പ്രപഞ്ചത്തിന്റെ അനന്തതയിൽ ഒളിഞ്ഞിരിക്കുന്ന നിഗൂഢതകൾ പലപ്പോഴും മനുഷ്യബുദ്ധിയെ പരിഹസിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ 665 ദശലക്ഷം പ്രകാശവർഷം അകലെയുള്ള ഒരു ഗാലക്സിയിൽ ഇപ്പോൾ സംഭവിക്കുന്നത് ജ്യോതിശാസ്ത്ര ചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും വിചിത്രവും ഭയാനകവുമായ ഒരു പ്രതിഭാസമാണ്. ഒരു ഇരയെ വിഴുങ്ങിയാൽ അത് ഉടനടി ദഹിപ്പിക്കുകയോ പുറന്തള്ളുകയോ ചെയ്യുന്നതാണ് പ്രപഞ്ച നിയമമെങ്കിലും, ഈ ‘പ്രപഞ്ച വേട്ടക്കാരൻ’ ആ പതിവ് തെറ്റിച്ചിരിക്കുന്നു.
വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് താൻ വിഴുങ്ങിയ ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ, ഭീകരമായ ഒരു ‘ഏമ്പക്കം’ പോലെ അതിശക്തമായ ഊർജ്ജപ്രവാഹമായി പുറത്തേക്ക് തുപ്പുകയാണ് ഈ അതിഭീമ ബ്ലാക്ക് ഹോൾ. ശാസ്ത്രലോകം ഇത്രകാലം വിശ്വസിച്ചിരുന്ന ബ്ലാക്ക് ഹോൾ ഭൗതികശാസ്ത്രത്തിലെ സങ്കല്പങ്ങളെ അപ്പാടെ തിരുത്തിക്കുറിക്കുന്ന ഈ സംഭവം, പ്രപഞ്ചത്തിലെ നിശബ്ദരായ ഈ രാക്ഷസന്മാർ എത്രത്തോളം പ്രവചനാതീതമാണെന്ന് ഒരിക്കൽ കൂടി തെളിയിക്കുന്നു.
ഈ നക്ഷത്രത്തിന്റെ അന്ത്യം കേവലമൊരു തകർച്ചയല്ല, മറിച്ച് പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും ക്രൂരമായ ഒരു ബലതന്ത്രത്തിന്റെ ഇരയാകുകയായിരുന്നു. സൂര്യന്റെ പത്തിലൊന്ന് മാത്രം വലിപ്പമുള്ള, ശാന്തമായി ജ്വലിച്ചിരുന്ന ആ ‘ചുവന്ന കുള്ളൻ’ (Red Dwarf) നക്ഷത്രം ബ്ലാക്ക് ഹോളിന്റെ അതിഭീമമായ ഗുരുത്വാകർഷണ വലയത്തിലേക്ക് ആകർഷിക്കപ്പെട്ടതോടെ അതിന്റെ വിധി കുറിക്കപ്പെട്ടു.
ബ്ലാക്ക് ഹോളിന്റെ അരികിലുള്ള ഗുരുത്വാകർഷണ ബലം നക്ഷത്രത്തിന്റെ മുൻഭാഗത്തും പിൻഭാഗത്തും വ്യത്യസ്തമായ രീതിയിലാണ് അനുഭവപ്പെട്ടത്. ഈ ഭീമമായ ബലം നക്ഷത്രത്തെ ഒരു റബ്ബർ ബാൻഡ് പോലെ നീട്ടുകയും ഒടുവിൽ നൂലുപോലെ നേർപ്പിച്ച് കീറിമുറിക്കുകയും ചെയ്തു. ശാസ്ത്രലോകം ‘സ്പാഗെട്ടിഫിക്കേഷൻ’ (Spaghettification) എന്ന് വിളിക്കുന്ന ഈ പ്രക്രിയയിലൂടെ നക്ഷത്രം വെറും വാതക പ്രവാഹമായി മാറി.
