
ഇന്ന് ലോകം കടന്നുപോകുന്നത് ഒരു വലിയ സാങ്കേതിക വിപ്ലവത്തിന്റെ കാലഘട്ടത്തിലൂടെയാണ്. ആർട്ടിഫിഷ്യൽ ഇന്റലിജൻസ്, ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങൾ, ഹൈടെക് പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങൾ, സ്മാർട്ട്ഫോണുകൾ, സോളാർ പാനലുകൾ, കാറ്റാടി ടർബൈനുകൾ, ഹൈപ്പർസോണിക് മിസൈലുകൾ, ഉപഗ്രഹ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ ഇവയെല്ലാം മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തെ അതിവേഗം മാറ്റിമറിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു. എന്നാൽ ഈ സാങ്കേതിക മുന്നേറ്റങ്ങളുടെ അടിത്തറയിൽ ഒളിഞ്ഞുകിടക്കുന്ന ഒരു വലിയ യാഥാർത്ഥ്യം പലരും തിരിച്ചറിയുന്നി ല്ല: ഇവയെല്ലാം പ്രവർത്തിക്കാൻ ആവശ്യമായ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾ “നിർണായക ധാതുക്കൾ” എന്നറിയപ്പെടുന്ന ചില അപൂർവമായ ഖനിജ വിഭവങ്ങളാണ്.
ലിഥിയം, കൊബാൾട്ട്, ഗ്രാഫൈറ്റ്, നിക്കൽ, ചെമ്പ്, അപൂർവ ഭൂമി മൂലകങ്ങൾ തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ ഇന്ന് ലോകത്തിന്റെ വ്യവസായ ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന അവസ്ഥയിലേക്കാണ് ഉയർന്നിരിക്കുന്നത്. ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജത്തിലേക്ക് ലോകം മാറുന്ന സമയത്ത് ബാറ്ററികൾക്കും ഊർജ്ജ സംഭരണ സംവിധാനങ്ങൾക്കും ആവശ്യമായ ലിഥിയം പോലുള്ള ധാതുക്കൾ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക ശക്തിയെയും സുരക്ഷയെയും പോലും നിർണ്ണയിക്കുന്ന ഘടകങ്ങളായി മാറുകയാണ്. അതിനാലാണ് ഈ വിഭവങ്ങളെ “നിർണായക” (critical) ധാതുക്കൾ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്. കാരണം ഇവ ഇല്ലെങ്കിൽ, ഭാവിയിലെ സാങ്കേതിക പുരോഗതിയും പ്രതിരോധ ശേഷിയും തകർന്നുപോകും.
നിർണായക ധാതുക്കൾക്ക് ഉള്ള പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കാൻ, ആദ്യം അവയുടെ ഉപയോഗ മേഖലകൾ നോക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, കൊബാൾട്ട് ഇന്ന് ലോകത്ത് ഏറ്റവും വ്യാപകമായി ഉപയോഗിക്കുന്നത് ലിഥിയം-അയൺ ബാറ്ററികളിലാണ്. മൊബൈൽ ഫോൺ മുതൽ ഇലക്ട്രിക് കാർ വരെ പ്രവർത്തിക്കുന്ന ബാറ്ററികളുടെ പ്രകടനവും സുരക്ഷയും ഉയർത്താൻ കൊബാൾട്ട് നിർണായക പങ്കുവഹിക്കുന്നു. അതുപോലെ, ചെമ്പ് വൈദ്യുതി അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളുടെ ജീവാധാരമാണ്. വൈദ്യുതി കേബിളുകൾ, ഗ്രിഡുകൾ, ട്രാൻസ്ഫോർമറുകൾ, നിർമ്മാണ മേഖലകൾ—ഇവയെല്ലാം ചെമ്പ് ഇല്ലാതെ സങ്കൽപ്പിക്കാൻ പോലും കഴിയില്ല. ലിഥിയം എന്ന ധാതുവാകട്ടെ ഊർജ്ജ സംഭരണത്തിന്റെ രാജാവായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ലോകം ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങളിലേക്ക് മാറുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ലിഥിയം ഇല്ലാതെ ഭാവിയിലെ ബാറ്ററി വിപണി നിലനിൽക്കില്ല.
