ഇന്ത്യ–ഇസ്രയേൽ ബന്ധത്തിന്റെ പുതിയ അധ്യായത്തെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന രീതിയിലായിരുന്നു പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ രണ്ട് ദിവസത്തെ ഇസ്രയേൽ സന്ദർശനം ആരംഭിച്ചത്. ഫെബ്രുവരി 25-ന് ടെൽ അവീവിലെ ബെൻ ഗുരിയോൺ വിമാനത്താവളത്തിൽ വിമാനമിറങ്ങിയപ്പോൾ, ഇസ്രയേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവും ഭാര്യ സാറ നെതന്യാഹുവും ചേർന്ന് ഇന്ത്യൻ നേതാവിനെ നേരിട്ട് സ്വീകരിച്ചത് ഈ സന്ദർശനത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയവും വ്യക്തിപരവുമായ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്ന നിമിഷമായി മാറി. സാധാരണ നയതന്ത്ര സ്വീകരണങ്ങളെക്കാൾ കൂടുതൽ ആത്മീയതയും സൗഹൃദവും നിറഞ്ഞ ചുവന്ന പരവതാനി സ്വീകരണമാണ് മോദിക്ക് ലഭിച്ചത്. ഇരുനേതാക്കളും പരസ്പരം ആലിംഗനം ചെയ്യുന്നതിന്റെ ദൃശ്യങ്ങൾ ലോക മാധ്യമങ്ങളിൽ വ്യാപകമായി പ്രചരിക്കുകയും, ഇന്ത്യ–ഇസ്രയേൽ ബന്ധം ഔപചാരികതയെ മറികടന്ന് വ്യക്തിപരമായ വിശ്വാസത്തിലേക്ക് വളർന്നുവെന്ന സന്ദേശം നൽകുകയും ചെയ്തു.
സന്ദർശനത്തിന്റെ മറ്റൊരു ശ്രദ്ധേയമായ വശം നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്കപ്പുറം സംസ്കാരവും ഭക്ഷണവും വഴി പ്രകടമായ സൗഹൃദമായിരുന്നു. പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുടെ ഭക്ഷണരുചികളും ജീവിതശൈലിയും പരിഗണിച്ച് പ്രത്യേക വെജിറ്റേറിയൻ മെനുവാണ് ഇസ്രയേലിൽ തയ്യാറാക്കിയത്. ഗുജറാത്തി വിഭവങ്ങളും ഇസ്രയേലി പരമ്പരാഗത ഭക്ഷണങ്ങളും സംയോജിപ്പിച്ച ഈ മെനു രണ്ട് രാജ്യങ്ങളുടെയും സാംസ്കാരിക ബന്ധത്തെ പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നതായിരുന്നു. ഗുജറാത്തി ഭക്ഷണങ്ങൾ ചൂടോടെ പുതുതായി തയ്യാറാക്കി നൽകാനായിരുന്നു തീരുമാനം. പേൾ മില്ലറ്റ്, ഡ്രൈ ഫ്രൂട്ട്സ്, പരമ്പരാഗത മസാലകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ചുള്ള വിഭവങ്ങൾ മോദിയുടെ ഭക്ഷണരീതിക്ക് അനുയോജ്യമായ രീതിയിൽ ഒരുക്കിയിരുന്നു. അതോടൊപ്പം ലോകമെമ്പാടും പ്രശസ്തമായ ഇസ്രായേലി വെജിറ്റേറിയൻ വിഭവങ്ങളായ ഫലാഫെൽ, ഹമ്മസ്, താഹിന, വിവിധ സാലഡുകൾ എന്നിവയും പ്രത്യേകമായി ഉൾപ്പെടുത്തി.
ഈ പ്രത്യേക ഭക്ഷണക്രമം ഒരുക്കിയ റസ്റ്റോറന്റ് ഉടമ റീന പുഷ്കർണയുടെ വാക്കുകൾ സന്ദർശനത്തിന്റെ വികാരപരമായ പശ്ചാത്തലവും വെളിപ്പെടുത്തുന്നു. കഴിഞ്ഞ രണ്ടു വർഷമായി സംഘർഷവും സുരക്ഷാ ആശങ്കകളും കാരണം ഇസ്രായേൽ ജനങ്ങൾ മാനസികമായി കടുത്ത ഘട്ടത്തിലൂടെയാണ് കടന്നുപോകുന്നതെന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. ലോകത്തിലെ പല രാജ്യങ്ങളിലെ നേതാക്കൾ ഇസ്രായേൽ സന്ദർശിക്കാൻ മടിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ പ്രധാനമന്ത്രി മോദിയുടെ യാത്ര, രാഷ്ട്രീയ പിന്തുണ മാത്രമല്ല, ജനങ്ങളോടുള്ള ഐക്യദാർഢ്യത്തിന്റെ സന്ദേശമാണെന്നും അവർ അഭിപ്രായപ്പെട്ടു. ഈ സന്ദർശനം സമാധാനത്തിനായുള്ള പ്രതീക്ഷയെ പുതുക്കുന്ന ഒന്നാണെന്നും ഇന്ത്യ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ സമാധാന പ്രക്രിയയിൽ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കണമെന്ന ആഗ്രഹവും അവർ പങ്കുവച്ചു.
