ചരിത്രം എന്നത് വെറും കഴിഞ്ഞുപോയ കാലമല്ല, മറിച്ച് മണ്ണിലും കല്ലിലും ആയുധങ്ങളിലും കൊത്തിവെച്ച ചില സത്യങ്ങളാണ്. പുരാതന പേർഷ്യയുടെ ഹൃദയത്തിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ നമുക്ക് മുന്നിൽ തെളിയുന്നത് വിസ്മയിപ്പിക്കുന്ന നിർമ്മാണങ്ങളും, യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളും, ലോകത്തെ തന്നെ നിർവചിച്ച രാഷ്ട്രീയ മാറ്റങ്ങളുമാണ്. കാലത്തിന്റെ കുത്തൊഴുക്കിൽ പല മഹാസാമ്രാജ്യങ്ങളും തകർന്നു വീണിട്ടുണ്ടാകാം, എന്നാൽ അവശേഷിപ്പിച്ചു പോയ ഓരോ ശിലാശകലവും ഓരോ കഥകൾ വിളിച്ചുപറയുന്നുണ്ട്. പുരാതന പേർഷ്യയുടെ അതായത് ഇന്നത്തെ ഇറാന്റെ മണ്ണിൽ മറഞ്ഞുകിടക്കുന്ന അത്തരമൊരു അത്ഭുതമാണ് വടക്കൻ ഇറാനിലെ ഗോർഗാൻ നഗരത്തിനടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഖന്ദാൻ കോട്ട. പാടങ്ങൾക്കും ഒറ്റപ്പെട്ട ഗ്രാമങ്ങൾക്കും നടുവിൽ ഇന്നും ചുരുളഴിയാത്ത രഹസ്യമായി നിൽക്കുന്ന ഈ കോട്ടയുടെ പുറംമോടി വെറും തകർന്ന മൺകട്ടകളും കല്ലുകളും മാത്രമാണ്. എന്നാൽ ഈ കോട്ടയെ സവിശേഷമാക്കുന്നത് അതിന് താഴെ ഉണ്ടെന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്ന നിഗൂഢമായ ഭൂഗർഭ തുരങ്കങ്ങളും അറകളുമാണ്.
ഒരുകാലത്ത് ‘അസ്റാബാദ്’ എന്നറിയപ്പെട്ടിരുന്ന ഗോർഗാൻ പ്രദേശം കാസ്പിയൻ മേഖലയിലെ അതീവ തന്ത്രപ്രധാനമായ ഒരു അതിർത്തിയായിരുന്നു. വടക്കുനിന്നുള്ള നാടോടി ഗോത്രങ്ങളുടെ അധിനിവേശത്തെ പ്രതിരോധിക്കാൻ നിർമ്മിച്ച ഈ കോട്ടയെക്കുറിച്ച് തലമുറകളായി കൈമാറിവരുന്ന നാടോടിക്കഥകൾ ഏറെയാണ്. ശത്രുക്കളുടെ ഉപരോധമുണ്ടാകുമ്പോൾ ഭരണാധികാരികൾക്ക് സുരക്ഷിതമായി രക്ഷപ്പെടാനോ അതീവ രഹസ്യമായ നീക്കങ്ങൾ നടത്താനോ ഉള്ള ഭൂഗർഭ പാതകൾ ഈ കോട്ടയെ നഗരകേന്ദ്രങ്ങളുമായി ബന്ധിപ്പിച്ചിരുന്നതായി നാട്ടുകാർ ഉറച്ചു വിശ്വസിക്കുന്നു. മതിയായ പുരാവസ്തു ഗവേഷണങ്ങൾ നടന്നിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ ഈ തുരങ്കങ്ങൾ ഇന്നും ഒരു ഐതിഹ്യമായി തുടരുന്നുണ്ടെങ്കിലും, അവിടത്തെ ഉയർന്ന നിരീക്ഷണ ഗോപുരങ്ങളും കനത്ത പ്രതിരോധ മതിലുകളും ആ കാലഘട്ടത്തിലെ സൈനിക മികവിന്റെ ഉത്തമ ഉദാഹരണങ്ങളാണ്.