അതേസമയം, ഗ്രാഫൈറ്റ് ബാറ്ററികളുടെ അനോഡ് നിർമ്മാണത്തിൽ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്ന ധാതുവാണ്. ഇന്ധന സെല്ലുകൾ, ലൂബ്രിക്കന്റുകൾ, ആണവോർജ്ജ സാങ്കേതികവിദ്യകൾ തുടങ്ങിയവയിലും ഗ്രാഫൈറ്റ് നിർണായകമാണ്. ഒരു സ്മാർട്ട്ഫോൺ നിർമ്മിക്കാൻ പോലും 30-ലധികം ധാതുക്കൾ ആവശ്യമാണ് എന്ന് വിദഗ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുമ്പോൾ, അതിന്റെ പിന്നിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന യാഥാർത്ഥ്യം വ്യക്തമാകുന്നു: മനുഷ്യന്റെ ആധുനിക ജീവിതം മുഴുവൻ ഖനിജ വിഭവങ്ങളുടെ മുകളിലാണ് പണിതിരിക്കുന്നത്.

ഈ പട്ടികയിൽ ഏറ്റവും കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടുന്ന വിഭാഗം “അപൂർവ ഭൂമി മൂലകങ്ങൾ” ആണ്. ആവർത്തനപ്പട്ടികയിലെ 15 ലാന്തനൈഡുകളും സ്കാൻഡിയവും യട്രിയവും ചേർന്ന 17 ലോഹങ്ങളുടെ കൂട്ടമാണ് ഈ അപൂർവ ഭൂമി മൂലകങ്ങൾ. പേരിൽ “അപൂർവം” എന്ന് ഉണ്ടെങ്കിലും ഇവ ഭൂമിയുടെ പുറംതോടിൽ ഇല്ലാത്തതല്ല, പക്ഷേ സാമ്പത്തികമായി ലാഭകരമായി ഖനനം ചെയ്ത് ശുദ്ധീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന സാന്ദ്രീകൃത നിക്ഷേപങ്ങൾ വളരെ കുറവായതിനാലാണ് ഇവയെ അപൂർവമെന്ന് വിളിക്കുന്നത്. നിയോഡൈമിയം പോലുള്ള മൂലകങ്ങൾ ഭൂമിയുടെ പുറംതോടിൽ ദശലക്ഷത്തിൽ 20 ഭാഗങ്ങൾ മാത്രമാണ് കാണപ്പെടുന്നത് എന്ന കണക്കുകൾ തന്നെ ഇവയുടെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഈ അപൂർവ മൂലകങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ശക്തിയേറിയ മാഗ്നറ്റുകൾ നിർമ്മിക്കുന്നത്, അതാണ് കാറ്റാടി ടർബൈനുകളുടെയും ഇലക്ട്രിക് വാഹനങ്ങളുടെയും മോട്ടോറുകളുടെയും അടിത്തറ.
ലോകം ഇപ്പോൾ AIയും പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യകളും അടങ്ങിയ ഒരു പുതിയ വ്യവസായ കാലഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുമ്പോൾ, നിർണായക ധാതുക്കളുടെ ആവശ്യകത അതിവേഗം ഉയരുകയാണ്. ഒരു രാജ്യത്തിന് ആധുനിക യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കണമെങ്കിൽ, റഡാർ സിസ്റ്റങ്ങൾ വികസിപ്പിക്കണമെങ്കിൽ, മിസൈൽ ഗൈഡൻസ് സംവിധാനങ്ങൾ നിർമ്മിക്കണമെങ്കിൽ, ഉപഗ്രഹ സംവിധാനങ്ങൾ ശക്തമാക്കണമെങ്കിൽ—ഇവയെല്ലാം ഈ ധാതുക്കളുടെ സ്ഥിരമായ ലഭ്യതയിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, നിർണായക ധാതുക്കളുടെ വിതരണ ശൃംഖല നിയന്ത്രിക്കുന്നത് ഇന്ന് ദേശീയ സുരക്ഷയുടെ ഭാഗമായിത്തന്നെ പരിഗണിക്കപ്പെടുന്നു.
