ഇറാനും ഇസ്രയേലും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷങ്ങൾ വീണ്ടും ശക്തമാകുന്നതോടെ പശ്ചിമേഷ്യ ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഓരോ ദിവസവും പുറത്തുവരുന്ന വാർത്തകളിൽ “മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്”, “ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ”, “പശ്ചിമേഷ്യ”, “അറബ് ലോകം” തുടങ്ങിയ പദങ്ങൾ വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഈ പദങ്ങൾ എല്ലാം ഒരേ അർത്ഥമുള്ളതല്ല എന്നതാണ് പലർക്കും ആശയക്കുഴപ്പം സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. പ്രത്യേകിച്ച് യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് (യുഎഇ) ഒരു രാജ്യമാണോ, അതോ പല രാജ്യങ്ങളുടെ കൂട്ടായ്മയാണോ എന്ന ചോദ്യം വരെ പല വായനക്കാരും ഉന്നയിക്കുന്നുണ്ട്. ആഗോള രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾ കൂടുതൽ സജീവമാകുന്ന ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പശ്ചിമേഷ്യയുടെ അടിസ്ഥാന ഭൂമിശാസ്ത്രവും രാഷ്ട്രീയ ഘടനയും വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് നിർണായകമാണ്.
യുണൈറ്റഡ് അറബ് എമിറേറ്റ്സ് സ്വതന്ത്രവും പരമാധികാരമുള്ളതുമായ ഒരു രാജ്യമാണ്. ചിലർ കരുതുന്നതുപോലെ ഇത് ഐക്യരാഷ്ട്രസഭ പോലുള്ള നിരവധി രാജ്യങ്ങളുടെ സംഘടനയല്ല. ലോകത്തിലെ മറ്റു സ്വതന്ത്ര രാജ്യങ്ങളെപ്പോലെ തന്നെ യുഎഇക്കും സ്വന്തം ഭരണഘടനയും കേന്ദ്ര സർക്കാരും അന്താരാഷ്ട്ര അംഗീകാരവും ഉണ്ട്. ഐക്യരാഷ്ട്രസഭയിലും അന്താരാഷ്ട്ര കായിക മത്സരങ്ങളിലും നയതന്ത്രബന്ധങ്ങളിലും വ്യാപാര കരാറുകളിലും യുഎഇയെ ഒരു ഏകീകൃത രാഷ്ട്രമായിട്ടാണ് പരിഗണിക്കുന്നത്. എന്നാൽ യുഎഇയുടെ പ്രത്യേകത അതിന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ ഘടനയിലാണ്. ഏഴ് എമിറേറ്റുകൾ ചേർന്ന ഒരു ഫെഡറേഷനായിട്ടാണ് ഈ രാജ്യം രൂപംകൊണ്ടിരിക്കുന്നത് എന്നതാണ് ആശയക്കുഴപ്പത്തിന് പ്രധാന കാരണം.