Also Read: അമേരിക്കൻ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിടാൻ ഇറാനെ സഹായിക്കാൻ രഹസ്യവിവരങ്ങൾ കൈമാറി റഷ്യ
മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്’ അഥവാ മധ്യപൂർവദേശം എന്നത് കേവലം ഒരു ഭൂപ്രദേശത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്ന ഭൗമശാസ്ത്രപരമായ നാമമല്ല, മറിച്ച് പത്തൊൻപതാം നൂറ്റാണ്ടിലെ കൊളോണിയൽ ശക്തികളുടെ യൂറോ സെൻട്രിക് അഥവാ യൂറോപ്പിനെ കേന്ദ്രീകരിച്ചുള്ള ലോകവീക്ഷണത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമാണ്. യൂറോപ്പിനെ ലോകത്തിന്റെ നട്ടെല്ലായി കണ്ടിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ് സാമ്രാജ്യം ഉൾപ്പെടെയുള്ള ശക്തികൾ, തങ്ങളുടെ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കും ദൂരത്തിനുമനുസരിച്ചാണ് ലോകത്തെ തരംതിരിച്ചത്. തങ്ങൾക്ക് ഏറ്റവും അടുത്തുള്ള ഓട്ടോമൻ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളെ അവർ ‘നിയർ ഈസ്റ്റ്’ എന്നും, ചൈനയും ജപ്പാനും ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിദൂര കിഴക്കൻ മേഖലകളെ ‘ഫാർ ഈസ്റ്റ്’ എന്നും വിളിച്ചു. ഇവ രണ്ടിനും ഇടയിലുള്ള, ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള വ്യാപാരപ്പാതയിൽ അതീവ നിർണ്ണായകമായ പേർഷ്യൻ ഉൾക്കടൽ അടക്കമുള്ള മേഖലയെ അവർ ‘മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്’ എന്ന് മുദ്രകുത്തി. 1902-ൽ ആൽഫ്രഡ് മാഹാൻ എന്ന നാവിക തന്ത്രജ്ഞൻ ഈ പദത്തിന് ഒരു രാഷ്ട്രീയ മാനം നൽകുകയും, പിന്നീട് ബ്രിട്ടീഷ് സൈന്യം തങ്ങളുടെ ഔദ്യോഗിക ആവശ്യങ്ങൾക്കായി ഇത് സ്ഥിരപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. പടിഞ്ഞാറൻ അധിനിവേശത്തിന്റെ ഭാഷാപരമായ അടയാളമായി ഇന്നും ഈ പേര് തുടരുന്നുവെങ്കിലും, പല ചരിത്രകാരന്മാരും ഈ മേഖലയെ വിശേഷിപ്പിക്കാൻ കൂടുതൽ കൃത്യമായ ‘പശ്ചിമേഷ്യ’ എന്ന പേരാണ് ഇന്ന് മുൻഗണന നൽകുന്നത്. ഈ നാമകരണം യഥാർത്ഥത്തിൽ ആ പ്രദേശത്തിന്റെ തനതായ അസ്തിത്വത്തേക്കാൾ ഉപരിയായി, അധിനിവേശ ശക്തികൾക്ക് അവിടം എത്രത്തോളം അകലെയായിരുന്നു എന്നതിനെയാണ് അടയാളപ്പെടുത്തുന്നത്.