എന്നാൽ ഈ മേഖലയിൽ ലോകം നേരിടുന്ന വലിയ വെല്ലുവിളി വിതരണ ശൃംഖലകളുടെ അസമത്വമാണ്. പല രാജ്യങ്ങളിലും ധാതുക്കൾ ഉണ്ടായിരുന്നാലും, അവ ഖനനം ചെയ്ത് ശുദ്ധീകരിച്ച് ഉപയോഗയോഗ്യമാക്കുന്ന ശേഷി അവർക്കില്ല. കാരണം ഈ ശുദ്ധീകരണ പ്രക്രിയകൾ ഊർജ്ജ-തീവ്രമാണ്, വലിയ നിക്ഷേപവും സാങ്കേതിക പരിജ്ഞാനവും ആവശ്യമാണ്. അതിനാൽ തന്നെ, പല വികസിത രാജ്യങ്ങളും ഇന്ന് അന്താരാഷ്ട്ര വിതരണ ശൃംഖലകളെ ആശ്രയിക്കേണ്ട അവസ്ഥയിലാണ്. ഈ ആശ്രിതത്വം തന്നെയാണ് രാഷ്ട്രീയവും സാമ്പത്തികവും തന്ത്രപരവുമായ സമ്മർദ്ദങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നത്.
ഇവിടെയാണ് ചൈനയുടെ ആധിപത്യം വലിയ ചർച്ചയായി മാറുന്നത്. ആഗോള നിർണായക ധാതു വിപണിയിൽ ചൈന കൈവശം വച്ചിരിക്കുന്ന പിടി അതിശക്തമാണ്. അപൂർവ ഭൂമി മൂലകങ്ങൾ, ഗ്രാഫൈറ്റ്, കൊബാൾട്ട് തുടങ്ങിയ ധാതുക്കളുടെ ഉൽപാദനത്തിന്റെയും സംസ്കരണത്തിന്റെയും 60 മുതൽ 90 ശതമാനം വരെ ചൈന നിയന്ത്രിക്കുന്നു എന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. അതിൽ കൂടുതൽ ശ്രദ്ധേയമായത്, വിശകലനം ചെയ്ത 20 പ്രധാന ധാതുക്കളിൽ 19 എണ്ണത്തിന്റെയും ശുദ്ധീകരണ ശേഷി വലിയ തോതിൽ ചൈനയുടെ കൈവശമാണെന്നതാണ്. ഇത് ചൈനയെ ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജ വിപണിയുടെയും പ്രതിരോധ വ്യവസായത്തിന്റെയും നിർണായക പങ്കാളിയായി മാറ്റുന്നു.
ഗ്രാഫൈറ്റ്, ടങ്സ്റ്റൺ, വനേഡിയം തുടങ്ങിയ ലോഹങ്ങളും പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യകളിൽ നിർണായകമാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഖനി-മാർക്കറ്റ് വിതരണ ശൃംഖലകളിൽ ചൈനയുടെ പിടി ഒരു കുത്തകയ്ക്കടുത്ത നിലയിലാണെന്ന് ചില വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നു. ഒരു രാജ്യത്തിന് ശുദ്ധീകരണ ശേഷി കൂടുതലാണെങ്കിൽ, ഖനനം ചെയ്യുന്ന ധാതുക്കൾ എവിടെയായാലും, അവസാനം വിപണിയിൽ എത്തുമ്പോൾ നിയന്ത്രണം ആ രാജ്യത്തിന്റെ കൈവശമാകും. ഈ യാഥാർത്ഥ്യം ലോക രാജ്യങ്ങളെ പുതിയ നയങ്ങളിലേക്ക് തള്ളിവിടുകയാണ്.

