ലോകചരിത്രത്തിലെ നാഗരികതകളുടെ കാലഗണനയിൽ മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയ്ക്കും പുരാതന ഈജിപ്തിനും പിന്നിലായി മൂന്നാം സ്ഥാനത്താണ് സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തിന് ഇതുവരെ ചരിത്രകാരന്മാർ ഇടം നൽകിയിരുന്നത്. എന്നാൽ, ഹരിയാനയിലെ ഭിരാനയിൽ നടന്ന പുതിയ ഗവേഷണങ്ങൾ ഈ ധാരണകളെ പാടെ തിരുത്തിക്കുറിക്കുകയാണ്. നമുക്കറിയാവുന്നതിലും ആയിരക്കണക്കിന് വർഷം പഴക്കമുള്ളതാണ് ഈ സംസ്കാരമെന്നും, ഈജിപ്തിലെ ഫറവോമാരുടെ കാലത്തിനും എത്രയോ മുൻപേ ഇവിടെ അതിനൂതനവും സംഘടിതവുമായ ജനജീവിതം നിലനിന്നിരുന്നുവെന്നും ശാസ്ത്രം ഇപ്പോൾ സാക്ഷ്യപ്പെടുത്തുന്നു.
മൺപാത്രങ്ങളിലും മൃഗാവശിഷ്ടങ്ങളിലും നടത്തിയ പുതിയ റേഡിയോ കാർബൺ ഡേറ്റിംഗ് ഫലങ്ങൾ പ്രകാരം, ഏകദേശം 8,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ ഈ പ്രദേശം ഒരു മഹാനാഗരികതയുടെ കേന്ദ്രമായിരുന്നു എന്ന് തെളിയുന്നു. ചരിത്രപുസ്തകങ്ങളെ പുതുക്കിപ്പണിയുന്ന ഈ കണ്ടെത്തൽ, ആഗോള സംസ്കാരത്തിന്റെ തുടക്കം സിന്ധുനദീതടത്തിലായിരുന്നോ എന്ന സുപ്രധാനമായ ചോദ്യമാണ് ലോകത്തിന് മുന്നിൽ ഉയർത്തുന്നത്.
ഹരിയാനയിലെ ഭിരാനയിൽ നടന്ന പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തിന്റെ ചരിത്രപരമായ വേരുകളെക്കുറിച്ചുള്ള ആഗോള ധാരണകളെത്തന്നെ പുനർനിർവചിക്കുകയാണ്. പരമ്പരാഗതമായി നാം പഠിച്ചിട്ടുള്ള ബി.സി. 2600-1900 കാലഘട്ടം ഈ നാഗരികതയുടെ ഉച്ചസ്ഥായിയെയാണ് സൂചിപ്പിക്കുന്നത്; എന്നാൽ ഭിരാനയിലെ ഏറ്റവും താഴെയുള്ള പാളികളിൽ നിന്ന് കണ്ടെടുത്ത മൺപാത്ര അവശിഷ്ടങ്ങളും മൃഗങ്ങളുടെ അസ്ഥികളും സങ്കീർണ്ണമായ ലാബ് പരിശോധനകൾക്ക് വിധേയമാക്കിയപ്പോൾ അത് 8,000 വർഷത്തിലധികം പഴക്കമുള്ളതാണെന്ന് തെളിഞ്ഞു. ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യയിലെ (ASI) വിദഗ്ധർ നടത്തിയ ഈ റേഡിയോ കാർബൺ ഡേറ്റിംഗ് ഫലങ്ങൾ പ്രകാരം, മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിലെ സുമേറിയൻ സംസ്കാരത്തേക്കാളും പുരാതന ഈജിപ്തിനേക്കാളും മുൻപേ ഇവിടെ സംഘടിതമായ ഒരു നാഗരികത രൂപപ്പെട്ടിരുന്നു.
