ഹോർമുസിലെ കൊടുങ്കാറ്റിനിടയിൽ രഹസ്യ നീക്കം! ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയും പാക് സൈനിക മേധാവിയും തമ്മിലുള്ള ഫോൺ കോളിന് പിന്നിൽ എന്ത്?

പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘർഷം കൂടുതൽ സങ്കീർണമാകുന്നതിനിടെ, ഇറാനും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള ഉന്നതതല നയതന്ത്ര ബന്ധം വീണ്ടും ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രമാകുകയാണ്. ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രി അബ്ബാസ് അരഗ്ചിയും പാകിസ്ഥാൻ സൈനിക മേധാവി ഫീൽഡ് മാർഷൽ അസിം മുനീറും തമ്മിൽ നടത്തിയ ഫോൺ സംഭാഷണം, നിലവിലെ പ്രാദേശിക സാഹചര്യത്തിൽ ഇരു രാജ്യങ്ങളും സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങൾക്ക് നൽകുന്ന പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നതാണ്. മേഖലയിലെ ഏറ്റവും പുതിയ സംഭവവികാസങ്ങൾ ഇരുവരും വിലയിരുത്തിയതായും പശ്ചിമേഷ്യയിൽ സമാധാനം, സ്ഥിരത, സുരക്ഷ എന്നിവ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള ഫലപ്രദമായ മാർഗങ്ങളെക്കുറിച്ച് അഭിപ്രായങ്ങൾ കൈമാറിയതായും ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രാലയ വക്താവ് അറിയിച്ചു.

ഈ സംഭാഷണം നടക്കുന്നത് പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യം അതീവ സംഘർഷഭരിതമായി തുടരുന്ന ഘട്ടത്തിലാണ്. ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള സംഘർഷം, ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റിയുള്ള തർക്കങ്ങൾ, ഗൾഫ് മേഖലയിലെ കപ്പൽ ഗതാഗതത്തെ ബാധിക്കുന്ന സുരക്ഷാ ആശങ്കകൾ എന്നിവ പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങൾക്ക് വലിയ വെല്ലുവിളിയാണ്. ഒരു വശത്ത് ഇറാൻ സ്വന്തം തന്ത്രപരമായ താൽപര്യങ്ങളും സുരക്ഷയും സംരക്ഷിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് സംഘർഷം കൂടുതൽ വ്യാപിക്കാതിരിക്കാനുള്ള നയതന്ത്ര സാധ്യതകൾ തേടുകയാണ് മേഖലയിലെ പല രാജ്യങ്ങളും. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പാകിസ്ഥാന്റെ ഇറാനുമായുള്ള നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

അരഗ്ചിയും മുനീറും തമ്മിലുള്ള ചർച്ചയുടെ പ്രധാന ശ്രദ്ധാകേന്ദ്രം പ്രാദേശിക സുരക്ഷയായിരുന്നു. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ നിലവിലെ പ്രതിസന്ധി ഏതെങ്കിലും ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ ആഭ്യന്തര പ്രശ്നമായി മാത്രം കാണാനാകാത്ത തരത്തിൽ വ്യാപകമായ പ്രത്യാഘാതങ്ങളാണ് സൃഷ്ടിക്കുന്നത്. ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങൾ, അന്താരാഷ്ട്ര കപ്പൽ ഗതാഗതം, ഊർജ വിപണികൾ, എണ്ണവില, ആഗോള വിതരണ ശൃംഖല എന്നിവയെല്ലാം മേഖലയിലെ സംഘർഷത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം നേരിടുന്ന മേഖലകളാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള രാഷ്ട്രീയ ആശയവിനിമയവും സംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള ശ്രമങ്ങളും കൂടുതൽ നിർണായകമാകുകയാണ്.