ഇനി ഭാവിയിൽ നിർണായക ധാതുക്കളുടെ ആവശ്യകത എത്രത്തോളം ഉയരും എന്നതാണ് മറ്റൊരു പ്രധാന ചോദ്യം. വിദഗ്ധ കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2040 ആകുമ്പോഴേക്കും നിർണായക ധാതുക്കളുടെ ഡിമാൻഡ് മൂന്നിരട്ടിയാകാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. പ്രത്യേകിച്ച് ക്ലീൻ എനർജി മേഖലയിലാണ് ഇത് ഏറ്റവും ശക്തമായി പ്രതിഫലിക്കുക. ബാറ്ററികൾ, വൈദ്യുതി ഗ്രിഡുകൾ, കാറ്റാടി ടർബൈനുകൾ, ഹൈഡ്രജൻ ഇന്ധന സെല്ലുകൾ എന്നിവയ്ക്കെല്ലാം ലിഥിയം, നിക്കൽ, കൊബാൾട്ട്, ഗ്രാഫൈറ്റ്, അപൂർവ ഭൂമി മൂലകങ്ങൾ, ചെമ്പ്, പ്ലാറ്റിനം ഗ്രൂപ്പ് ലോഹങ്ങൾ തുടങ്ങിയവ ആവശ്യമാകും. അതിനാൽ തന്നെ, “ക്ലീൻ എനർജി” എന്ന ആശയം ശുദ്ധമായ ഒരു പരിസ്ഥിതി പദ്ധതിയായി മാത്രം കാണാനാകില്ല; അതിന് പിന്നിൽ ശക്തമായ ഖനിജ രാഷ്ട്രീയം നിലനിൽക്കുന്നു.
ഇലക്ട്രോണിക്സ് മേഖലയും ഈ ധാതുക്കളുടെ വലിയ ഉപഭോക്താവാണ്. ഓരോ സ്മാർട്ട്ഫോണിലും അപൂർവ ഭൂമി മൂലകങ്ങൾ, ഗാലിയം, സിലിക്കൺ തുടങ്ങിയ ധാതുക്കൾ ഉൾപ്പെടുന്നു. ചിപ്പുകൾ നിർമ്മിക്കാൻ ആവശ്യമായ ഘടകങ്ങൾ മുതൽ ഡിസ്പ്ലേ സാങ്കേതികവിദ്യ വരെ ഈ ഖനിജ വിഭവങ്ങളിൽ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ തന്നെ, ടെക്നോളജി കമ്പനികൾ പോലും നിർണായക ധാതുക്കളുടെ ഉറവിടം ഉറപ്പാക്കാൻ വലിയ പദ്ധതികൾ ആവിഷ്കരിക്കുകയാണ്.
ഇവിടെയുണ്ടാകുന്ന മറ്റൊരു നിർണായക ചർച്ച “ധാർമ്മിക ഉറവിടം” എന്നതാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് കൊബാൾട്ടിന്റെ ഖനനം ചില രാജ്യങ്ങളിൽ ബാലതൊഴിലും മോശം തൊഴിൽ സാഹചര്യങ്ങളും കാരണം വിവാദമായിട്ടുണ്ട്. അതിനാൽ തന്നെ പുനരുപയോഗം (recycling) കൂടുതൽ പ്രാധാന്യം നേടുകയാണ്. ആപ്പിൾ പോലുള്ള കമ്പനികൾ 100% പുനരുപയോഗിച്ച കൊബാൾട്ട് ഉപയോഗിക്കുമെന്ന് പ്രഖ്യാപിച്ചത് ഈ മേഖലയിലെ പുതിയ ദിശയാണ്. പുനരുപയോഗം വർധിപ്പിക്കുന്നതിലൂടെ പുതിയ ഖനന സമ്മർദ്ദം കുറയ്ക്കാനും പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷിക്കാനും കഴിയുമെങ്കിലും, അതിനും വലിയ സാങ്കേതിക നിക്ഷേപം ആവശ്യമാണ്.