ഈ കണ്ടെത്തൽ കേവലം കാലഗണനയിലെ മാറ്റം മാത്രമല്ല, മറിച്ച് ഹാരപ്പൻ സംസ്കാരം ഒരു സുപ്രഭാതത്തിൽ ഉണ്ടായതല്ലെന്നും മറിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ കൊണ്ട് പരിണമിച്ചതാണെന്നുമുള്ള വസ്തുതയിലേക്കാണ് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത്. പുരാതന ശിലായുഗത്തിൽ നിന്ന് വെങ്കലയുഗത്തിലേക്കുള്ള മാറ്റത്തിന്റെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങൾ ഈ സൈറ്റിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച തെളിവുകളിൽ ദൃശ്യമാണ്. ഭിരാനയിലെ ഹാരപ്പൻ പൂർവ്വ ഘട്ടം 9,000 വർഷം മുൻപത്തെ മനുഷ്യവാസത്തിന്റെ അടയാളങ്ങൾ കാണിക്കുന്നതോടെ, നാഗരികതയുടെ യഥാർത്ഥ ‘തൊട്ടിൽ’ സിന്ധുനദീതടമാണെന്ന വാദത്തിന് അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ വലിയ ശക്തി ലഭിച്ചിരിക്കുകയാണ്. ഇത് ലോക ചരിത്രത്തിലെ സുപ്രധാനമായ ഒരു തിരുത്തിയെഴുതലിനാണ് വഴിമരുന്നിട്ടിരിക്കുന്നത്.
സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തിന്റെ എക്കാലത്തെയും വലിയ വിസ്മയം അവിടുത്തെ അത്ഭുതകരമായ നഗരാസൂത്രണമായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ പാകിസ്ഥാനിലും വടക്കുപടിഞ്ഞാറൻ ഇന്ത്യയിലുമായി വ്യാപിച്ചുകിടന്ന ഈ നാഗരികത, ആധുനിക നഗരങ്ങളെപ്പോലും വെല്ലുന്ന രീതിയിലുള്ള എഞ്ചിനീയറിംഗ് വൈദഗ്ധ്യമാണ് പ്രകടിപ്പിച്ചത്. കൃത്യമായ ആസൂത്രണത്തോടെ രൂപകൽപ്പന ചെയ്ത ഈ നഗരങ്ങൾ അന്നത്തെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും മികച്ച നഗരസംസ്കാരത്തിന്റെ അടയാളങ്ങളായിരുന്നു.
Also Read: ആകാശക്കടലിലെ അതിശയ ഫാക്ടറികൾ; നിങ്ങളുടെ അടുത്ത സ്മാർട്ട്ഫോൺ വരുന്നത് ബഹിരാകാശത്തു നിന്നാകാം!
അതിനൂതനമായ ഗ്രിഡ് സംവിധാനം: മൊഹഞ്ചൊദാരോയിലെയും ഹാരപ്പയിലെയും തെരുവുകൾ പരസ്പരം ലംബമായി (90 ഡിഗ്രിയിൽ) മുറിച്ചുകടക്കുന്ന ‘ഗ്രിഡ്’ മാതൃകയിലാണ് നിർമ്മിച്ചിരുന്നത്. പ്രധാന റോഡുകൾക്ക് പത്തു മീറ്ററോളം വീതിയുണ്ടായിരുന്നു. തെരുവുകളുടെ ഈ ക്രമീകരണം വെറുമൊരു യാദൃശ്ചികതയല്ല, മറിച്ച് കൃത്യമായ കണക്കുകൂട്ടലുകളുടെ ഫലമായിരുന്നു.
ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ഡ്രെയിനേജ് സംവിധാനം: ആരോഗ്യവും ശുചിത്വവും എത്രത്തോളം പ്രധാനമാണെന്ന് ഈ ജനത മനസ്സിലാക്കിയിരുന്നു. ഓരോ വീടിനും സ്വന്തമായി കുളിക്കാനുള്ള ഇടവും കിണറുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു. വീടുകളിൽ നിന്നുള്ള മലിനജലം ചെറിയ ഓടകളിലൂടെ ഒഴുകി തെരുവിലെ വലിയ ഡ്രെയിനേജ് സംവിധാനവുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നു. ഈ ഓടകൾക്ക് മുകളിൽ ഇഷ്ടികകൾ കൊണ്ട് വിരിച്ച സ്ലാബുകൾ ഉണ്ടായിരുന്നത് മലിനജലം തുറന്നു കിടക്കുന്നത് ഒഴിവാക്കാനായിരുന്നു. ഇത് ലോകചരിത്രത്തിലെ തന്നെ ആദ്യത്തെ ഭൂഗർഭ ഡ്രെയിനേജ് സംവിധാനമാണ്.