കോട്ടകൾ സുരക്ഷയുടെ അടയാളമായിരുന്നപ്പോൾ, ഒരു പേർഷ്യൻ യോദ്ധാവിന്റെ ആത്മവിശ്വാസവും പദവിയും പ്രകടമാക്കിയിരുന്നത് അവന്റെ അരയിൽ തൂങ്ങിയിരുന്ന ‘അക്കിനാകീസ്’ എന്ന കുറിയ വാളുകളായിരുന്നു. ഏകദേശം 30 മുതൽ 50 സെന്റിമീറ്റർ വരെ മാത്രം നീളമുള്ള, ഇരുവശത്തും മൂർച്ചയുള്ള ഈ വാളുകൾ കേവലം ഒരു യുദ്ധായുധം മാത്രമായിരുന്നില്ല. മറിച്ച് അത് അധികാരത്തിന്റെയും സൈനിക വ്യക്തിത്വത്തിന്റെയും പ്രതീകമായിരുന്നു. പുരാതന ഗ്രീക്ക് ചരിത്രകാരന്മാരായ ഹെറോഡോട്ടസും സെനഫോണും പേർഷ്യൻ സൈനികാചാരങ്ങളെക്കുറിച്ച് വിവരിക്കുമ്പോൾ ഈ ആയുധത്തെപ്പറ്റി പ്രത്യേകം പരാമർശിക്കുന്നുണ്ട്. അക്കീമെനിഡ് സാമ്രാജ്യകാലത്ത് രാജാക്കന്മാരും ഉന്നത ഉദ്യോഗസ്ഥരും തങ്ങളുടെ പദവി സൂചിപ്പിക്കാൻ വിലയേറിയ ലോഹങ്ങളും സങ്കീർണ്ണമായ കൊത്തുപണികളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ച അക്കിനാകീസുകൾ ധരിച്ചിരുന്നു. കുതിരപ്പടയാളികൾക്ക് അടുത്ത് നിന്നുള്ള പോരാട്ടത്തിന് ഏറെ അനുയോജ്യമായിരുന്ന ഈ വാളുകൾ, നയതന്ത്രപരമായ കൂടിക്കാഴ്ചകളിൽ സമ്മാനമായി നൽകുന്നതിനും സത്യപ്രതിജ്ഞാ ചടങ്ങുകൾക്കും ഉപയോഗിച്ചിരുന്നു. ബി.സി. നാലാം നൂറ്റാണ്ടിൽ അലക്സാണ്ടർ ചക്രവർത്തിയുടെ അധിനിവേശത്തോടെ ഈ ആയുധത്തിന്റെ പ്രതാപത്തിന് മങ്ങലേറ്റു എങ്കിലും ചരിത്രത്തിൽ ഇന്നും ഈ കുറിയ വാളുകൾക്ക് സവിശേഷ സ്ഥാനമുണ്ട്.
Also Read: അമേരിക്കൻ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളെ ലക്ഷ്യമിടാൻ ഇറാനെ സഹായിക്കാൻ രഹസ്യവിവരങ്ങൾ കൈമാറി റഷ്യ
പേർഷ്യൻ പ്രൗഢി അതിന്റെ ഉച്ചസ്ഥായിയിൽ എത്തിയത് ദക്ഷിണ ഇറാനിലെ ഫാർസ് സമതലങ്ങളിൽ ഉദിച്ചുയർന്ന പേർസെപോളിസ് എന്ന അത്ഭുത നഗരത്തിലാണ്. ബി.സി. ആറാം നൂറ്റാണ്ടിന്റെ അവസാനത്തിൽ ദാരിയസ് ഒന്നാമൻ സ്ഥാപിച്ച ഈ നഗരം അക്കീമെനിഡ് സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ ആചാരപരമായ തലസ്ഥാനമായിരുന്നു. മെസപ്പൊട്ടേമിയൻ, ഈജിപ്ഷ്യൻ, അനത്തോലിയൻ വാസ്തുവിദ്യാ ശൈലികൾ സമന്വയിപ്പിച്ച് രൂപപ്പെടുത്തിയ ഈ സമുച്ചയം ലോകത്തിന് മുന്നിൽ പേർഷ്യൻ കരുത്ത് പ്രകടമാക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ളതായിരുന്നു. ഇവിടുത്തെ ‘അപദാന’ കൊട്ടാരത്തിലെ ചുമർച്ചിത്രങ്ങളിൽ സാമ്രാജ്യത്തിന്റെ വിവിധ ഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നുള്ള പ്രതിനിധികൾ രാജാവിന് കാഴ്ചവസ്തുക്കളുമായി നിൽക്കുന്ന ദൃശ്യങ്ങൾ ഇന്നും വ്യക്തമായി കാണാം. ലെബനനിൽ നിന്നുള്ള ദേവദാരു തടികൾ ഉപയോഗിച്ചാണ് ഇതിന്റെ കൂറ്റൻ മേൽക്കൂരകൾ താങ്ങിനിർത്തിയിരുന്നത്. പേർഷ്യൻ പുതുവത്സരമായ നൗറുസ് ആഘോഷങ്ങൾക്കും രാജാവിനോടുള്ള കൂറ് പുതുക്കാനുമായി ആയിരങ്ങൾ ഒത്തുകൂടിയിരുന്ന ഈ നഗരം ബി.സി. 330-ൽ അലക്സാണ്ടറുടെ അഗ്നിബാധയിൽ ചാരമായി മാറി. ഇന്ന് യുനെസ്കോയുടെ ലോക പൈതൃക പട്ടികയിലുള്ള ഈ പ്രദേശം ഇറാനിയൻ സാംസ്കാരിക പൈതൃകത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദുവാണ്.
