ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവായ ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ മരണം മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ രാഷ്ട്രീയ ചരിത്രത്തിൽ നിർണായക വഴിത്തിരിവായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. 1989 മുതൽ മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം ഇറാന്റെ പരമോന്നത അധികാരിയായി പ്രവർത്തിച്ചിരുന്ന 86 കാരനായ ഖമേനി, ഇസ്രായേലും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള സൈനിക സംഘർഷത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ നടന്ന ആക്രമണത്തിലാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടതെന്ന് റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. പാശ്ചാത്യ ലോകത്തോടുള്ള കടുത്ത നിലപാടുകൾ കൊണ്ടും ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ആശയപരമായ ദിശ നിർണ്ണയിച്ച നേതാവെന്ന നിലയിലും അറിയപ്പെട്ടിരുന്ന അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗം, ഇറാന്റെ ഭരണഘടനാ സംവിധാനത്തെയും ഭാവി രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളെയും അനിശ്ചിതത്വത്തിലേക്ക് നയിച്ചിരിക്കുകയാണ്.
1939 ഏപ്രിൽ 19-ന് ഇറാനിലെ മതപരമായ കേന്ദ്രമായ മഷ്ഹാദിലാണ് അലി ഖമേനി ജനിച്ചത്. ചെറുപ്പകാലം മുതൽ മതപഠനത്തിലേക്ക് തിരിഞ്ഞ അദ്ദേഹം പ്രാഥമിക വിദ്യാഭ്യാസത്തിന് ശേഷം ഇസ്ലാമിക സെമിനാരികളിൽ ദൈവശാസ്ത്ര പഠനം നടത്തി. മതപഠനത്തിനൊപ്പം സാഹിത്യത്തിലും കവിതയിലും അദ്ദേഹത്തിന് വലിയ താൽപ്പര്യമുണ്ടായിരുന്നു. പിന്നീട് രാഷ്ട്രീയ ബോധം വളർന്നതോടെ, 1960-കളിൽ ഷാ മുഹമ്മദ് റേസ പഹ്ലവിയുടെ ഭരണത്തിനെതിരായ ആയത്തുള്ള റുഹൊള്ള ഖൊമേനിയുടെ പ്രസ്ഥാനത്തിൽ അദ്ദേഹം സജീവമായി ചേർന്നു. ഭരണവിരുദ്ധ പ്രക്ഷോഭങ്ങളിൽ പങ്കെടുത്തതിനാൽ നിരവധി തവണ അറസ്റ്റ് ചെയ്യപ്പെടുകയും നിരീക്ഷണത്തിനിടയിലാവുകയും ചെയ്തുവെന്നത് അദ്ദേഹത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ജീവിതത്തിന്റെ തുടക്കഘട്ടത്തെ നിർവചിക്കുന്ന സംഭവങ്ങളാണ്.
1978-79 കാലഘട്ടത്തിൽ ഇറാനിലുടനീളം വ്യാപിച്ച ബഹുജന പ്രതിഷേധങ്ങൾ ഇസ്ലാമിക വിപ്ലവത്തിലേക്ക് നയിച്ചപ്പോൾ, മഷ്ഹാദിൽ ശക്തമായ പ്രസ്ഥാനനേതാവായി ഖമേനി ഉയർന്നു. 1979-ലെ വിപ്ലവത്തിന് ശേഷം രൂപീകരിച്ച വിപ്ലവ കൗൺസിലിൽ അദ്ദേഹം അംഗമായി. തുടർന്ന് ഡെപ്യൂട്ടി പ്രതിരോധ മന്ത്രിയായും പാർലമെന്റ് അംഗമായും സേവനമനുഷ്ഠിച്ച് ദേശീയ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ തന്റെ സ്ഥാനം ഉറപ്പിച്ചു. വിപ്ലവാനന്തര കാലഘട്ടത്തിൽ ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ ഭരണഘടനാ ഘടന രൂപപ്പെടുത്തുന്നതിലും അദ്ദേഹം നിർണായക പങ്കുവഹിച്ചു.
1981-ൽ ഇറാന്റെ പ്രസിഡന്റായി തിരഞ്ഞെടുക്കപ്പെട്ട ഖമേനി, തുടർച്ചയായി രണ്ട് കാലാവധികൾ ആ സ്ഥാനത്ത് തുടരുകയും 1989 വരെ രാജ്യത്തെ നയിക്കുകയും ചെയ്തു. പ്രസിഡന്റായിരുന്ന കാലത്താണ് അദ്ദേഹത്തെ ലക്ഷ്യമിട്ട് നടന്ന ബോംബാക്രമണത്തിൽ നിന്ന് അദ്ദേഹം അതിജീവിച്ചത്. ആ ആക്രമണത്തിന്റെ ഫലമായി അദ്ദേഹത്തിന്റെ വലതുകൈ സ്ഥിരമായി ദുർബലമായി. രാഷ്ട്രീയമായി കടുത്ത സാഹചര്യങ്ങളിലൂടെ കടന്നുപോയെങ്കിലും, ഭരണകൂടത്തിനുള്ളിലെ വിശ്വസ്ത നേതാവെന്ന നിലയിൽ അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വാധീനം വർധിച്ചു. 1989 ജൂണിൽ ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ സ്ഥാപകനായ ആയത്തുള്ള റുഹൊള്ള ഖൊമേനി അന്തരിച്ചതിനെ തുടർന്ന്, വിദഗ്ധരുടെ അസംബ്ലി അലി ഖമേനിയെ രാജ്യത്തിന്റെ പരമോന്നത നേതാവായി നിയമിച്ചു. അതോടെയാണ് അദ്ദേഹം ഇറാനിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ സ്ഥാനത്ത് എത്തിയത്.