നിർമ്മാണ ശൈലിയും സാമ്പത്തിക ഭദ്രതയും: കളിമണ്ണിൽ ചുട്ടെടുത്ത ഒരേ വലിപ്പത്തിലുള്ള ഇഷ്ടികകളാണ് നിർമ്മാണത്തിന് ഉപയോഗിച്ചിരുന്നത്. മിക്ക വീടുകൾക്കും രണ്ട് നിലകളുണ്ടായിരുന്നു. നഗരമധ്യത്തിൽ തന്നെ വലിയ ധാന്യപ്പുരകളും (Granaries), വിശാലമായ ചന്തകളും നിർമ്മിച്ചിരുന്നു. കാർഷിക ഉൽപ്പന്നങ്ങൾ ശേഖരിക്കാനും വിതരണം ചെയ്യാനും ഉള്ള ഇത്തരം സംവിധാനങ്ങൾ ഈ നാഗരികതയുടെ സാമ്പത്തികമായ ഔന്നത്യം വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. കൂടാതെ, ലോത്തലിൽ കണ്ടെത്തിയ ഡോക്യാർഡ് (Dockyard) കടൽ വഴിയുള്ള വ്യാപാരത്തിന്റെ കരുത്ത് വിളിച്ചോതുന്നു. ഇത്രയും ആസൂത്രിതമായ ഒരു ജീവിതശൈലി 5,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഒരു ജനത നയിച്ചിരുന്നു എന്നത് ആധുനിക മനുഷ്യനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം വലിയൊരു പാഠമാണ്.
സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തെ ലോകത്തിലെ മറ്റ് പുരാതന നാഗരികതകളിൽ നിന്ന് വേറിട്ടു നിർത്തുന്ന ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട ഘടകം അവിടുത്തെ സാമൂഹിക ഘടനയിലെ സവിശേഷതകളാണ്. ഈജിപ്തിലെ കൂറ്റൻ പിരമിഡുകളോ മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിലെ ഭീമാകാരമായ സിഗുറാത്തുകളോ (Ziggurats) പോലെ ഒരു ഭരണാധികാരിയുടെയോ മതത്തിന്റെയോ അപ്രമാദിത്വം വിളിച്ചോതുന്ന നിർമ്മിതികൾ ഇവിടെ ഒരിടത്തും പുരാവസ്തു ഗവേഷകർക്ക് കണ്ടെത്താനായിട്ടില്ല. ഇത് വിരൽ ചൂണ്ടുന്നത് അക്കാലത്ത് അധികാരം ഒരു വ്യക്തിയിലോ ചെറിയൊരു വിഭാഗത്തിലോ മാത്രം കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെട്ടിരുന്നില്ല എന്ന വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന വസ്തുതയിലേക്കാണ്.
മഹാക്ഷേത്രങ്ങൾക്ക് പകരം ജനങ്ങൾക്കായി നിർമ്മിച്ച ‘ഗ്രേറ്റ് ബാത്ത്’ (Great Bath) പോലുള്ള പൊതു സ്നാനഘട്ടങ്ങളും, വലിപ്പത്തിൽ വലിയ വ്യത്യാസമില്ലാത്ത വീടുകളും സൂചിപ്പിക്കുന്നത് തുല്യതയിൽ അധിഷ്ഠിതമായ ഒരു സമൂഹത്തെയാണ്. ഒരുപക്ഷേ, ലോകത്തിലെ ആദ്യത്തെ ജനാധിപത്യപരമായ ഭരണക്രമമോ അല്ലെങ്കിൽ ഒരു കൗൺസിലിന്റെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള കൂട്ടായ ഭരണരീതിയോ ഇവിടെ നിലനിന്നിരുന്നിരിക്കാം. യുദ്ധോപകരണങ്ങളുടെ കുറവും ഈ ജനത സമാധാനപ്രിയരായിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവായി ഗവേഷകർ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നു.