ഈ ചിന്നിച്ചിതറിയ അവശിഷ്ടങ്ങളുടെ പകുതിയോളം ബ്ലാക്ക് ഹോളിന്റെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് അപ്രത്യക്ഷമായപ്പോൾ, ബാക്കി പകുതി ഭാഗം അതിന്റെ ചുറ്റും അതിഭീമമായ വേഗതയിൽ കറങ്ങാൻ തുടങ്ങി. ഒരു വട്ടം കറങ്ങുന്ന ഡിസ്ക് (Accretion Disk) രൂപപ്പെട്ടതോടെ ഈ വാതകങ്ങൾ ഘർഷണം മൂലം കോടിക്കണക്കിന് ഡിഗ്രി ചൂടാവുകയും അതിശക്തമായ എക്സ്-റേ പ്രവാഹങ്ങൾ പുറപ്പെടുവിക്കുകയും ചെയ്തു. സാധാരണ നിലയിൽ ഈ പ്രക്രിയ കഴിഞ്ഞാൽ ഈ ബ്ലാക്ക് ഹോൾ ശാന്തമാകേണ്ടതാണ്, എന്നാൽ ഇവിടെയാണ് ശാസ്ത്രത്തെ ഞെട്ടിച്ചുകൊണ്ട് വർഷങ്ങൾ നീണ്ട നിശബ്ദതയ്ക്ക് ശേഷം ബ്ലാക്ക് ഹോൾ വീണ്ടും ‘ഉണർന്നത്’. ഇരയെ വിഴുങ്ങി ദഹിപ്പിക്കാൻ സമയമെടുക്കുന്ന ഒരു ഭീമൻ രാക്ഷസനെപ്പോലെ, ഉള്ളിൽ കെട്ടിക്കിടന്ന കാന്തിക ഊർജ്ജം ഒടുവിൽ പ്രകാശവേഗതയോടടുത്ത വേഗതയിൽ പുറത്തേക്ക് പ്രവഹിക്കാൻ തുടങ്ങിയത് ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞരെ വിസ്മയിപ്പിക്കുകയാണ്.
സാധാരണ ഗതിയിൽ ഒരു നക്ഷത്രത്തെ വിഴുങ്ങുന്ന ബ്ലാക്ക് ഹോൾ ആ നിമിഷം തന്നെ അതിന്റെ ഊർജ്ജസ്വലമായ പ്രതികരണം കാണിക്കേണ്ടതാണ്. എന്നാൽ 665 ദശലക്ഷം പ്രകാശവർഷം അകലെയുള്ള ഈ ‘പ്രപഞ്ച ഭീമൻ’ ശാസ്ത്രജ്ഞരെ കുഴപ്പത്തിലാക്കിയത് അതിന്റെ അസാധാരണമായ നിശബ്ദത കൊണ്ടാണ്. ഏകദേശം രണ്ട് വർഷത്തോളം യാതൊരു ലക്ഷണവും കാണിക്കാതെ ഇരുന്ന ഈ ബ്ലാക്ക് ഹോൾ, ആഹാരം കഴിഞ്ഞ് ഏറെ നേരം കഴിഞ്ഞ് അക്രമാസക്തമായി ഏമ്പക്കം വിടുന്ന ഒരു കുഞ്ഞിനെപ്പോലെയാണ് പെരുമാറുന്നതെന്ന് ഒറിഗോൺ സർവ്വകലാശാലയിലെ ഗവേഷകർ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു.
2018-ൽ തുടങ്ങിയ ഈ ‘ഭക്ഷണം കഴിക്കൽ’ പ്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം, 2021-ഓടെയാണ് ഇത് അപ്രതീക്ഷിതമായി ഉണർന്നത്. നക്ഷത്രത്തിന്റെ അവശിഷ്ടങ്ങൾ ബ്ലാക്ക് ഹോളിന് ചുറ്റുമുള്ള ഒരു ഡിസ്കിൽ (Accretion Disk) തങ്ങിനിൽക്കുകയും, അവിടെ രൂപപ്പെട്ട അതിശക്തമായ കാന്തിക ബലങ്ങൾ (Magnetic Forces) ഈ പദാർത്ഥങ്ങളെ ഒരു അതിവേഗ ജെറ്റ് (Relativistic Jet) പോലെ ബഹിരാകാശത്തേക്ക് തെറിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു.
ഈ വൈകിയുള്ള പ്രതികരണം ബ്ലാക്ക് ഹോളുകളുടെ കാന്തികക്ഷേത്രങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നമ്മുടെ ധാരണകളെ പാടെ മാറ്റുകയാണ്. കാന്തിക ബലങ്ങൾ ക്രമാനുഗതമായി വർദ്ധിച്ച് ഒരു നിശ്ചിത അളവിലെത്തിയപ്പോൾ മാത്രമാണ് ഈ പദാർത്ഥ പ്രവാഹം സാധ്യമായത് എന്നാണ് കരുതപ്പെടുന്നത്. നിലവിൽ 2026-ൽ എത്തിനിൽക്കുമ്പോൾ, ഈ പ്രവാഹത്തിന്റെ തിളക്കം ആദ്യത്തേതിനേക്കാൾ 50 ശതമാനത്തോളം വർദ്ധിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നത് മറ്റൊരു അത്ഭുതമാണ്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ റേഡിയോ സിഗ്നലുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന ഈ പ്രതിഭാസം, ഊർജ്ജതന്ത്രത്തിലെ പുതിയൊരു അധ്യായത്തിനാണ് തുടക്കം കുറിച്ചിരിക്കുന്നത്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ നിഗൂഢമായ ഈ ‘മാഗ്നറ്റിക് പവർഹൗസുകൾ’ എങ്ങനെയാണ് പ്രവർത്തിക്കുന്നതെന്ന് പഠിക്കാൻ ഈ സംഭവം ശാസ്ത്രലോകത്തെ സഹായിക്കുന്നു.
