മനുഷ്യരോടുള്ള വിശ്വസ്തതയുടെ പ്രതീകമായി നായകളെ ലോകമെമ്പാടും ആരാധിക്കാറുണ്ട്. പല കഥകളും കേട്ടിട്ടുണ്ടെങ്കിലും, ചിലപ്പോൾ ഒരു ജീവിയുടെ ജീവിതം തന്നെ സമൂഹത്തിന്റെ മനസാക്ഷിയെ ഉണർത്തുകയും ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ നിയമവ്യവസ്ഥയെ പോലും മാറ്റിമറിക്കുകയും ചെയ്യാറുണ്ട്. ബ്രസീലിൽ സംഭവിച്ചത് അങ്ങനെയൊരു കഥയാണ്. ഒരു സാധാരണ തെരുവുനായയുടെ വിശ്വസ്തതയും സ്നേഹവും അത്രമേൽ ആളുകളുടെ ഹൃദയങ്ങളിൽ പതിഞ്ഞതോടെ, ആ നായയുടെ പേരിൽ തന്നെ ഒരു നിയമം രൂപപ്പെട്ടു. ‘ബോബ് കോവീറോ’ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെട്ട ഈ നായയുടെ കഥ ഇന്ന് ബ്രസീലിന്റെ സാമൂഹിക ചരിത്രത്തിൽ തന്നെ ഒരു അപൂർവ അധ്യായമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
പോർച്ചുഗീസ് ഭാഷയിൽ “ശവക്കുഴിക്കാരൻ” എന്നർത്ഥം വരുന്ന ‘ബോബ് കോവീറോ’ എന്ന പേര്, ഈ നായയ്ക്ക് ലഭിച്ചത് യാദൃശ്ചികമല്ല. കാരണം ബോബ് തന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കാലയളവ് ചെലവഴിച്ചത് ഒരു മുനിസിപ്പൽ സെമിത്തേരിയിലായിരുന്നു. അതും വെറും ദിവസങ്ങളോ മാസങ്ങളോ അല്ല, ഒരു മുഴുവൻ ദശാബ്ദം. ബ്രസീലിലെ സാവോ പോളോ സംസ്ഥാനത്തിനടുത്തുള്ള ടാബോവോ ഡ സെറ എന്ന നഗരത്തിലെ സെമിത്തേരിയിൽ തന്റെ ഉടമയെ അടക്കം ചെയ്തതിനു ശേഷം, ബോബ് അവിടം വിട്ടുപോകാൻ ഒരിക്കലും തയ്യാറായില്ല. ഉടമയുടെ ശവകുടീരത്തിന് സമീപം തന്നെ കിടന്നു ഉറങ്ങുകയും അവിടെയുള്ള ആളുകളുമായി ഇണങ്ങുകയും, മരണത്തിന്റെ അന്തരീക്ഷം നിറഞ്ഞ ആ സ്ഥലം പോലും സ്നേഹത്തിന്റെ ഓർമ്മയാക്കുകയും ചെയ്ത നായയായി ബോബ് മാറി.
ടാബോവോ ഡ സെറ എന്നത് സാവോ പോളോ നഗരത്തിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 19 കിലോമീറ്റർ അകലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന, ഏകദേശം 2.85 ലക്ഷം ജനസംഖ്യയുള്ള ഒരു നഗരമാണ്. 2011-ൽ ബോബിന്റെ ഉടമ മരണപ്പെട്ടതോടെ, നായയെ ബന്ധുക്കൾ വീട്ടിലേക്ക് കൊണ്ടുപോകാൻ പലതവണ ശ്രമിച്ചു. എന്നാൽ ഓരോ തവണയും ബോബ് തിരികെ ഓടിയെത്തിയത് അതേ സെമിത്തേരിയിലേക്കായിരുന്നു. മനുഷ്യർക്കു പോലും ചിലപ്പോൾ സാധിക്കാത്ത വിശ്വസ്തതയാണ് ബോബ് പ്രകടിപ്പിച്ചത്. സ്വന്തം ഉടമ ഇനി ജീവനോടെ ഇല്ലെന്ന യാഥാർത്ഥ്യം നായയ്ക്ക് പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലായിരുന്നില്ലെങ്കിലും, ഉടമയോടുള്ള ബന്ധം അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അത്രമേൽ ആഴത്തിൽ പതിഞ്ഞിരുന്നു. ആ ബന്ധം അവനെ വീണ്ടും വീണ്ടും സെമിത്തേരിയിലേക്ക് തിരിച്ചെത്തിച്ചു.
