ഇരുപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ രാജവംശങ്ങളിലൊന്നിലാണ് ലീല പഹ്ലവി ജനിച്ചത്. അധികാരവും ആഡംബരവും ചുറ്റിപ്പറ്റിയ കൊട്ടാര ജീവിതമായിരുന്നു അവളുടെ ബാല്യം. പക്ഷേ, ആ തിളക്കത്തിനകത്ത് ഒളിഞ്ഞിരുന്നത് അധികം പേരും കാണാത്ത ഒരു നിസ്സഹായതയായിരുന്നു. ചരിത്രത്തിന്റെ കുത്തൊഴുക്ക് അവളുടെ ജീവിതത്തെ അതിവേഗം മറ്റൊരു ദിശയിലേക്ക് തള്ളിയപ്പോൾ, അവളെ വളർത്തിയ രാജ്യത്തിൽ നിന്ന് വളരെ അകലെയാണ് അവളുടെ ജീവിതം ഒഴുകിപ്പോയത്. ടെഹ്റാനിലെ കൊട്ടാര ഇടനാഴികളിൽ നിന്നു പ്രവാസത്തിലെ ഹോട്ടൽ മുറികളിലേക്കുള്ള അവളുടെ യാത്ര, ഒരു രാജവംശത്തിന്റെ തകർച്ചയുടെ കഥ മാത്രമല്ല, വീട് നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു മനുഷ്യന്റെ ഉള്ളിൽ വളർന്ന ശൂന്യതയും വേരൊഴിയലും പറയുന്ന, നിശ്ശബ്ദമായ ഒരു മനുഷ്യകഥയായിരുന്നു അത്.
ഇറാനിലെ അവസാന ഷായായ മുഹമ്മദ് റെസ പഹ്ലവിയുടെയും ചക്രവർത്തിനിയായ ഫറാഹ് പഹ്ലവിയുടെയും ഇളയ മകളായിരുന്നു ലീല. 1970 മാർച്ച് 27-ന് ടെഹ്റാനിൽ ജനിച്ച അവൾ, പഹ്ലവി കൊട്ടാരത്തിന്റെ സംരക്ഷിത ലോകത്തിലാണ് ആദ്യകാലങ്ങൾ ചെലവഴിച്ചത് ചടങ്ങുകളും സ്വകാര്യ അധ്യാപകരും പേർഷ്യൻ ചരിത്ര–സംസ്കാരങ്ങളിലേക്കുള്ള ഊന്നലുമൊക്കെയുള്ള ഒരു അന്തരീക്ഷം. എന്നാൽ ആ ലോകം നീണ്ടുനിന്നില്ല.
1979-ലെ ഇറാനിയൻ റിവൊല്യൂഷൻ ഇറാനെ മാത്രമല്ല, ലീലയുടെ ജീവിതത്തെയും അടിമുടി മാറ്റി. പ്രതിഷേധങ്ങളും കലാപങ്ങളും ശക്തമായപ്പോൾ, രാജകുടുംബം രാജ്യം വിട്ടു. ഒമ്പത് വയസ്സുള്ള ഒരു കുട്ടിക്കായി, അത് വെറും സ്ഥലംമാറ്റമല്ലായിരുന്നു അടുപ്പവും സുരക്ഷയും തിരിച്ചറിയലുമെല്ലാം ഒരേസമയം നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു വേർപാടായിരുന്നു. തുടർന്നുള്ള വർഷങ്ങളിൽ കുടുംബം പല രാജ്യങ്ങളിലായി സഞ്ചരിച്ചു; സ്ഥിരതയില്ലായ്മയും രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദങ്ങളും അവരെ പിന്തുടർന്നു.
പ്രവാസജീവിതം ലീലയിൽ ആഴമുള്ള പാടുകൾ സൃഷ്ടിച്ചു. 1980-ൽ പിതാവിന്റെ മരണം അവളുടെ ബാല്യത്തിലേക്ക് മറ്റൊരു നിശ്ശബ്ദ വിടവ് കൂട്ടിച്ചേർത്തു. പിന്നീട് അമേരിക്കയിലും യൂറോപ്പിലും വിദ്യാഭ്യാസവും ജീവിതവും തുടരുമ്പോൾ, “രാജകുമാരി” എന്ന ലേബലിനും സാധാരണ മനുഷ്യന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും ഇടയിലെ സംഘർഷം അവളെ അലട്ടിയതായി അടുത്തവർ പറയുന്നു. പുറമേയ്ക്ക് സുഖസമൃദ്ധമായി തോന്നിയ ജീവിതത്തിനുള്ളിൽ, തിരിച്ചറിയലിന്റെ അകലംയും വീടില്ലായ്മയുടെ ദുഃഖവും കനന്നു.