ചരിത്രപരമായ ഈ അടയാളങ്ങൾക്കെല്ലാം പുറമെ, ഇന്ന് നാം ഈ മേഖലയെ വിശേഷിപ്പിക്കാൻ ഉപയോഗിക്കുന്ന ‘മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്’ എന്ന പദത്തിന് പിന്നിലും കൗതുകകരമായ ഒരു ചരിത്രമുണ്ട്. 1902-ൽ ആൽഫ്രഡ് മാഹാൻ എന്ന നാവിക തന്ത്രജ്ഞനാണ് ഈ പദം ആദ്യമായി ഉപയോഗിച്ചത്. യൂറോപ്പിനെ ലോകത്തിന്റെ കേന്ദ്രമായി കണ്ടിരുന്ന കൊളോണിയൽ ശക്തികൾ തങ്ങൾക്ക് അടുത്തുള്ള ഭാഗങ്ങളെ ‘നിയർ ഈസ്റ്റ്’ എന്നും വിദൂരമായ ചൈനയെയും ജപ്പാനെയും ‘ഫാർ ഈസ്റ്റ്’ എന്നും വിളിച്ചു. ഇവയ്ക്കിടയിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന പേർഷ്യയും അറേബ്യയും ഉൾപ്പെടുന്ന തന്ത്രപ്രധാനമായ മേഖലയെ അവർ ‘മിഡിൽ ഈസ്റ്റ്’ എന്ന് നിർവചിച്ചു. ഇന്ത്യയിലേക്കുള്ള വ്യാപാര പാതയിൽ നിർണ്ണായകമായിരുന്നതിനാൽ ബ്രിട്ടീഷുകാർ ഈ പേരിന് വലിയ പ്രചാരം നൽകുകയും രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധകാലത്ത് ‘മിഡിൽ ഈസ്റ്റ് കമാൻഡ്’ സ്ഥാപിച്ചതോടെ ഇത് ലോകമെങ്ങും അംഗീകരിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. ഇറാൻ, ഇറാഖ്, സൗദി അറേബ്യ മുതൽ ജി.സി.സി രാജ്യങ്ങൾ വരെയുള്ള ഈ പ്രദേശം ഇന്നും ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിലെ ഏറ്റവും ചർച്ച ചെയ്യപ്പെടുന്ന മേഖലയായി തുടരുന്നു.
NB: ഈ വാർത്തയിൽ ഉപയോഗിച്ചിരിക്കുന്ന ചിത്രം പ്രതീകാത്മകമാണ്. (Generated by AI)
The post പേർഷ്യൻ മണൽത്തരികളിലെ നിഗൂഢതകൾ; മാഞ്ഞുപോയ സാമ്രാജ്യങ്ങളും മുറിച്ചുമാറ്റപ്പെട്ട ഭൂപടങ്ങളും! appeared first on Express Kerala.