ഈ പെരുമാറ്റം ശാസ്ത്രലോകത്തെ ഞെട്ടിക്കാൻ കാരണം അതിനുള്ളിലെ സങ്കീർണ്ണമായ കാന്തിക പ്രവർത്തനങ്ങളാണ്. ഒരു നക്ഷത്രം ബ്ലാക്ക് ഹോളിലേക്ക് വീഴുമ്പോൾ, അത് കേവലം അപ്രത്യക്ഷമാവുകയല്ല ചെയ്യുന്നത്. നക്ഷത്രത്തിലെ പദാർത്ഥങ്ങൾ (Plasma) അതിവേഗത്തിൽ ബ്ലാക്ക് ഹോളിന് ചുറ്റും കറങ്ങാൻ തുടങ്ങുമ്പോൾ അവിടെ അതിശക്തമായ ഒരു വൈദ്യുതകാന്തിക മണ്ഡലം രൂപപ്പെടുന്നു. ഇതിനെ ശാസ്ത്രീയമായി ‘മാഗ്നറ്റിക്കലി അറസ്റ്റഡ് ഡിസ്ക്’ (Magnetically Arrested Disk – MAD) എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ഈ അവസ്ഥയിൽ ബ്ലാക്ക് ഹോൾ ചുറ്റുമുള്ള കാന്തിക ബലങ്ങൾ പദാർത്ഥത്തിന്റെ ഗുരുത്വാകർഷണത്തിന് തുല്യമായി മാറുന്നു.
രണ്ട് വർഷത്തെ നിശബ്ദതയ്ക്ക് പിന്നിലെ രഹസ്യം ഈ കാന്തിക ഊർജ്ജത്തിന്റെ സംഭരണമാണ്. ബ്ലാക്ക് ഹോളിന് ചുറ്റുമുള്ള വാതക പടലങ്ങളിൽ കാന്തികക്ഷേത്രം സാവധാനം ശക്തിപ്രാപിക്കുകയും, ഒരു നിശ്ചിത പരിധി പിന്നിട്ടപ്പോൾ അത് പെട്ടെന്ന് പൊട്ടിത്തെറിച്ചുകൊണ്ട് പദാർത്ഥങ്ങളെ പുറത്തേക്ക് തെറിപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇത് ഒരു പ്രപഞ്ച സ്പ്രിംഗ് അമർത്തി വെച്ച ശേഷം പെട്ടെന്ന് വിടുന്നതിന് തുല്യമാണ്. ഈ പ്രക്രിയയിലൂടെയാണ് പ്രകാശവേഗതയോടടുത്ത വേഗതയിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ‘റിലേറ്റീവിസ്റ്റിക് ജെറ്റുകൾ’ (Relativistic Jets) രൂപപ്പെടുന്നത്. ഈ ജെറ്റുകൾ ബഹിരാകാശത്തെ മറ്റ് വാതകങ്ങളുമായി കൂട്ടിയിടിക്കുമ്പോഴാണ് നമ്മൾ ഇന്ന് കാണുന്ന അതിശക്തമായ റേഡിയോ തരംഗങ്ങളും വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന തിളക്കവും ഉണ്ടാകുന്നത്.
ഇന്ന് നാം കാണുന്ന ഈ വർദ്ധിച്ച പ്രകാശം, ബ്ലാക്ക് ഹോൾന്റെ കാന്തികക്ഷേത്രം പദാർത്ഥങ്ങളെ ഊർജ്ജമാക്കി മാറ്റുന്ന പ്രക്രിയയുടെ കാര്യക്ഷമതയാണ് കാണിച്ചുതരുന്നത്. പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ പാർട്ടിക്കിൾ ആക്സിലറേറ്ററുകളായി ഈ ബ്ലാക്ക് ഹോൾ മാറുന്നതെങ്ങനെ എന്നതിലേക്ക് ഈ കണ്ടെത്തൽ വെളിച്ചം വീശുന്നു.
