മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനം തുടങ്ങിയത് ആ രാത്രിയോ? മയൂരസിംഹാസനവും കോഹിനൂർ വജ്രവും ഇന്ന് എവിടെ?

ദക്ഷിണേഷ്യയുടെ ചരിത്രത്തിൽ ഏറ്റവും നിർണായകമായ വഴിത്തിരിവുകളിലൊന്നാണ് 1739-ൽ നടന്ന ഡൽഹിയിലെ സംഭവങ്ങൾ. ഇത് ഒരു രാജ്യത്തെയോ ഒരു ജനതയെയോ കുറ്റപ്പെടുത്താനുള്ള കഥയല്ല മറിച്ച്, സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ ഉയർച്ചയും തകർച്ചയും എങ്ങനെയാണ് ചരിത്രത്തെ രൂപപ്പെടുത്തുന്നത് എന്നതിന്റെ ശക്തമായ ഉദാഹരണമാണ്. അന്നത്തെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളും സൈനിക യാഥാർത്ഥ്യങ്ങളും ചേർന്നുണ്ടാക്കിയ ഒരു നിർണായക മുഹൂർത്തമാണ് ഡൽഹി കണ്ടത് അതിന്റെ പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ ദശകങ്ങളോളം നീണ്ടുനിന്നു.

18-ാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ തുടക്കത്തിൽ, ഒരുകാലത്ത് അജയ്യമായി കരുതപ്പെട്ടിരുന്ന മുഗൾ എംപെയർ ആഭ്യന്തര കലഹങ്ങളും ഭരണപരമായ ദൗർബല്യങ്ങളും മൂലം ക്ഷീണിച്ച അവസ്ഥയിലായിരുന്നു. കൊട്ടാര രാഷ്ട്രീയവും പ്രാദേശിക ശക്തികളുടെ സ്വയംഭരണ ആഗ്രഹങ്ങളും കേന്ദ്രാധികാരത്തെ ദുർബലമാക്കി. ഈ പശ്ചാത്തലത്തിലാണ്, പേർഷ്യയിൽ ശക്തമായ ഏകീകരണം സാധിച്ച ഒരു നേതാവ് നദീർ ഷാ കിഴക്കോട്ടുള്ള തന്റെ നീക്കം ആരംഭിച്ചത്. ഇത് അധിനിവേശത്തിന്റെ കഥ മാത്രമല്ല, അതേസമയം, ശക്തമായ കേന്ദ്രഭരണം പുനഃസ്ഥാപിച്ച ഒരു സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ തന്ത്രപരമായ നീക്കമായും ഇതിനെ കാണാം.

1739 ഫെബ്രുവരിയിൽ നടന്ന കർണാൽ യുദ്ധം, അന്നത്തെ ശക്തിസമതുലിതാവസ്ഥയെ പൂർണമായും മാറ്റിമറിച്ചു. മുഗൾ സൈന്യം പരാജയപ്പെട്ടതോടെ ചക്രവർത്തി മുഹമ്മദ് ഷാ കീഴടങ്ങേണ്ടിവന്നു. തുടർന്ന് ഡൽഹിയിലേക്കുള്ള നാദിർ ഷായുടെ പ്രവേശനം, ആദ്യം നിയന്ത്രിതവും ഔപചാരികവുമായിരുന്നുവെങ്കിലും, നഗരത്തിനുള്ളിൽ പരന്ന കിംവദന്തികളും സംഘർഷങ്ങളും സ്ഥിതിഗതികൾ വഷളാക്കുകയായിരുന്നു. ഈ സംഭവങ്ങളെ വിലയിരുത്തുമ്പോൾ, അത് ഒരുവശീയമായ ക്രൂരതയുടെ കഥയായി മാത്രം കാണുന്നതിന് പകരം, അന്നത്തെ യുദ്ധങ്ങളുടെ സ്വഭാവവും നഗരയുദ്ധങ്ങളുടെ അപകടസാധ്യതകളും കൂടി കണക്കിലെടുക്കേണ്ടതുണ്ട്. സാമ്രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ഏറ്റുമുട്ടലുകളിൽ, സൈനിക നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ സാധാരണ ജനതയാണ് ഏറ്റവും കൂടുതൽ ദുരിതമനുഭവിക്കുന്നത് ഡൽഹിയിലെ സംഭവങ്ങൾ അതിന്റെ വേദനാജനകമായ ഓർമ്മപ്പെടുത്തലാണ്.