അവസാനം, സെമിത്തേരിയിലെ ജീവനക്കാർ തന്നെ ബോബിനെ ദത്തെടുത്തു. അവർ ബോബിന് ഒരു താമസസ്ഥലം ഒരുക്കി, നായക്കൂട് നൽകി, ദിവസവും ഭക്ഷണം നൽകി, കുളിപ്പിച്ചു, പ്രതിരോധ കുത്തിവയ്പ്പുകൾ നൽകി. ജീവനക്കാർക്ക് ബോബ് ഒരു മൃഗമല്ലായിരുന്നു, അവൻ അവിടത്തെ സ്ഥിര സാന്നിധ്യമായി മാറി. മരണത്തിന്റെ മൗനത്തിൽ ജീവിക്കുന്ന ഒരു നായയുടെ ശബ്ദമില്ലാത്ത സ്നേഹം, അവിടെ എത്തുന്ന ആളുകൾക്ക് പോലും അത്ഭുതമായി തോന്നി. ശവസംസ്കാര ചടങ്ങുകളിൽ പങ്കെടുക്കാൻ വരുന്നവരെ നോക്കി നിൽക്കുകയും, ചിലപ്പോൾ അവരോടൊപ്പം നടക്കുകയും ചെയ്ത ബോബിന്റെ സാന്നിധ്യം പലർക്കും ആശ്വാസം നൽകി. ദുഃഖത്തിൽ മുങ്ങിയ ആളുകൾക്ക് അവന്റെ കണ്ണുകളിൽ ഒരു പ്രത്യേക സമാധാനം കണ്ടതായി പലരും പറയുന്നുണ്ട്.
ബോബിനെ ദേശീയ ശ്രദ്ധയിൽ എത്തിച്ചത് മറ്റൊരു പ്രത്യേക സ്വഭാവമാണ്. അവൻ പലപ്പോഴും സന്ദർശകരോട് കളിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു, വായിൽ ഒരു ചെറിയ പന്ത് പിടിച്ചുകൊണ്ട് ചുറ്റും നടക്കുന്നത് പതിവായിരുന്നു. ഒരു ശ്മശാനത്തിന്റെ ഭീതിജനകമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ പോലും, അവൻ ജീവിതത്തിന്റെ ഒരു ചെറിയ ചിരി വിതറുന്നതുപോലെ തോന്നി. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെയും വാർത്തകളിലൂടെയും ബോബ് “ശ്മശാന നായ” എന്ന പേരിൽ ബ്രസീലിലുടനീളം പ്രശസ്തനായി. ഒരാൾ മരിച്ചാലും, സ്നേഹം അവസാനിക്കില്ല എന്ന സന്ദേശം ബോബിന്റെ ജീവിതം ജനങ്ങൾക്ക് മുന്നിൽ തെളിയിച്ചു.
എന്നാൽ ഈ കഥയുടെ ഏറ്റവും ദുഃഖകരമായ ഭാഗം സംഭവിച്ചത് 2021-ലാണ്. ഒരു വാഹനമിടിച്ച് ബോബ് മരണപ്പെട്ടു. ദശാബ്ദങ്ങളോളം ഉടമയുടെ ശവകുടീരത്തിന് സമീപം കാവലായി നിന്ന നായയുടെ മരണം, ആ പ്രദേശത്തെയും രാജ്യത്തെയും ജനങ്ങളെയും ഒരുപോലെ വേദനിപ്പിച്ചു. ബോബിന്റെ മരണവാർത്ത പുറത്തുവന്നതോടെ പൊതുജനങ്ങളിൽ ശക്തമായ വികാരപ്രകടനവും പ്രതിഷേധവും ഉണ്ടായി. കാരണം ബോബ് ബ്രസീലുകാർക്ക് ഒരു നായ മാത്രമായിരുന്നില്ല, അവൻ വിശ്വസ്തതയുടെ പ്രതീകമായിരുന്നു. അവന്റെ ജീവിതം ഒരു കഥയായി മാറിയിരുന്നു, ഒരു സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു.