സാധാരണയായി ഇത്തരം പ്രപഞ്ച സ്ഫോടനങ്ങൾ സമയത്തിനനുസരിച്ച് മങ്ങുകയാണ് പതിവെങ്കിലും, ഈ പ്രത്യേക ബ്ലാക്ക് ഹോൾ ആ നിയമത്തെയും വെല്ലുവിളിക്കുകയാണ്. 2018-ൽ ഒരു നക്ഷത്രത്തെ വിഴുങ്ങിയതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട ഈ റേഡിയോ പ്രവാഹം, 2026-ൽ എത്തിനിൽക്കുമ്പോൾ പ്രവചനങ്ങളെ കാറ്റിൽ പറത്തിക്കൊണ്ട് കൂടുതൽ അക്രമാസക്തമായിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. തുടക്കത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നതിനേക്കാൾ 50 ശതമാനത്തോളം തിളക്കം ഇപ്പോൾ ഈ പ്രതിഭാസത്തിന് വർദ്ധിച്ചിട്ടുണ്ട്. ബ്ലാക്ക് ഹോൾ പുറത്തേക്ക് വിടുന്ന ജെറ്റ് പദാർത്ഥങ്ങൾ ബഹിരാകാശത്തെ വാതകപടലങ്ങളുമായി കൂട്ടിയിടിക്കുന്നതോ അല്ലെങ്കിൽ ബ്ലാക്ക് ഹോളിന് ചുറ്റുമുള്ള കാന്തിക മണ്ഡലം വീണ്ടും ശക്തിപ്രാപിക്കുന്നതോ ആകാം ഈ വർദ്ധിച്ച തിളക്കത്തിന് കാരണം. ജ്യോതിശാസ്ത്രജ്ഞരുടെ കണക്കുകൂട്ടൽ പ്രകാരം, ഈ വിസ്മയ പ്രകാശപ്രവാഹം 2026 അവസാനമോ 2027-ന്റെ തുടക്കത്തിലോ അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ (Peak brightness) എത്തും.
പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ റേഡിയോ സിഗ്നലുകൾ പുറപ്പെടുവിക്കുന്ന സംഭവങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് ഇതിനകം മാറിക്കഴിഞ്ഞു. വിസ്മയകരമായ ഈ കാഴ്ച ഇവിടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല, ഇതിന്റെ പ്രഭാവം അടുത്ത പത്ത് വർഷക്കാലം കൂടി ഭൂമിയിലെ റേഡിയോ ദൂരദർശിനികൾക്ക് വ്യക്തമായി നിരീക്ഷിക്കാൻ സാധിക്കും. ഒരു നക്ഷത്രത്തിന്റെ മരണാനന്തരമുള്ള ഈ “പ്രപഞ്ച നൃത്തം” ഇത്രയും ദീർഘകാലം നീണ്ടുനിൽക്കുന്നത് ബ്ലാക്ക് ഹോളുകളുടെ ഭക്ഷണരീതിയെക്കുറിച്ചും അവയുടെ പ്ലാസ്മ ജെറ്റുകളുടെ സ്വഭാവത്തെക്കുറിച്ചും പഠിക്കാൻ ശാസ്ത്രലോകത്തിന് ലഭിക്കുന്ന സുവർണ്ണാവസരമാണ്. ഭൂമിയിൽ നിന്ന് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് പ്രകാശവർഷം അകലെയാണെങ്കിലും, ഈ ഊർജ്ജപ്രവാഹം പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ‘പവർഹൗസുകളുടെ’ കരുത്താണ് നമുക്ക് കാണിച്ചുതരുന്നത്.
ഈ നക്ഷത്ര സംഗമം കേവലം ഒരു ജ്യോതിശാസ്ത്ര സംഭവം മാത്രമല്ല. അത് നമുക്ക് നൽകുന്ന ഉൾക്കാഴ്ചകൾ വലുതാണ്. ബ്ലാക്ക് ഹോൾ കാന്തികക്ഷേത്രം എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നുവെന്നും ഊർജ്ജം എങ്ങനെ സംഭരിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നും പഠിക്കാൻ ഇത് സഹായിക്കുന്നു. ഈ ഒരു നക്ഷത്രത്തെ വിഴുങ്ങി വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം അക്രമാസക്തമായി പ്രതികരിച്ചത് ജ്യോതിശാസ്ത്രത്തിലെ പഴയ നിയമങ്ങളെ പൊളിച്ചെഴുതിയിരിക്കുകയാണ്.
The post നക്ഷത്രത്തെ വിഴുങ്ങി വർഷങ്ങൾക്ക് ശേഷം ബ്ലാക്ക് ഹോൾ പുറത്തുവിട്ട ഭീകരമായ ‘ഏമ്പക്കം’; പ്രപഞ്ചത്തിലെ ഏറ്റവും ഭീകരമായ ‘സ്ലോ ഡൈജഷൻ’ പ്രതിഭാസം appeared first on Express Kerala.