പ്രതിരോധ മേഖലയിൽ നിർണായക ധാതുക്കൾക്ക് ഉള്ള ആവശ്യകത അതിലും വലിയതാണ്. എഞ്ചിനുകൾ, റഡാറുകൾ, മിസൈൽ സിസ്റ്റങ്ങൾ, യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ, നാവിക കപ്പലുകൾ, സാറ്റലൈറ്റ് കമ്മ്യൂണിക്കേഷൻ എന്നിവയെല്ലാം അപൂർവ ഭൂമി മൂലകങ്ങൾ, സ്പെഷ്യാലിറ്റി അലോയ്കൾ, നൂതന ലോഹങ്ങൾ എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിനാൽ തന്നെ, നിർണായക ധാതുക്കളുടെ വിതരണത്തിൽ തടസ്സം വന്നാൽ ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധ ശേഷി തന്നെ അപകടത്തിലാകും. ഈ സാഹചര്യത്തിലാണ് ലോകം “മിനറൽ ഡിപ്ലോമസി” എന്ന പുതിയ രാഷ്ട്രീയത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നത്.
ഒരുകാലത്ത് എണ്ണ ആയിരുന്നു ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിന്റെ കേന്ദ്രം. എന്നാൽ ഇന്ന് അതേ സ്ഥാനത്ത് നിർണായക ധാതുക്കൾ എത്തിക്കഴിഞ്ഞിരിക്കുന്നു. എണ്ണവിതരണത്തെക്കുറിച്ചുള്ള യുദ്ധങ്ങൾ പോലെ, ഭാവിയിൽ ധാതു ശേഖരങ്ങളെക്കുറിച്ചും വിതരണ ശൃംഖലകളെക്കുറിച്ചും രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിൽ മത്സരങ്ങൾ വർധിക്കാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. ഈ മത്സരത്തിൽ വിജയിക്കുന്ന രാജ്യങ്ങൾ സാങ്കേതിക വികസനത്തിലും പ്രതിരോധ ശക്തിയിലും മുൻതൂക്കം പിടിക്കും.
അതിനാൽ നിർണായക ധാതുക്കൾ എന്നത് വെറും ഖനിജ വിഭവങ്ങളുടെ പട്ടികയല്ല, മറിച്ച് അത് ഭാവിയിലെ ആഗോള ശക്തിസമവാക്യങ്ങളുടെ അടിത്തറയാണ്. ലോകം ശുദ്ധമായ ഊർജ്ജത്തിലേക്ക് മാറുമ്പോഴും AIയും പ്രതിരോധ സാങ്കേതികവിദ്യകളും വളരുമ്പോഴും, ഈ ധാതുക്കളുടെ നിയന്ത്രണം രാജ്യങ്ങളുടെ സാമ്പത്തിക ഭാവിയും ദേശീയ സുരക്ഷയും നിർണ്ണയിക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, നിർണായക ധാതുക്കളുടെ രാഷ്ട്രീയം അടുത്ത ദശകങ്ങളിൽ ലോകത്തിന്റെ പുതിയ “ജിയോപ്പോളിറ്റിക്കൽ ബാറ്റിൽഫീൽഡ്” ആയി മാറുമെന്ന് പറയുന്നത് അതിശയോക്തിയല്ല.
The post ഇനി യുദ്ധം എണ്ണയ്ക്കല്ല, മണ്ണിലെ ഈ ലോഹങ്ങൾക്ക് വേണ്ടി!ഭാവിയുടെ ഉടമകൾ ആര്? നിർണായക ധാതുക്കൾ കൈവശമുള്ളവർ ലോകം ഭരിക്കും! appeared first on Express Kerala.