1971-ൽ ബ്രിട്ടീഷ് സംരക്ഷണഭരണം അവസാനിച്ചതിന് പിന്നാലെ അബുദാബി, ദുബായ്, ഷാർജ, അജ്മാൻ, ഉം അൽ ഖുവൈൻ, റാസ് അൽ ഖൈമ, ഫുജൈറ എന്നീ ഏഴ് പ്രദേശങ്ങൾ ഒന്നിച്ച് ഫെഡറേഷൻ രൂപീകരിച്ചാണ് യുഎഇ നിലവിൽ വന്നത്. ഓരോ എമിറേറ്റിനും സ്വന്തം ഭരണാധികാരിയുണ്ടെങ്കിലും അവ എല്ലാം ഒരു ഫെഡറൽ സർക്കാരിന്റെ കീഴിൽ പ്രവർത്തിക്കുന്നു. അബുദാബിയാണ് രാജ്യത്തിന്റെ തലസ്ഥാനം, കൂടാതെ ഫെഡറേഷനിലെ ഏറ്റവും വലിയ രാഷ്ട്രീയ-സാമ്പത്തിക സ്വാധീനവും അവിടുത്തെ ഭരണാധികാരിക്കാണ്. അതേസമയം ദുബായ് ആഗോള വ്യാപാരത്തിന്റെയും ടൂറിസത്തിന്റെയും സാമ്പത്തിക കേന്ദ്രമായി വളർന്നു. വ്യത്യസ്ത ഭരണാധികാരികൾ ഉണ്ടായിരുന്നാലും പ്രതിരോധം, വിദേശനയം, ദേശീയ സാമ്പത്തിക നയങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പ്രധാന വിഷയങ്ങളിൽ യുഎഇ ഒരു ഏക രാജ്യമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
“എമിറേറ്റ്” എന്ന പദത്തിന്റെ അർത്ഥം മനസ്സിലാക്കുമ്പോഴാണ് യുഎഇയുടെ ഘടന കൂടുതൽ വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിയുന്നത്. അറബി ഭാഷയിൽ നിന്നുള്ള ഈ പദം ഒരു അമീർ അഥവാ പരമ്പരാഗത ഭരണാധികാരി ഭരിക്കുന്ന പ്രദേശത്തെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ചരിത്രപരമായി പശ്ചിമേഷ്യയിലും വടക്കേ ആഫ്രിക്കയിലും മധ്യേഷ്യയുടെ ചില ഭാഗങ്ങളിലും ഇത്തരത്തിലുള്ള ഭരണസംവിധാനങ്ങൾ നിലനിന്നിരുന്നു. ആധുനിക ജനാധിപത്യ സംവിധാനങ്ങളിലെ സംസ്ഥാനങ്ങളുമായി എമിറേറ്റുകൾക്ക് ചില സാമ്യതകളുണ്ടെങ്കിലും പ്രധാന വ്യത്യാസം ഭരണരീതിയിലാണ്. തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട മുഖ്യമന്ത്രിയെയോ ഗവർണറെയോ പകരം രാജകുടുംബത്തിൽപ്പെട്ട ഭരണാധികാരിയാണ് എമിറേറ്റ് ഭരിക്കുന്നത്.
വാർത്തകളിൽ സ്ഥിരമായി കേൾക്കുന്ന മറ്റൊരു പദമാണ് “ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ”. സാധാരണ വാർത്താ ഉപയോഗത്തിൽ ഇത് പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഗൾഫ് സഹകരണ കൗൺസിൽ (GCC) അംഗരാജ്യങ്ങളെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. സൗദി അറേബ്യ, യുഎഇ, ഖത്തർ, കുവൈത്ത് , ബഹ്റൈൻ, ഒമാൻ എന്നീ ആറ് അറബ് രാജ്യങ്ങളാണ് ജിസിസിയിലെ അംഗങ്ങൾ. അറേബ്യൻ ഉപദ്വീപിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഈ രാജ്യങ്ങൾ സാമ്പത്തിക, സുരക്ഷാ, രാഷ്ട്രീയ സഹകരണത്തിനായി രൂപീകരിച്ച പ്രാദേശിക കൂട്ടായ്മയാണ് ജിസിസി. അതിനാൽ വാർത്തകളിൽ “ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ പ്രതികരിച്ചു” എന്ന് പറയുമ്പോൾ സാധാരണയായി ഈ ആറു രാജ്യങ്ങളെയാണ് ഉദ്ദേശിക്കുന്നത്.
ഇറാന്റെ സ്ഥാനം ഇവിടെ പ്രത്യേകമാണ്. ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഇറാനും പേർഷ്യൻ ഗൾഫിനോട് അതിർത്തി പങ്കിടുന്ന രാജ്യമാണ്. എന്നാൽ ഇത് ജിസിസിയിലെ അംഗമല്ല, കൂടാതെ അറബ് ലോകത്തിന്റെ ഭാഗമായും കണക്കാക്കപ്പെടുന്നില്ല. സ്വന്തം രാഷ്ട്രീയ സഖ്യങ്ങളും തന്ത്രപരമായ നിലപാടുകളും പിന്തുടരുന്ന സ്വതന്ത്ര പ്രാദേശിക ശക്തിയാണ് ഇറാൻ. അതിനാൽ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായി ഗൾഫ് തീരരാജ്യമാണെങ്കിലും രാഷ്ട്രീയമായി “ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ” എന്ന വിഭാഗത്തിൽ ഇറാനെ സാധാരണ ഉൾപ്പെടുത്താറില്ല.