മറ്റൊരു നിഗൂഢത ഇവിടുത്തെ ഭാഷയാണ്. ഹാരപ്പൻ സൈറ്റുകളിൽ നിന്ന് ലഭിച്ച അയ്യായിരത്തിലധികം മുദ്രകളിൽ (Seals) അതിമനോഹരമായ ലിപികൾ ആലേഖനം ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഏകദേശം 400-ഓളം വ്യത്യസ്ത ചിഹ്നങ്ങൾ അടങ്ങിയ ഈ ലിപി ലോകത്തിലെ ഒരു ഭാഷാവിദഗ്ധനും ഇന്നും വായിച്ചെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. മീൻ, ആന, ഏകശൃംഗി (Unicorn) തുടങ്ങിയ ചിത്രങ്ങൾക്കൊപ്പം കാണപ്പെടുന്ന ഈ അക്ഷരങ്ങൾ ഒരുപക്ഷേ കച്ചവടത്തിനായുള്ള അടയാളങ്ങളോ അല്ലെങ്കിൽ ഭരണപരമായ നിർദ്ദേശങ്ങളോ ആകാം. കംപ്യൂട്ടർ അൽഗോരിതങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് പോലും ഈ രഹസ്യം അഴിച്ചെടുക്കാൻ ശ്രമങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും, സിന്ധുനദീതടത്തിലെ ആ മനുഷ്യർ പരസ്പരം സംസാരിച്ചിരുന്നത് ഏത് ഭാഷയിലായിരുന്നു എന്നത് ഇന്നും ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യചിഹ്നമായി തുടരുന്നു.
സിന്ധുനദീതട സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭൂമിശാസ്ത്രപരമായ വ്യാപ്തിയും സാങ്കേതിക തികവും അന്നത്തെ ലോകത്തെ അമ്പരപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. അറബിക്കടലിന്റെ തീരപ്രദേശങ്ങൾ മുതൽ ഗംഗാ സമതലം വരെ ഏകദേശം 1.5 ദശലക്ഷം ചതുരശ്ര കിലോമീറ്റർ വിസ്തൃതിയിൽ ഈ നാഗരികത പടർന്നുപന്തലിച്ചു. അക്കാലത്തെ ആഗോള ജനസംഖ്യയുടെ ഏകദേശം പത്ത് ശതമാനത്തോളം, അതായത് 50 ലക്ഷത്തിലധികം ജനങ്ങൾ ഈ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നുവെന്ന് കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയെക്കാളും ഈജിപ്തിനെക്കാളും വലിയൊരു സാംസ്കാരിക മേഖലയായി ഇത് മാറിയത് ഇവരുടെ അസാധാരണമായ ഉൽപ്പാദനക്ഷമതയും വിഭവങ്ങളുടെ കൃത്യമായ വിതരണവും കൊണ്ടായിരുന്നു.
ഈ ജനതയുടെ സാങ്കേതിക മികവ് വെളിവാക്കുന്നതായിരുന്നു അവർ ഉപയോഗിച്ചിരുന്ന അളവുതൂക്കങ്ങൾ. ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും കൃത്യതയാർന്ന തൂക്കക്കട്ടികൾ (Standardized Weights) ഇവർ വികസിപ്പിച്ചെടുത്തിരുന്നു. ആഭരണ നിർമ്മാണത്തിലാകട്ടെ, അതിസൂക്ഷ്മമായ രത്നക്കല്ലുകളിൽ പോലും കൃത്യമായ തുളകൾ ഇടാൻ ഇവർക്ക് സാധിച്ചിരുന്നു. വെങ്കലം കൊണ്ടുള്ള ശിൽപ്പങ്ങളും ഉപകരണങ്ങളും നിർമ്മിക്കുന്നതിൽ ഇവർക്ക് പ്രത്യേക വൈദഗ്ധ്യമുണ്ടായിരുന്നു; പ്രശസ്തമായ ‘നർത്തകി’ (Dancing Girl) എന്ന വെങ്കല പ്രതിമ ഇതിന് ഉത്തമ ഉദാഹരണമാണ്.
