ജാംകരൻ പള്ളിക്ക് മുകളിൽ ഉയർന്ന ചെങ്കൊടി; ഇത് വെറുമൊരു പതാകയല്ല, ഇറാന്റെ പ്രതികാരത്തിന്റെ വിളംബരം…

ഇറാന്റെ പരമോന്നത നേതാവ് ആയത്തുള്ള അലി ഖമേനി കൊല്ലപ്പെട്ടുവെന്ന വാർത്ത പുറത്തുവന്നതിന് പിന്നാലെ പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷാവസ്ഥ കൂടുതൽ രൂക്ഷമാകുന്നതിനിടയിൽ, ഇറാനിലെ മതപരമായി അതീവ പ്രാധാന്യമുള്ള കോം നഗരത്തിലെ ജാംകരൻ പള്ളിയുടെ മുകളിൽ ഉയർത്തിയ ചെങ്കൊടി ലോകത്തിന്റെ ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയിരിക്കുകയാണ്. രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനങ്ങളേക്കാൾ ശക്തമായ പ്രതീകാത്മക സന്ദേശങ്ങൾ മതചിഹ്നങ്ങളിലൂടെ കൈമാറുന്ന ഇറാനിയൻ സംസ്കാരത്തിൽ, ഈ ചുവന്ന പതാകയുടെ ഉയർത്തൽ സാധാരണ സംഭവമല്ലെന്നാണ് നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നത്. ഖമേനിയുടെ മരണശേഷം ഉയർത്തിയ ഈ പതാക അദ്ദേഹത്തിന്റെ അനുയായികൾക്കിടയിൽ ഉയർന്നുവരുന്ന കോപത്തിന്റെയും പ്രതികാരവികാരത്തിന്റെയും സൂചനയായി വിവിധ അന്താരാഷ്ട്ര മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.

ശിയ ഇസ്ലാമിക പാരമ്പര്യത്തിൽ ചുവന്ന പതാകയ്ക്ക് പ്രത്യേകമായ ചരിത്രപരവും മതപരവുമായ അർത്ഥമുണ്ട്. സാധാരണയായി “പ്രതികാരത്തിന്റെ പതാക” എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഈ ചെങ്കൊടി, അന്യായമായി കൊല്ലപ്പെട്ട ഒരാളുടെ രക്തസാക്ഷിത്വം ഇതുവരെ പ്രതികാരം ചെയ്യപ്പെടാത്തതിന്റെ അടയാളമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇമാം ഹുസൈന്റെ കർബല യുദ്ധത്തിലെ വീരമരണവുമായി ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്ന പ്രതീകങ്ങളിലൊന്നാണ് ചുവന്ന പതാക. അതിനാൽ, ഒരു പ്രധാന മത-രാഷ്ട്രീയ നേതാവിന്റെ മരണശേഷം ഈ പതാക ഉയർത്തുന്നത് വെറും ദുഃഖപ്രകടനം മാത്രമല്ല നീതി ലഭിക്കുന്നതുവരെ പോരാട്ടം തുടരുമെന്ന ശക്തമായ സന്ദേശവുമാണ്.

കോം നഗരം ഇറാനിലെ ശിയ മതപഠനത്തിന്റെയും ആത്മീയ നേതൃത്വത്തിന്റെയും കേന്ദ്രമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ജാംകരൻ പള്ളി പ്രത്യേകിച്ച് മഹ്ദിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിശ്വാസങ്ങളാൽ ഏറെ ആരാധനാപ്രാധാന്യമുള്ള സ്ഥലമാണ്. ഈ പള്ളിയുടെ താഴികക്കുടത്തിന്മുകളിൽ പതാക ഉയർത്തപ്പെടുന്നത് രാജ്യത്തിനകത്തും പുറത്തുമുള്ള ശിയ സമൂഹത്തോട് ഒരു പ്രതീകാത്മക ആഹ്വാനമായി കാണപ്പെടുന്നു. അതിനാൽ ഖമേനിയുടെ മരണത്തിന് പിന്നാലെ അവിടെ ചെങ്കൊടി ഉയർത്തിയ നടപടി രാഷ്ട്രീയവും മതപരവുമായ ഇരട്ട സന്ദേശമാണ് നൽകുന്നതെന്ന് വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു.

ഖമേനി ഇറാനിൽ നടന്ന വ്യോമാക്രമണത്തിലാണ് കൊല്ലപ്പെട്ടതെന്ന് ഇറാൻ സ്റ്റേറ്റ് മീഡിയ സ്ഥിരീകരിച്ചതോടെ രാജ്യത്തുടനീളം ദുഃഖവും രോഷവും നിറഞ്ഞ പ്രതികരണങ്ങളാണ് ഉയർന്നത്. അമേരിക്കയും ഇസ്രായേലും ചേർന്ന് നടത്തിയ ആക്രമണത്തിലാണ് സംഭവം നടന്നതെന്നാണ് ഇറാന്റെ ആരോപണം. ഇതിന് പിന്നാലെ ലോകത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ പ്രതിഷേധങ്ങളും അനുശോചനങ്ങളും ഉയർന്നപ്പോൾ, ഇറാനിൽ പ്രതികാരത്തിന്റെ ആവശ്യം ശക്തമായി ഉയരുന്നതിന്റെ ദൃശ്യപ്രതീകമായാണ് ചെങ്കൊടി ഉയർത്തൽ വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

അതേസമയം, അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപ് ഖമേനിയുടെ മരണത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യുന്ന തരത്തിലുള്ള പ്രസ്താവന നടത്തിയതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നതും അന്താരാഷ്ട്ര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കൂടുതൽ വിവാദങ്ങൾക്ക് ഇടയാക്കി. ഇറാൻ ജനതയ്ക്ക് ഭരണകൂടത്തെ മാറ്റാനുള്ള അവസരമാണിതെന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണം. ഇസ്രായേൽ പ്രധാനമന്ത്രി ബെഞ്ചമിൻ നെതന്യാഹുവും സമാനമായ നിലപാട് പ്രകടിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് ഇറാനിയൻ ജനങ്ങളോട് ഭരണകൂടത്തിനെതിരെ എഴുന്നേൽക്കാൻ ആഹ്വാനം ചെയ്തതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ പറയുന്നു. ഈ പ്രസ്താവനകൾ ഇറാനിലെ ജനവികാരങ്ങളെ കൂടുതൽ രൂക്ഷമാക്കിയതായി നിരീക്ഷകർ വിലയിരുത്തുന്നു.