ബോബ് മരിച്ചതിന് ശേഷം വലിയൊരു വിവാദവും ചർച്ചയും ഉയർന്നു. കാരണം അന്നുവരെ ടാബോവോ ഡ സെറയിലെ സെമിത്തേരിയിൽ ഒരു വളർത്തുമൃഗത്തെ ഉടമയുടെ ശവകുടീരത്തിനടുത്ത് അടക്കം ചെയ്യാൻ നിയമപരമായ അനുവാദം ഇല്ലായിരുന്നു. എന്നാൽ ബോബിനെ അവന്റെ ഉടമയുടെ അരികിൽ തന്നെ അടക്കം ചെയ്യണമെന്ന ആവശ്യവുമായി ജനങ്ങൾ രംഗത്തെത്തി. വ്യാപകമായ പൊതുജന പ്രതിഷേധവും മാനസിക പിന്തുണയും കണക്കിലെടുത്ത് നഗരസഭ ഒരു അപവാദ തീരുമാനം എടുത്തു. ബോബിനെ അവന്റെ മുൻ ഉടമയുടെ സമീപം തന്നെ അടക്കം ചെയ്യാൻ അവർ അനുമതി നൽകി. ഈ സംഭവം ബ്രസീലിലെ പൊതുജന മനസാക്ഷിയെ ഇളക്കിമറിച്ചു. നിയമം ഇല്ലെങ്കിലും, സ്നേഹത്തിന് ചിലപ്പോൾ നിയമത്തേക്കാൾ വലിയ ശക്തിയുണ്ടെന്ന് ഇത് തെളിയിച്ചു.
ഇവിടെയാണ് ബോബിന്റെ കഥ ഒരു സാധാരണ വികാരകഥയിൽ നിന്ന് ഒരു സാമൂഹിക-നിയമപരമായ ചർച്ചയിലേക്ക് മാറുന്നത്. ബോബിന്റെ പേരിൽ രൂപപ്പെട്ട നിയമം, സാവോ പോളോ സംസ്ഥാന സർക്കാർ പിന്നീട് നടപ്പാക്കി. ബ്രസീലിലെ ഏറ്റവും ജനസംഖ്യയുള്ള സംസ്ഥാനമായ സാവോ പോളോയിൽ, ഗവർണർ ടാർസിയോ ഡി ഫ്രീറ്റാസ് ആണ് ഈ നിയമത്തിൽ ഒപ്പുവച്ചത്. സർക്കാർ പുറത്തിറക്കിയ പ്രസ്താവനയിൽ, വളർത്തുമൃഗങ്ങളും അവയുടെ മനുഷ്യ കുടുംബങ്ങളും തമ്മിലുള്ള “വൈകാരിക ബന്ധം” ഈ നിയമം അംഗീകരിക്കുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കിയിരുന്നു. ഇത് വെറും ഒരു നിയമഭേദഗതി അല്ല, മറിച്ച് സമൂഹത്തിന്റെ മനോഭാവത്തിൽ വന്ന വലിയൊരു മാറ്റത്തിന്റെ ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനമായിരുന്നു.
ഈ നിയമം പ്രകാരം ഇനി നായകളെയും പൂച്ചകളെയും അവരുടെ ഉടമകളുടെ കുടുംബ ശവക്കുഴികളിലോ ശവസംസ്കാര പ്ലോട്ടുകളിലോ അടക്കം ചെയ്യുന്നത് നിയമവിധേയമാണ്. ഇതിനകം തന്നെ ജനങ്ങൾ ഈ നിയമത്തെ അനൗപചാരികമായി “ബോബ് കോവീറോ നിയമം” എന്ന പേരിലാണ് വിളിക്കുന്നത്. ഒരു നായയുടെ ജീവിതം നിയമത്തിന് പ്രചോദനമായത് അത്യന്തം അപൂർവമായ സംഭവമാണ്. ഇത് ബ്രസീലിൽ മാത്രം സംഭവിക്കുന്ന ഒരു കാര്യമല്ലെങ്കിലും, ബോബിന്റെ കഥ പോലെ ശക്തമായ വികാരപരമായ അടിത്തറയോടെ ഒരു നിയമം ജനിക്കുന്നതിൽ അത്ഭുതമുണ്ട്.