സുപ്രീം ലീഡറെന്ന നിലയിൽ ഖമേനിയുടെ ഭരണകാലം ശക്തമായ ആശയപരമായ നിയന്ത്രണവും വിദേശനയത്തിലെ കടുത്ത നിലപാടുകളും കൊണ്ടാണ് ശ്രദ്ധേയമായത്. വിമർശകരുടെ അഭിപ്രായത്തിൽ, രാഷ്ട്രീയ വിയോജിപ്പുകളെയും പരിഷ്കരണ ആവശ്യങ്ങളെയും നിയന്ത്രിക്കുന്നതിൽ അദ്ദേഹം കടുത്ത സമീപനം സ്വീകരിച്ചു. മാധ്യമങ്ങൾക്കും പ്രതിഷേധങ്ങൾക്കും മേൽ നിയന്ത്രണം ശക്തമാക്കിയതിനെ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടനകൾ വിമർശിച്ചു. എന്നാൽ അദ്ദേഹത്തെ അനുകൂലിക്കുന്നവർ, പാശ്ചാത്യ സമ്മർദ്ദങ്ങൾക്കും സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങൾക്കും ഇടയിൽ ഇറാന്റെ പരമാധികാരം സംരക്ഷിച്ച നേതാവായി ഖമേനിയെ കണക്കാക്കുന്നു. പ്രത്യേകിച്ച് അമേരിക്കയോടും ഇസ്രായേലോടും ഉള്ള പ്രതിരോധനയമാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഭരണത്തിന്റെ മുഖമുദ്രയായി മാറിയത്.
ഖമേനിയുടെ കാലഘട്ടത്തിൽ ഇറാൻ പ്രാദേശിക ശക്തിയായി മാറുകയും മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളിൽ നിർണായക സ്വാധീനം നേടുകയും ചെയ്തു. ആണവപരിപാടി, പ്രാദേശിക സഖ്യകക്ഷികൾക്ക് നൽകിയ പിന്തുണ, സ്വയംപര്യാപ്ത പ്രതിരോധ സംവിധാനം വികസിപ്പിക്കൽ എന്നിവ അദ്ദേഹത്തിന്റെ തന്ത്രപരമായ തീരുമാനങ്ങളിലായിരുന്നു. ഇതേ സമയം, സാമ്പത്തിക ഉപരോധങ്ങളും ആഭ്യന്തര പ്രതിഷേധങ്ങളും ഭരണകൂടത്തിന് വലിയ വെല്ലുവിളികളായി തുടരുകയും ചെയ്തു.
അദ്ദേഹത്തിന്റെ മരണത്തോടെ ഇറാൻ പുതിയ രാഷ്ട്രീയ ഘട്ടത്തിലേക്ക് കടക്കുകയാണ്. സർക്കാർ 40 ദിവസത്തെ ദേശീയ ദുഃഖാചരണം പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ഇടക്കാല ചുമതലകൾ ഏറ്റെടുക്കാൻ താൽക്കാലിക നേതൃത്വ കൗൺസിൽ രൂപീകരിക്കുകയും ചെയ്തു. പുതിയ പരമോന്നത നേതാവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന പ്രക്രിയ ഉടൻ ആരംഭിക്കുമെന്നാണ് സൂചന. ഇറാന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ സംവിധാനത്തിൽ സുപ്രീം ലീഡറുടെ സ്ഥാനം അത്യന്തം ശക്തമായതിനാൽ, പുതിയ നേതാവിന്റെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തെയും വിദേശനയത്തെയും നിർണ്ണായകമായി സ്വാധീനിക്കുമെന്നാണ് വിദഗ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്.
ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനിയുടെ ജീവിതം മതപഠനത്തിൽ നിന്നാരംഭിച്ച് വിപ്ലവ നേതാവായും പ്രസിഡന്റായും പിന്നീട് മൂന്ന് പതിറ്റാണ്ടിലേറെക്കാലം സുപ്രീം ലീഡറായും ഉയർന്ന അപൂർവ രാഷ്ട്രീയ യാത്രയായിരുന്നു. അദ്ദേഹത്തിന്റെ വിയോഗം ഒരു വ്യക്തിയുടെ മരണത്തേക്കാൾ കൂടുതലായി, ഒരു കാലഘട്ടത്തിന്റെ അവസാനവും ഇറാന്റെ ഭാവിയെ നിർണ്ണയിക്കുന്ന പുതിയ അധ്യായത്തിന്റെ തുടക്കവുമാണെന്ന് ആഗോള രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.
The post ”ഞാൻ മരണപ്പെട്ടാലും വിപ്ലവം തുടരും” മരണത്തിന് ആഴ്ചകൾക്ക് മുൻപ് ഖമേനി നൽകിയ ആ വികാരഭരിത സന്ദേശം appeared first on Express Kerala.