ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയ ചരിത്രത്തിൽ നിർണായക പ്രാധാന്യമുള്ള ഒരു നിമിഷത്തിലേക്കാണ് രാജ്യം കടക്കുന്നത്. പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി ഫെബ്രുവരി 25ന് ആരംഭിക്കുന്ന രണ്ട് ദിവസത്തെ ഇസ്രയേൽ സന്ദർശനം, സാധാരണ നയതന്ത്ര കൂടിക്കാഴ്ച എന്നതിലുപരി മാറുന്ന ആഗോള രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങളിൽ ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനത്തെക്കുറിച്ചുള്ള വലിയ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവയ്ക്കുകയാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ തുടരുന്ന സംഘർഷങ്ങളും സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികളും ശക്തിപ്രതിസന്ധികളും നിലനിൽക്കുന്ന സമയത്താണ് ഈ സന്ദർശനം നടക്കുന്നത് എന്നതും അതിന്റെ പ്രാധാന്യം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നു.
സന്ദർശനത്തിന് മുന്നോടിയായി ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹു, നരേന്ദ്ര മോദിയെ തന്റെ “പ്രിയ സുഹൃത്ത്” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും ഇന്ത്യ–ഇസ്രയേൽ ബന്ധം ശക്തമായ തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തമായി വളർന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുകയും ചെയ്തു. നവീകരണം, സുരക്ഷ, സാങ്കേതികവിദ്യ, ഭാവി വികസനം എന്നിവയിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും സമാന കാഴ്ചപ്പാട് പങ്കിടുന്നുവെന്നതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിലയിരുത്തൽ. കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശകത്തിനിടെ ഇന്ത്യയും ഇസ്രയേലും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിൽ നിന്ന് സാങ്കേതികവും സാമ്പത്തികവുമായ മേഖലകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചതിന്റെ പ്രതിഫലനമായാണ് ഈ പരാമർശങ്ങൾ കാണപ്പെടുന്നത്.
ഈ സന്ദർശനത്തിന്റെ പ്രധാന പശ്ചാത്തലമായി ഉയർന്നുവരുന്നത് നെതന്യാഹു മുന്നോട്ടുവച്ച “സഖ്യങ്ങളുടെ ഷഡ്ഭുജം” അഥവാ ഹെക്സഗൺ ഓഫ് അല്ലെൻസിസ് എന്ന ആശയമാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയിലെയും അതിനോട് ചേർന്ന പ്രദേശങ്ങളിലെയും രാജ്യങ്ങളെ ഉൾപ്പെടുത്തി ആറു വശങ്ങളുള്ള സഹകരണ ഘടന രൂപപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. ഇന്ത്യ, ഗ്രീസ്, സൈപ്രസ് എന്നിവയുൾപ്പെടെ ചില രാജ്യങ്ങളെ ഈ ഘടനയുടെ ഭാഗമായി അദ്ദേഹം പരാമർശിച്ചിട്ടുണ്ട്. സാമ്പത്തിക സഹകരണം, നയതന്ത്ര ഏകോപനം, സുരക്ഷാ സഹകരണം എന്നീ മൂന്ന് പ്രധാന മേഖലകളിലാണ് ഈ കൂട്ടായ്മ പ്രവർത്തിക്കുമെന്ന് ഇസ്രായേൽ നേതൃത്വം സൂചിപ്പിക്കുന്നു.
ഇസ്രയേലിന്റെ കാഴ്ചപ്പാടിൽ, പ്രദേശത്തെ വിവിധ സുരക്ഷാ വെല്ലുവിളികളെ നേരിടാൻ സമാന ആശങ്കകളും താൽപ്പര്യങ്ങളും പങ്കിടുന്ന രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ് ഈ പദ്ധതിയുടെ ലക്ഷ്യം. പ്രത്യേകിച്ച് ഇറാനും അതുമായി ബന്ധമുള്ള പ്രാദേശിക ശക്തികളും ഉൾപ്പെടുന്ന സുരക്ഷാ സാഹചര്യത്തെ പരിഗണിച്ചാണ് ഈ ആശയം മുന്നോട്ടുവച്ചതെന്ന് നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു. അതേസമയം, “ഉയർന്നുവരുന്ന റാഡിക്കൽ സുന്നി അച്ചുതണ്ട്” എന്ന പരാമർശം സംബന്ധിച്ച് വ്യക്തമായ വിശദീകരണം നൽകിയിട്ടില്ലെന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്.
ചില നിരീക്ഷകർ ഈ നിർദ്ദേശത്തെ ഇന്ത്യ–മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്–യൂറോപ്പ് സാമ്പത്തിക ഇടനാഴി (IMEC) പദ്ധതിയുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുന്നു. വ്യാപാരവും കണക്റ്റിവിറ്റിയും ശക്തിപ്പെടുത്തി സാമ്പത്തിക വളർച്ച പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുക എന്ന ലക്ഷ്യത്തോടെ രൂപപ്പെട്ട ആ ആശയത്തിന്റെ സുരക്ഷാ-നയതന്ത്ര വിപുലീകരണമായി ഈ പുതിയ കൂട്ടായ്മയെ കാണുന്നവരും ഉണ്ട്. അതേസമയം, ഇത്തരം സഖ്യങ്ങൾ പ്രദേശത്തെ ശക്തിസമവാക്യത്തെ എങ്ങനെ ബാധിക്കും എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകളും തുടരുന്നു.