ഭക്ഷണത്തിലൂടെ പ്രകടമായ ഈ സാംസ്കാരിക ബന്ധം നയതന്ത്രത്തിന്റെ ഒരു സോഫ്റ്റ് പവർ ഘടകമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വെറും പ്രതിരോധ കരാറുകളിലോ സാമ്പത്തിക സഹകരണത്തിലോ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നതല്ല; ജനങ്ങളുടെ സംസ്കാരവും ജീവിതശൈലിയും പരസ്പരം മനസ്സിലാക്കുന്നിടത്താണ് യഥാർത്ഥ സൗഹൃദം രൂപപ്പെടുന്നത്. മോദിക്ക് വേണ്ടി തയ്യാറാക്കിയ ഗുജറാത്തി–ഇസ്രായേലി മെനു, രാഷ്ട്രീയ ബന്ധത്തിന്റെ മനുഷ്യപരമായ മുഖം ലോകത്തിന് മുന്നിൽ അവതരിപ്പിച്ചുവെന്ന് വിശകലനക്കാർ പറയുന്നു.
സന്ദർശനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ഇരുനേതാക്കളും സ്വകാര്യ കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുകയും വിവിധ തന്ത്രപരമായ വിഷയങ്ങൾ ചർച്ച ചെയ്യുകയും ചെയ്തു. പ്രതിരോധ സഹകരണം, സാങ്കേതികവിദ്യ, കൃഷി നവീകരണം, ജലസംരക്ഷണം, സ്റ്റാർട്ടപ്പ് മേഖലകളിലെ പങ്കാളിത്തം തുടങ്ങിയ വിഷയങ്ങൾ പ്രധാന ചർച്ചാവിഷയങ്ങളായിരുന്നുവെന്നാണ് സൂചന. കഴിഞ്ഞ ഒരു ദശാബ്ദത്തിനിടെ ഇന്ത്യയും ഇസ്രായേലും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം വേഗത്തിൽ വളർന്നതിന്റെ തുടർച്ചയായാണ് ഈ സന്ദർശനം വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
മുഖ്യമന്ത്രിയായിരുന്ന കാലത്തുതന്നെ മോദി ഈ സ്ഥലത്തെ സന്ദർശിച്ചതായി റീന പുഷ്കർണ ഓർമ്മിപ്പിച്ചത്, ഇന്ത്യ–ഇസ്രയേൽ ബന്ധം അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിൽ ഏറെക്കാലമായി പ്രത്യേക സ്ഥാനമേറ്റെടുത്തിരുന്നുവെന്ന് സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഈ സന്ദർശനം ഒരു ഔദ്യോഗിക നയതന്ത്ര പരിപാടിയെന്നതിലുപരി, ദീർഘകാല ബന്ധത്തിന്റെ സ്വാഭാവിക തുടർച്ചയായി കാണപ്പെടുന്നു.
മൊത്തത്തിൽ, ഈ രണ്ട് ദിവസത്തെ സന്ദർശനം രാഷ്ട്രീയ ചർച്ചകളുടെ അതിരുകൾ കടന്ന് സംസ്കാരവും ചരിത്രവും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളും ചേർന്ന ഒരു നയതന്ത്ര സന്ദേശമായി മാറി. യുദ്ധവും അനിശ്ചിതത്വവും നിറഞ്ഞ കാലഘട്ടത്തിൽ, സൗഹൃദം, സഹകരണം, സമാധാന പ്രതീക്ഷ എന്നിവയെ മുന്നോട്ട് വെക്കുന്ന സന്ദർശനമായാണ് മോദിയുടെ ഇസ്രായേൽ യാത്ര വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. ഗുജറാത്തി ഭക്ഷണത്തിന്റെ സുഗന്ധവും ഇസ്രായേലി വിഭവങ്ങളുടെ രുചിയും ചേർന്ന ആ വിരുന്ന്, രണ്ട് രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധം രാഷ്ട്രീയ കരാറുകളെക്കാൾ കൂടുതൽ ആഴത്തിൽ വളർന്നിരിക്കുന്നുവെന്നതിന്റെ പ്രതീകമായി മാറിയിരിക്കുന്നു.
The post ഫലാഫെലിനൊപ്പം ചൂടുള്ള ഗുജറാത്തി വിഭവങ്ങളും! മോദിക്കായി ഇസ്രായേലിൽ ഒരുങ്ങിയ ‘സ്പെഷ്യൽ മെനു… appeared first on Express Kerala.