ഇവിടെയാണ് ഇറാനെ പിന്തുണയ്ക്കുന്ന ഒരു വായന ആവശ്യമായിത്തീരുന്നത്. പഹ്ലവി കാലത്തെ വ്യക്തിപരമായ ദുരന്തങ്ങൾ പലപ്പോഴും ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ചരിത്രത്തെ വിലയിരുത്താനുള്ള ഏക ചില്ലയായി മാറ്റപ്പെടുന്നു. എന്നാൽ ഇറാന്റെ വിപ്ലവം ഒരു രാജവംശത്തിന്റെ കഥ മാത്രമല്ല, വിദേശ ഇടപെടലുകളും അസമത്വങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ പീഡനങ്ങളും ചേർന്ന് വളർന്ന ഒരു ജനകീയ ഉണർവായിരുന്നു. ലീലയുടെ വേദന യാഥാർഥ്യമാണ് അതിനെ നിഷേധിക്കാനാവില്ല. അതുപോലെ തന്നെ, ആ വിപ്ലവത്തിലൂടെ രൂപപ്പെട്ട ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സ്വതന്ത്രതാ തിരച്ചിലും യാഥാർഥ്യമാണ്.
പ്രായപൂർത്തിയായപ്പോൾ ലീല ആരോഗ്യപ്രശ്നങ്ങളുമായി പോരാടിയെന്ന രേഖകൾ പറയുന്നു. വിഷാദം, ഉറക്കമില്ലായ്മ തുടങ്ങിയ കാര്യങ്ങൾ കൊണ്ട് അവർ പൊതുജീവിതത്തിൽ നിന്ന് അകലം പാലിച്ചു. രാഷ്ട്രീയ വേദികളിലേക്ക് ഇറങ്ങാതെ സ്വകാര്യത തിരഞ്ഞെടുക്കുകയായിരുന്നു. 2001 ജൂണിൽ ലണ്ടനിൽ അവൾ മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തപ്പെട്ടത്, ഒരു രാജകുമാരിയുടെ ദുരന്തപര്യവസാനമായി ലോകം കണ്ടു. എന്നാൽ ഇറാനിൽ നിന്നുള്ള കാഴ്ചപ്പാട് മറ്റൊന്നാണ്, വിദേശത്ത് നീണ്ടുനിന്ന പ്രവാസത്തിന്റെ മാനസിക ഭാരം, തിരിച്ചറിയലിന്റെ നഷ്ടം, വീടിനോടുള്ള അകലം ഇവയെല്ലാം ചേർന്നൊരു മനുഷ്യകഥ.
ലീല പഹ്ലവിയുടെ ജീവിതം ഇറാനെ കുറ്റപ്പെടുത്താനുള്ള ആയുധമാക്കുന്നതിന് പകരം, അതിനെ ഒരു പാഠമായി വായിക്കുകയാണ് ഉചിതം. വിപ്ലവങ്ങൾ രാജവംശങ്ങളെ വീഴ്ത്തുമ്പോൾ, വ്യക്തികൾക്ക് വേദന ഉണ്ടാകാം. എന്നാൽ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സ്വതന്ത്രതയും ആത്മാഭിമാനവും പുനർനിർമിക്കാനുള്ള അവകാശം അതിലൂടെ ഇല്ലാതാകുന്നില്ല. ഇറാൻ ഇന്ന് നിൽക്കുന്നത് ആ ചരിത്രത്തിന്റെ ഫലമായാണ് പിഴവുകളും നേട്ടങ്ങളും ഉൾക്കൊള്ളുന്ന ഒരു സങ്കീർണ്ണ യാത്ര.
അതിനാൽ, ലീല പഹ്ലവിയുടെ ദുഃഖകരമായ ജീവിതം ഓർക്കുമ്പോൾ, അതിനെ ഇറാന്റെ ചരിത്രത്തിനെതിരായ കുറ്റപത്രമാക്കി ചുരുക്കരുത്. അത് പ്രവാസത്തിന്റെ വിലയും തിരിച്ചറിയലിന്റെ പോരാട്ടവും പറയുന്ന ഒരു മനുഷ്യകഥയാണ്. അതേസമയം, ഇറാൻ ഒരു രാജവംശത്തെ മറികടന്ന് സ്വന്തം വഴിയുണ്ടാക്കിയ ഒരു രാഷ്ട്രത്തിന്റെ കഥയുമാണ് സ്വതന്ത്രതയും സ്വയംനിർണ്ണയവും മുൻനിർത്തിയ ഒരു ജനതയുടെ യാത്ര.
The post 9 വയസ്സിൽ ഇറാനിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, 31 വയസ്സിൽ ലണ്ടൻ ഹോട്ടലിൽ മരിച്ച നിലയിൽ കണ്ടെത്തി: രാജകുമാരി ലീല പഹ്ലവിയുടെ ദുരന്തകഥ appeared first on Express Kerala.