ഇസ്രയേലിന്റെ ഈ നിർദ്ദേശത്തിനെതിരെ പ്രതികരണങ്ങളും ഇതിനോടകം ഉയർന്നിട്ടുണ്ട്. ഹമാസ് വക്താവ് ഹസീം ഖാസിം, ഈ പദ്ധതിയെ വിമർശിച്ച് മേഖലയുടെ രാഷ്ട്രീയ സമതുലിതാവസ്ഥയെ ബാധിക്കാനുള്ള സാധ്യതയുണ്ടെന്ന് അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഇത്തരത്തിലുള്ള സഖ്യങ്ങൾ പ്രദേശത്തെ സുരക്ഷയ്ക്കും സ്ഥിരതയ്ക്കും വെല്ലുവിളിയാകാമെന്ന ആശങ്കയാണ് ചില വിഭാഗങ്ങൾ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നത്. അതേസമയം, മറ്റുചിലർ ഇതിനെ സുരക്ഷാ സഹകരണത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക വികസനമായി കാണുന്നു.
മോദിയുടെ സന്ദർശനം മറ്റൊരു കാരണത്താലും ശ്രദ്ധേയമാണ്. 2017ൽ നടന്ന ചരിത്രപരമായ സന്ദർശനത്തിന് ശേഷമുള്ള അദ്ദേഹത്തിന്റെ രണ്ടാമത്തെ ഇസ്രയേൽ യാത്രയാണിത്. ഗാസയിൽ ഇസ്രയേലും ഹമാസും തമ്മിൽ വെടിനിർത്തൽ കരാർ ഒപ്പുവെച്ചതിന് ശേഷമുള്ള കാലഘട്ടത്തിലാണ് ഈ സന്ദർശനം നടക്കുന്നത്. അതിനാൽ തന്നെ, ഇത് സംഘർഷാനന്തര നയതന്ത്ര പുനഃക്രമീകരണത്തിന്റെ ഭാഗമായും വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു.
സന്ദർശനത്തിനിടെ മോദി ഇസ്രയേൽ പാർലമെന്റായ നെസെറ്റിനെ അഭിസംബോധന ചെയ്യുമെന്നാണ് പ്രതീക്ഷിക്കുന്നത്, ഇത് അപൂർവ നയതന്ത്ര ബഹുമതികളിൽ ഒന്നാണ്. കൃത്രിമബുദ്ധി, കൃഷി സാങ്കേതികവിദ്യ, ജല മാനേജ്മെന്റ്, സ്റ്റാർട്ടപ്പ് സഹകരണം, വ്യാപാരം എന്നിവയുൾപ്പെടെ നിരവധി മേഖലകളിൽ കരാറുകൾ പ്രഖ്യാപിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്. പ്രതിരോധ മേഖലയിലും സഹകരണം കൂടുതൽ വിപുലീകരിക്കുന്നതിനുള്ള ചർച്ചകൾ നടക്കുമെന്നാണ് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്.
അയൺ ഡോം, ഡേവിഡ്സ് സ്ലിംഗ്, ആരോ പോലുള്ള മിസൈൽ പ്രതിരോധ സംവിധാനങ്ങളിൽ സാങ്കേതിക സഹകരണം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതും, ഭാവിയിൽ ലേസർ ആയുധങ്ങൾ, ഡ്രോൺ സാങ്കേതികവിദ്യ, ദീർഘദൂര മിസൈൽ വികസനം എന്നിവയിൽ സംയുക്ത പ്രവർത്തനങ്ങൾ അന്വേഷിക്കുന്നതും ചർച്ചകളുടെ ഭാഗമായേക്കാമെന്ന് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. സുരക്ഷാ സഹകരണത്തിനൊപ്പം നവീകരണവും സാങ്കേതിക പങ്കാളിത്തവും ഇന്ത്യ–ഇസ്രയേൽ ബന്ധത്തിന്റെ പുതിയ അടിത്തറയായി മാറുന്നുവെന്നതാണ് ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നത്.
ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയത്തിൽ ഈ സന്ദർശനം സമതുലിത സമീപനത്തിന്റെ ഉദാഹരണമായും കാണപ്പെടുന്നു. പരമ്പരാഗതമായി പലസ്തീൻ വിഷയത്തിൽ പിന്തുണ നിലനിർത്തിയിരുന്ന ഇന്ത്യ, ഇസ്രായേലുമായി തന്ത്രപരമായ സഹകരണം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന സമീപനമാണ് കഴിഞ്ഞ വർഷങ്ങളിൽ സ്വീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. വ്യത്യസ്ത ശക്തികളുമായി ഒരേസമയം ബന്ധം നിലനിർത്തുന്ന “മൾട്ടി-അലൈൻമെന്റ്” നയത്തിന്റെ ഭാഗമായാണ് വിദഗ്ധർ ഇതിനെ കാണുന്നത്. ചുരുക്കത്തിൽ, മോദിയുടെ ഇസ്രയേൽ സന്ദർശനം രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിലുപരി, മാറുന്ന പശ്ചിമേഷ്യൻ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ പുതിയ സഖ്യരൂപീകരണങ്ങളുടെ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ചുള്ള സൂചനയായി മാറുന്നു. ഈ സന്ദർശനം ഭാവിയിൽ സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിനും സുരക്ഷാ ഏകോപനത്തിനും പുതിയ ദിശ നിർണ്ണയിക്കുമോ, അല്ലെങ്കിൽ മേഖലയിൽ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകൾക്ക് തുടക്കമാകുമോ എന്നത് അടുത്ത ദിവസങ്ങളിലെ നയതന്ത്ര തീരുമാനങ്ങൾ വ്യക്തമാക്കും.
The post എന്താണ് നെതന്യാഹുവിന്റെ ‘ഹെക്സഗൺ ഓഫ് അല്ലെൻസിസ്’? പുതിയ സഖ്യത്തിന്റെ അമരത്തേക്ക് ഇന്ത്യയും; ‘പ്രിയ സുഹൃത്തുക്കൾ’ കൈകോർക്കുന്നു… appeared first on Express Kerala.