ഇസ്രായേൽ പ്രതിരോധ സേന (IDF) പുറത്തിറക്കിയ പ്രസ്താവനയിൽ ഖമേനിയെ “ഇറാനിയൻ നീരാളിയുടെ തല” എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുകയും, മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലുടനീളം ഇസ്രായേലിനെ ലക്ഷ്യമിട്ട ആയുധ ശൃംഖലയുടെ പ്രധാന ശിൽപ്പിയായിരുന്നു അദ്ദേഹം എന്നും ആരോപിക്കുകയും ചെയ്തു. ഈ പരസ്പര ആരോപണങ്ങളും കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ ഭാഷയും പ്രദേശത്തെ സംഘർഷം കൂടുതൽ വ്യാപിക്കാനുള്ള സാധ്യത ഉയർത്തുന്നതായി അന്താരാഷ്ട്ര സുരക്ഷാ വിദഗ്ദ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു.

ഖമേനിയുടെ മരണശേഷം ഇറാന്റെ ഭരണഘടനാപരമായ നടപടികളും വേഗത്തിൽ ആരംഭിച്ചു. പുതിയ പരമോന്നത നേതാവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതുവരെ രാജ്യത്തിന്റെ പരമോന്നത അധികാരങ്ങൾ കൈകാര്യം ചെയ്യാൻ താൽക്കാലിക നേതൃത്വ കൗൺസിൽ രൂപീകരിച്ചതായി സംസ്ഥാന മാധ്യമങ്ങൾ അറിയിച്ചു. 66 വയസ്സുള്ള പുരോഹിതനും ഗാർഡിയൻ കൗൺസിൽ അംഗവുമായ അലിറേസ അറഫിയെ നിയമജ്ഞ പ്രതിനിധിയായി കൗൺസിലിൽ ഉൾപ്പെടുത്തി. പ്രസിഡന്റ് മസൂദ് പെസെഷ്കിയാനും ചീഫ് ജസ്റ്റിസ് ഘോലാംഹൊസൈൻ മൊഹ്‌സെനി എജെയിയും ഉൾപ്പെടുന്ന ഈ മൂന്നംഗ സമിതിയാണ് വിദഗ്ദ്ധരുടെ അസംബ്ലി പുതിയ നേതാവിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതുവരെ ഭരണ ചുമതലകൾ നിർവഹിക്കുക.

ഇത്തരത്തിലുള്ള സാഹചര്യത്തിൽ ചെങ്കൊടി ഉയർത്തിയ നടപടി ഇറാന്റെ ആഭ്യന്തര രാഷ്ട്രീയത്തിൽ മാത്രമല്ല, അന്താരാഷ്ട്ര നയതന്ത്ര രംഗത്തും ശക്തമായ സന്ദേശമായി വായിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് ഉടൻ സൈനിക നടപടി ഉണ്ടാകുമെന്ന ഔദ്യോഗിക പ്രഖ്യാപനം അല്ലെങ്കിലും, പ്രതികാരം അനിവാര്യമാണെന്ന മാനസിക-രാഷ്ട്രീയ നിലപാട് വ്യക്തമാക്കുന്നതായി വിദഗ്ദ്ധർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്നു. മുമ്പും ഇറാനിലെ പ്രധാന സൈനിക നേതാക്കളുടെയോ ആക്രമണങ്ങളിലോ മരണങ്ങളിലോ ജാംകരൻ പള്ളിയിൽ ചെങ്കൊടി ഉയർത്തിയ സംഭവങ്ങൾ ഉണ്ടായിട്ടുണ്ട്, അതിനാൽ ഇത്തരം നടപടികൾ പ്രതീകാത്മക മുന്നറിയിപ്പായി അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം കാണാറുണ്ട്.

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷങ്ങൾ ഇതിനകം തന്നെ ആഗോള സുരക്ഷയെയും എണ്ണവിപണിയെയും അന്താരാഷ്ട്ര നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങളെയും ബാധിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ, ഖമേനിയുടെ മരണവും അതിന് പിന്നാലെ ഉയർന്ന ചെങ്കൊടിയും പ്രദേശം കൂടുതൽ അനിശ്ചിതത്വത്തിലേക്ക് നീങ്ങുന്നതിന്റെ സൂചനയായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്. മതചിഹ്നങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങളും തമ്മിൽ ചേർന്നിരിക്കുന്ന ഇറാനിയൻ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തിൽ, ഈ പതാക വെറും നിറമുള്ള തുണിയല്ല, അത് ചരിത്രവും വിശ്വാസവും പ്രതികാരവുമൊന്നിച്ച് ചേർന്ന ഒരു ശക്തമായ രാഷ്ട്രീയ പ്രഖ്യാപനം കൂടിയാണ്.

The post ജാംകരൻ പള്ളിക്ക് മുകളിൽ ഉയർന്ന ചെങ്കൊടി; ഇത് വെറുമൊരു പതാകയല്ല, ഇറാന്റെ പ്രതികാരത്തിന്റെ വിളംബരം… appeared first on Express Kerala.