ഇസ്രയേലിന്റെ സാഹചര്യവും വ്യത്യസ്തമാണ്. ഇസ്രയേൽ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ ഒരു രാജ്യമായിരുന്നാലും പേർഷ്യൻ ഗൾഫുമായി അതിർത്തി പങ്കിടുന്നില്ല. മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിന്റെ തീരത്താണ് ഇത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്, കൂടാതെ ചെങ്കടലിലേക്കുള്ള പരിമിതമായ കടൽ പ്രവേശനവും രാജ്യത്തിനുണ്ട്. ഈ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ കാരണത്താലാണ് ഇസ്രയേലിനെ ഗൾഫ് രാഷ്ട്രമായി കണക്കാക്കാത്തത്. അതിനാൽ “ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ” എന്ന വാർത്താ പരാമർശങ്ങളിൽ ഇസ്രയേൽ സാധാരണ ഉൾപ്പെടാറില്ല.
ഈ ആശയക്കുഴപ്പങ്ങൾ ഉണ്ടാകാനുള്ള പ്രധാന കാരണം “മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്”, “ഗൾഫ് മേഖല”, “പശ്ചിമേഷ്യ” എന്നീ പദങ്ങൾ മാധ്യമങ്ങളിൽ പരസ്പരം മാറ്റിമറിച്ച് ഉപയോഗിക്കുന്നതുമാണ്. ഇറാൻ, ഇസ്രായേൽ ഉൾപ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങളെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന രാഷ്ട്രീയ പദമാണ് ‘മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്’ എന്നും, ആറ് ജിസിസി രാജ്യങ്ങളെ മാത്രം സൂചിപ്പിക്കുന്നതാണ് ‘ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ’ എന്നും, ഈ മേഖലയുടെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പേരാണ് ‘പശ്ചിമേഷ്യ’ എന്നും നാം തിരിച്ചറിയണം.
ഇന്നത്തെ ഭൂരാഷ്ട്രീയ സംഘർഷങ്ങൾ ലോക ശ്രദ്ധ വീണ്ടും ഈ മേഖലയിലേക്ക് തിരിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഈ പദങ്ങളുടെ യഥാർത്ഥ അർത്ഥവും രാജ്യങ്ങളുടെ സ്ഥാനം മനസ്സിലാക്കുന്നത് വാർത്തകളെ ശരിയായി വിലയിരുത്താൻ സഹായിക്കുന്നു. യുഎഇയുടെ ഫെഡറേഷൻ ഘടന, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ രാഷ്ട്രീയ കൂട്ടായ്മ, ഇറാന്റെ വ്യത്യസ്ത സ്ഥാനമൂല്യം, ഇസ്രയേലിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ പ്രത്യേകത, ഇവയെല്ലാം ചേർന്നാണ് പശ്ചിമേഷ്യയുടെ സങ്കീർണ്ണമായ രാഷ്ട്രീയ ഭൂപടം രൂപപ്പെടുന്നത്. ഈ അടിസ്ഥാന ധാരണകളാണ് പ്രദേശത്തെ സംഘർഷങ്ങളും നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളും കൂടുതൽ വ്യക്തമായി മനസ്സിലാക്കാനുള്ള ആദ്യപടി.
The post മിഡിൽ ഈസ്റ്റും പശ്ചിമേഷ്യയും ഒന്നാണോ? ജിസിസി, മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്, പശ്ചിമേഷ്യ – വ്യത്യാസങ്ങൾ എന്ത്? വാർത്തകളിൽ നിറയുന്ന ഈ പേരുകൾക്ക് പിന്നിലെ രഹസ്യം… appeared first on Express Kerala.