ഈ നിയമത്തെ പിന്തുണച്ച് സംസാരിച്ചവരിൽ പ്രധാനിയായിരുന്നു സംസ്ഥാന ഡെപ്യൂട്ടിയും ബില്ലിന്റെ രചയിതാക്കളിൽ ഒരാളുമായ എഡ്വേർഡോ നോബ്രെഗ. “വളർത്തുമൃഗത്തെ നഷ്ടപ്പെട്ട ആരും അറിയാം: അത് വെറും മൃഗമല്ല, അത് ഒരു കുടുംബമാണ്” എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രസ്താവന ബ്രസീലിൽ വ്യാപകമായി ചർച്ചയായി. ഒരു മൃഗത്തെ കുടുംബാംഗമായി കണക്കാക്കുന്ന മനോഭാവം ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടും വർധിച്ചു വരികയാണ്. എന്നാൽ അത് നിയമത്തിലേക്ക് മാറുമ്പോൾ, മനുഷ്യബന്ധങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു പുതിയ ധാരണയാണ് സമൂഹത്തിൽ രൂപപ്പെടുന്നത്. നോബ്രെഗയുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, ഉയർന്ന ചെലവുകൾ കാരണം പല കുടുംബങ്ങളും വളർത്തുമൃഗങ്ങളുടെ മൃതദേഹങ്ങൾ മാന്യമായി സംസ്കരിക്കാൻ കഴിയാതെ വരുന്നു. അതിനാൽ ഈ നിയമം ഒരു മാന്യവും എളുപ്പത്തിൽ ആക്സസ് ചെയ്യാവുന്നതുമായ ബദൽ നൽകുന്നു എന്നും അദ്ദേഹം വിശദീകരിച്ചു. “പ്രണയം വിടപറയുന്നതോടെ അവസാനിക്കുന്നില്ല” എന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വാക്കുകൾ, ഈ നിയമത്തിന്റെ ആത്മാവായി മാറി.
ബോബിന്റെ കഥയിൽ നിന്ന് പ്രചോദനം ഉൾക്കൊണ്ട് വിവിധ സംഘടനകളും പൊതുജനങ്ങളും അദ്ദേഹത്തെ ഓർക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ ആരംഭിച്ചു. തെരുവ് മൃഗങ്ങളെ സംരക്ഷിക്കുന്ന പത്രെ എന്ന എൻജിഒ, 2022 മുതൽ സെമിത്തേരിയിൽ ബോബിന്റെ പ്രതിമ സ്ഥാപിക്കാൻ ക്രൗഡ് ഫണ്ടിംഗ് ക്യാമ്പെയ്ൻ നടത്തി. പിന്നീട് സ്ഥാപിച്ച പ്രതിമയുടെ അടിയിൽ എഴുതിയ വാക്കുകൾ വളരെ ഹൃദയസ്പർശിയാണ്. “സ്നേഹത്തിന്റെയും വിശ്വസ്തതയുടെയും പാഠങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളുടെ ആദരാഞ്ജലിയും നന്ദിയും. ദുഃഖത്തിന്റെ മുഖത്ത്, മറ്റുള്ളവർക്ക് ഏറ്റവും ആവശ്യമുള്ളപ്പോൾ ചെറിയ പന്തുകൾ നൽകാനും ശ്രദ്ധ നൽകാനും ബോബ് ഞങ്ങളെ പഠിപ്പിച്ചു” എന്ന വാചകം, ബോബ് ഒരു നായയല്ല, മറിച്ച് ഒരു സന്ദേശമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
സാവോ പോളോ സൊസൈറ്റി ഓഫ് വെറ്ററിനറി മെഡിസിനിലെ ഡയറക്ടർ വിനീഷ്യസ് ഗ്രാസി പറയുന്നത്, ബോബിനെ സെമിത്തേരി ജീവനക്കാർ സ്നേഹത്തോടെ ദത്തെടുത്തതും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തിനു ശേഷം കഥ നിയമനിർമ്മാണത്തിന് പ്രചോദനമായതും വളർത്തുമൃഗങ്ങൾ മനുഷ്യരുടെ ജീവിതത്തിൽ വഹിക്കുന്ന പ്രാധാന്യം ഔദ്യോഗികമായി അംഗീകരിക്കുന്നതിന്റെ പ്രതീകമാണെന്നാണ്. റിപ്പോർട്ടുകൾ പ്രകാരം അവരുടെ ആശുപത്രികളിലൊന്നിന് ബോബിന്റെ പേര് നൽകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഇത് ഒരു മൃഗത്തെ ആദരിക്കാനുള്ള വലിയൊരു സാമൂഹിക നീക്കമായി മാറി.
സാവോ പോളോ മാത്രമല്ല, ബ്രസീലിലെ മറ്റ് ചില സംസ്ഥാനങ്ങളിലും വളർത്തുമൃഗങ്ങളെ ഉടമകളോടൊപ്പം അടക്കം ചെയ്യുന്നത് നിയമവിധേയമാക്കിയിട്ടുണ്ടെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ. റിയോ ഡി ജനീറോ, സാന്താ കാതറീന തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങളിൽ സമാനമായ നിയമങ്ങൾ നിലവിലുണ്ടെന്ന് പറയപ്പെടുന്നു. അതായത് ബോബിന്റെ കഥ ഈ നിയമത്തിന് പ്രചോദനമായെങ്കിലും, ഇത് ബ്രസീലിലെ വളർത്തുമൃഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള സാമൂഹിക സമീപനം മാറുന്ന വലിയൊരു പ്രവണതയുടെ ഭാഗമാണ്.
