷം കൊല്ലപ്പെട്ട ജൂത കുട്ടികളുടെ ഓർമ്മയ്ക്കായി നിർമ്മിച്ച ചിൽഡ്രൻസ് മെമ്മോറിയൽ, വെറും അഞ്ച് മെഴുകുതിരികളുടെ പ്രകാശം അനന്തമായി പ്രതിഫലിക്കുന്ന ദൃശ്യത്തിലൂടെ മനുഷ്യവേദനയുടെ ആഴം അനുഭവിപ്പിക്കുന്നു. ഹോളോകോസ്റ്റ് ആർട്ട് മ്യൂസിയം, ഓർമ്മ ഹാൾ, കമ്മ്യൂണിറ്റികളുടെ താഴ്‌വര തുടങ്ങിയ നിരവധി സ്മാരക ഇടങ്ങൾ സന്ദർശകരെ ചരിത്രവുമായി നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിക്കുന്നു.

വർഷംതോറും ഏകദേശം പത്ത് ലക്ഷം ആളുകൾ സന്ദർശിക്കുന്ന യാദ് വാഷേം, വെസ്റ്റേൺ വാൾ കഴിഞ്ഞാൽ ഇസ്രായേലിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ സന്ദർശകരെത്തുന്ന സ്ഥലമാണ്. ലോക നേതാക്കൾ ഹോളോകോസ്റ്റ് ഇരകൾക്ക് ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിക്കുന്ന പ്രധാന വേദിയായി ഇത് മാറിയിട്ടുണ്ട്. ജോ ബൈഡൻ, ബരാക് ഒബാമ, വ്ലാഡിമിർ പുടിൻ, വോളോഡിമിർ സെലെൻസ്‌കി തുടങ്ങി നിരവധി നേതാക്കൾ ഇവിടെ സന്ദർശിച്ചിട്ടുണ്ട്.

എന്നാൽ ചരിത്ര സ്മരണയുടെ ഈ കേന്ദ്രം വിവാദങ്ങളിൽ നിന്ന് പൂർണ്ണമായും ഒഴിവായിട്ടില്ല. 2020ലെ വേൾഡ് ഹോളോകോസ്റ്റ് ഫോറത്തിനിടെ അവതരിപ്പിച്ച ചില ചരിത്ര അവതരണങ്ങൾ ചരിത്ര കൃത്യതയെക്കുറിച്ചുള്ള വിമർശനങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കി. അർമേനിയൻ വംശഹത്യയെ ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കാത്ത നിലപാടും രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചിരുന്നു. ഇതിലൂടെ ചരിത്ര സ്മരണയും സമകാലിക നയതന്ത്രവും തമ്മിലുള്ള സങ്കീർണ്ണ ബന്ധം വീണ്ടും മുന്നിൽ വന്നു.

ഗാസയിലെ യുദ്ധ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇസ്രായേലിന്റെ ആഗോള നിലപാട് ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടുന്ന സമയത്താണ് മോദിയുടെ സന്ദർശനം നടക്കുന്നത് എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ നെസെറ്റിലെ പ്രസംഗത്തിലൂടെ പങ്കാളിത്തത്തിന്റെ തുടർച്ചയും സഹകരണത്തിന്റെ സ്ഥിരതയും അദ്ദേഹം ഊന്നിപ്പറഞ്ഞത്, ഇന്ത്യയുടെ തന്ത്രപരമായ സമീപനത്തെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതായി നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.

ആകെക്കൂടി നോക്കുമ്പോൾ, ഈ സന്ദർശനം ചരിത്ര അനുസ്മരണവും ഭാവി സഹകരണവും ഒരുമിച്ച് ചേർക്കുന്ന നയതന്ത്ര നീക്കമായി മാറുന്നു. ഹോളോകോസ്റ്റിന്റെ വേദനാജനകമായ ഓർമ്മകൾക്ക് മുന്നിൽ ആദരാഞ്ജലി അർപ്പിക്കുമ്പോൾ തന്നെ, സാങ്കേതികവിദ്യയും സുരക്ഷയും ആധാരമാക്കിയ പുതിയ ലോകക്രമത്തിൽ ഇന്ത്യയും ഇസ്രായേലും കൈകോർക്കുന്ന സന്ദേശമാണ് ഈ യാത്ര ലോകത്തിന് നൽകുന്നത്.

The post ഇസ്രയേലിൽ മോദി കണ്ട ആ ‘ത്രികോണ’ രഹസ്യം! ഇസ്രയേലിന്റെ ഹൃദയമിടിപ്പായ ആ സ്മാരകത്തിൽ മോദി കുറിച്ച സന്ദേശം എന്ത്? appeared first on Express Kerala.