കൂടാതെ, കടൽ കടന്നുള്ള വ്യാപാരത്തിലും ഇവർ മികവ് പുലർത്തിയിരുന്നു. ഒമാനിലേക്കും മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയിലേക്കും സിന്ധുനദീതടത്തിലെ മൺപാത്രങ്ങളും ആഭരണങ്ങളും മുദ്രകളും കയറ്റി അയച്ചിരുന്നു എന്നതിന് ചരിത്രപരമായ തെളിവുകളുണ്ട്. ലോത്തലിലെ കൂറ്റൻ ഡോക്യാർഡ് ഇവർക്ക് ഒരു മികച്ച നാവിക സേനയോ അല്ലെങ്കിൽ കപ്പൽ നിർമ്മാണ ശാലയോ ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നതിന്റെ തെളിവാണ്. സാമ്പത്തികമായും സാങ്കേതികമായും ഇത്രയേറെ സ്വയംപര്യാപ്തത കൈവരിച്ച മറ്റൊരു സമൂഹം ആ കാലഘട്ടത്തിൽ ലോകത്തെവിടെയും ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
മനുഷ്യചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും ആസൂത്രിതവും സമാധാനപരവുമായ ഒരു നാഗരികതയുടെ കഥയാണിത്. നമ്മുടെ പാഠപുസ്തകങ്ങളിൽ ഇനിയും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരേണ്ടിയിരിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണ് ഭിരാനയിൽ നിന്നുള്ള ഓരോ മൺതരിയും നൽകുന്നത്. ഭിരാനയിലെ ഈ കണ്ടെത്തലുകൾ പൂർണ്ണമായും ശരിവയ്ക്കപ്പെട്ടാൽ, മനുഷ്യസംസ്കാരത്തിന്റെ ‘തൊട്ടിൽ’ മെസൊപ്പൊട്ടേമിയയോ ഈജിപ്തോ അല്ല, മറിച്ച് സിന്ധുനദീതടമായിരുന്നു എന്ന് ലോകത്തിന് അംഗീകരിക്കേണ്ടി വരും. 8,000 വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് തന്നെ അഴുക്കുചാലുകളും കൃത്യമായ തെരുവുകളും ആസൂത്രണം ചെയ്ത ആ പൂർവ്വികർ, കേവലം ഒരു പ്രാചീന ജനതയല്ല, മറിച്ച് ആധുനികതയുടെ ആദ്യ വിത്തുപാകിയ ക്രാന്തദർശികളായിരുന്നു.
കാലാവസ്ഥാ വ്യതിയാനത്തെപ്പോലും അതിജീവനത്തിനുള്ള അവസരമാക്കി മാറ്റിയ അവരുടെ പോരാട്ടവീര്യം ഇന്നും നമുക്ക് മാതൃകയാണ്. സിന്ധുവിന്റെ തീരങ്ങളിൽ നിന്ന് ഗംഗയുടെ സമതലങ്ങളിലേക്ക് ആ സംസ്കാരം ഒഴുകിപ്പടർന്നതുപോലെ, ഭാരതീയ സംസ്കാരത്തിന്റെ ആഴമേറിയ വേരുകൾ ഈ ഹാരപ്പൻ മണ്ണിൽ നിന്നാണ് തുടങ്ങുന്നതെന്ന് പുതിയ ശാസ്ത്രീയ തെളിവുകൾ ഉറപ്പിക്കുന്നു. നിഗൂഢമായി തുടരുന്ന അവരുടെ ലിപികൾ എന്നെങ്കിലും വായിച്ചെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞാൽ, ഒരുപക്ഷേ മനുഷ്യവർഗ്ഗത്തിന്റെ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ വിജ്ഞാനശേഖരത്തിലേക്കുള്ള വാതിലായിരിക്കും അവിടെ തുറക്കപ്പെടുക. സിന്ധുനദീതടം ഇന്നും ഒരു പൂർണ്ണ വിരാമമല്ല, മറിച്ച് അനന്തമായ ചരിത്രത്തിന്റെ തുടർച്ചയാണ്.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (Generated by AI)
The post മഹാക്ഷേത്രങ്ങളില്ലാത്ത സാമ്രാജ്യം; അൺകോഡ് ചെയ്യാത്ത ലിപികൾ! മനുഷ്യനാഗരികതയുടെ യഥാർത്ഥ ‘തൊട്ടിൽ’ ഇന്ത്യയിലോ?” appeared first on Express Kerala.