അതേസമയം, ഈ വിഷയത്തിൽ എതിർപ്പുകളും ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്. പരാന സംസ്ഥാനത്തിലെ അപുകരാന നഗരത്തിൽ 2024-ൽ സമാനമായ നിയമം കൊണ്ടുവരാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോൾ ശക്തമായ എതിർപ്പ് ഉയർന്നു. ചില കൗൺസിലർമാർ സെമിത്തേരി “പവിത്രമായ സ്ഥലം” ആണെന്നും വളർത്തുമൃഗങ്ങളെ അവിടെ അടക്കം ചെയ്യുന്നത് “അനുചിതം” ആണെന്നും വാദിച്ചു. എന്നിരുന്നാലും ഒടുവിൽ ആ നിയമവും അംഗീകരിക്കപ്പെട്ടു. ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നത്, സമൂഹത്തിന്റെ ഒരു വിഭാഗം ഇതിനെ ഒരു വികാരപരമായ പുരോഗതിയായി കാണുമ്പോൾ, മറ്റൊരു വിഭാഗം പരമ്പരാഗത വിശ്വാസങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇതിനെ ചോദ്യം ചെയ്യുന്നു എന്നതാണ്.
സാവോ പോളോ സംസ്ഥാനത്ത് വളർത്തുമൃഗങ്ങളെക്കുറിച്ചുള്ള നിയമപരമായ അംഗീകാരങ്ങൾ ഇതിലൊതുങ്ങുന്നില്ല. അടുത്തിടെ, “കാരമെലോ” എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന കാരമൽ നിറത്തിലുള്ള ബ്രസീലിയൻ തെരുവ് നായകളുടെ സാംസ്കാരിക പ്രാധാന്യം അംഗീകരിക്കുന്ന മറ്റൊരു നിയമവും സംസ്ഥാനത്ത് പാസാക്കിയതായി റിപ്പോർട്ടുണ്ട്. നിർവചിക്കപ്പെട്ട ഇനമില്ലാത്ത നായകൾക്കെതിരെയുള്ള മുൻവിധി കുറയ്ക്കുക എന്നതാണ് ഈ നിയമത്തിന്റെ ലക്ഷ്യം. അതായത് തെരുവ് നായകൾക്കും സമൂഹത്തിൽ സ്നേഹവും അംഗീകാരവും നൽകേണ്ടതുണ്ടെന്ന സന്ദേശമാണ് സർക്കാർ നൽകുന്നത്.
ഇതെല്ലാം കൂട്ടിച്ചേർത്താൽ, ബോബ് കോവീറോയുടെ കഥ വെറും ഒരു നായയുടെ വിശ്വസ്തതയെ കുറിച്ചുള്ള വികാരകഥയായി അവസാനിക്കുന്നില്ല. മറിച്ച് അത് മനുഷ്യരും മൃഗങ്ങളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ ആഴം എത്ര ശക്തമാണെന്ന് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ തെളിയിച്ച ഒരു യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. ബോബ് ഒരു ശ്മശാനത്തിൽ ഇരുന്ന് കാവലിരുന്നില്ല, അവൻ ഒരു മനുഷ്യബന്ധത്തിന്റെ തുടർച്ചയെ കാവലിരുന്നു. മരണത്തിനു ശേഷവും സ്നേഹത്തിന്റെ നിഴൽ നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന സത്യമാണ് ബോബ് ലോകത്തെ പഠിപ്പിച്ചത്.ഇന്ന് ബ്രസീലിൽ ബോബിന്റെ പേരിൽ നിയമം നിലനിൽക്കുന്നു. അത് ഒരു നായയ്ക്ക് ലഭിച്ച ബഹുമതിയല്ല മാത്രം,മറിച്ച് വളർത്തുമൃഗങ്ങളെ കുടുംബത്തിന്റെ ഭാഗമെന്ന നിലയിൽ അംഗീകരിക്കുന്ന ഒരു സമൂഹത്തിന്റെ പുതിയ മനോഭാവം കൂടിയാണ്.
The post 10 വർഷം, ഒരു ശവക്കല്ലറയ്ക്ക് മുന്നിൽ ഒരേയൊരു കാത്തിരിപ്പ്! ലോകത്തെ കരയിച്ച ‘ബോബ് കോവീറോ’ എന്ന വിശ്വസ്തൻ… appeared first on Express Kerala.