ഡൽഹിയിൽ നിന്നുള്ള നാദിർ ഷായുടെ മടക്കയാത്ര, ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രസിദ്ധമായ നിധികൈമാറ്റങ്ങളിലൊന്നായി മാറി. അതിൽ ഏറ്റവും പ്രതീകാത്മകമായത് പീകോക്ക് ത്രോൺ ആയിരുന്നു. മുഗൾ ചക്രവർത്തിമാരുടെ മഹത്വത്തിന്റെ അടയാളമായിരുന്ന ഈ സിംഹാസനം, കലയും കരകൗശലവും ചേർന്ന ഒരു അതുല്യ സൃഷ്ടിയായിരുന്നു. 17-ാം നൂറ്റാണ്ടിൽ ഷാജഹാൻ ആവിഷ്‌കരിച്ച ഈ സിംഹാസനം, സ്വർണ്ണവും അമൂല്യ രത്നങ്ങളും ചേർത്ത് നിർമ്മിച്ച, സാമ്രാജ്യ അധികാരത്തിന്റെ ദൃശ്യരൂപം തന്നെയായിരുന്നു.

നാദിർ ഷാ ഇന്ത്യ വിടുമ്പോൾ, ഈ സിംഹാസനവും കോഹിനൂർ വജ്രം പോലുള്ള അമൂല്യ നിധികളും പേർഷ്യയിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി. ഇത് ഒരു രാജവംശത്തിന്റെ തകർച്ചയുടെ പ്രതീകമായി മാത്രമല്ല, സാമ്രാജ്യ സമ്പത്തിന്റെ ചലനങ്ങൾ ചരിത്രത്തെ എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ ഉദാഹരണമായി മാറി. പിന്നീട് പേർഷ്യയിലെ രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതകളിൽ ഈ സിംഹാസനം പൊളിക്കപ്പെട്ടുവെന്ന് ചരിത്രകാരന്മാർ പറയുന്നു; അതിലെ രത്നങ്ങൾ വിവിധ രാജകീയ ശേഖരങ്ങളിലായി പിരിഞ്ഞു. എന്നാൽ, അതിന്റെ കലാത്മക സ്വാധീനം പിന്നീട് നിർമ്മിക്കപ്പെട്ട നിരവധി സിംഹാസനങ്ങളിൽ പ്രതിഫലിച്ചു.

അതിനുശേഷം ദക്ഷിണേഷ്യയിൽ നടന്ന അധികാരമാറ്റങ്ങൾക്കും പുതിയ ആക്രമണങ്ങൾക്കും ഇത് വഴിയൊരുക്കി. എന്നാൽ, ഈ കഥയെ ഒരു രാജ്യത്തെയോ ജനതയെയോ കുറ്റപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിൽ വായിക്കാതെ, ചരിത്രത്തിന്റെ വലിയ പാഠമായി കാണുകയാണ് ഉചിതം—ശക്തമായ ഭരണകൂടങ്ങൾ പോലും ആഭ്യന്തര ഐക്യവും ദൃഢമായ സംവിധാനങ്ങളും നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ എത്ര വേഗം തകർന്നുപോകാമെന്ന പാഠം.

അവസാനമായി, നാദിർ ഷായുടെ ഡൽഹി പ്രവേശനവും മയൂരസിംഹാസനത്തിന്റെ യാത്രയും, സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ നിശ്ചിതമല്ലാത്ത ഭാവിയെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്ന ഒരു ചരിത്രചിഹ്നമാണ്. അത് വിജയത്തിന്റെ മഹത്വവും തകർച്ചയുടെ വേദനയും ഒരുപോലെ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന, മനുഷ്യചരിത്രത്തിന്റെ സങ്കീർണ്ണതകളെ വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഒരു അധ്യായമായി ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്നു.

The post മുഗൾ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ പതനം തുടങ്ങിയത് ആ രാത്രിയോ? മയൂരസിംഹാസനവും കോഹിനൂർ വജ്രവും ഇന്ന് എവിടെ? appeared first on Express Kerala.