ഇറാനുമായി അടുത്ത ബന്ധം നിലനിർത്തുന്ന അയൽരാജ്യമാണ് പാകിസ്ഥാൻ. അതേസമയം, പശ്ചിമേഷ്യയിലെ വിവിധ ശക്തികളുമായും പാകിസ്ഥാൻ നയതന്ത്ര ബന്ധം പുലർത്തുന്നു. ഈ പ്രത്യേക നയതന്ത്ര സ്ഥാനം ഇസ്ലാമാബാദിന് ഒരു ഇടനിലക്കാരനെന്ന നിലയിൽ പ്രവർത്തിക്കാനുള്ള സാധ്യത നൽകുന്നു. നേരിട്ടുള്ള സൈനിക ഇടപെടലിനേക്കാൾ രാഷ്ട്രീയ സംഭാഷണത്തിനും നയതന്ത്ര പരിഹാരങ്ങൾക്കും മുൻഗണന നൽകുന്ന സമീപനമാണ് പാകിസ്ഥാൻ പല ഘട്ടങ്ങളിലും സ്വീകരിച്ചിട്ടുള്ളത്. നിലവിലെ സാഹചര്യത്തിലും ഇറാനുമായി ബന്ധം നിലനിർത്തുന്നത് അതിന്റെ ഈ നയതന്ത്ര നിലപാടിന്റെ ഭാഗമായാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

also read; ഇറാന്റെ സൈനിക തന്ത്രം മാറിയോ? അമേരിക്കയെയും ഇസ്രയേലിനെയും ഞെട്ടിക്കുന്ന പുതിയ നീക്കം!

അസിം മുനീറും അബ്ബാസ് അരഗ്ചിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം പുതിയതല്ല. ഈ വർഷം ആദ്യം ടെഹ്‌റാനിൽ ഇരുവരും നേരിട്ട് കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയിരുന്നു. അന്നത്തെ ചർച്ചകളിലും പ്രാദേശിക സുരക്ഷാ സാഹചര്യം, മേഖലയിലെ സമാധാന ശ്രമങ്ങൾ, പരസ്പര സഹകരണം എന്നിവ പ്രധാന വിഷയങ്ങളായിരുന്നു. അതിനാൽ ഇപ്പോഴത്തെ ഫോൺ സംഭാഷണത്തെ ഒറ്റപ്പെട്ട ഒരു നയതന്ത്ര നീക്കമായി കാണുന്നതിനേക്കാൾ, ഇറാനും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിൽ തുടരുന്ന ഉയർന്നതല തന്ത്രപരമായ ആശയവിനിമയത്തിന്റെ തുടർച്ചയായി കാണുന്നതാണ് ഉചിതം.

ഇതിനിടെ ഹോർമുസ് കടലിടുക്ക് പശ്ചിമേഷ്യൻ പ്രതിസന്ധിയുടെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട തന്ത്രപ്രധാന കേന്ദ്രങ്ങളിലൊന്നായി തുടരുകയാണ്. ലോകത്തിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ഊർജ ഗതാഗത പാതകളിലൊന്നായ ഈ കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിൽ വലിയ തടസ്സമുണ്ടാകുന്നത് ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയെ നേരിട്ട് ബാധിക്കാം. ഇറാൻ കടലിടുക്കിന്മേലുള്ള സ്വന്തം സുരക്ഷാ നിയന്ത്രണം ശക്തിപ്പെടുത്താൻ ശ്രമിക്കുന്നതിനൊപ്പം, ചില കപ്പലുകളിൽ നിയന്ത്രണങ്ങളും ഗതാഗതവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട നടപടികളും സ്വീകരിച്ചതായി റിപ്പോർട്ടുകളുണ്ട്. മറുവശത്ത്, ഇറാനിയൻ തുറമുഖങ്ങളിലേക്കും അവിടെനിന്നും സഞ്ചരിക്കുന്ന കപ്പലുകളെ ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള അമേരിക്കൻ സമ്മർദനടപടികൾ സ്ഥിതിഗതികൾ കൂടുതൽ സങ്കീർണമാക്കിയിട്ടുണ്ട്.

ഹോർമുസിലെ പ്രതിസന്ധിയുടെ പ്രത്യാഘാതം ഇറാനും അമേരിക്കയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിൽ മാത്രം ഒതുങ്ങുന്നില്ല. ഗൾഫ് മേഖലയിലെ എണ്ണയും വാതകവും കയറ്റുമതി ചെയ്യുന്ന രാജ്യങ്ങൾക്ക് സുരക്ഷിതമായ കടൽപാത അനിവാര്യമാണ്. കപ്പൽ ഗതാഗതത്തിൽ അനിശ്ചിതത്വം വർധിക്കുമ്പോൾ ഇൻഷുറൻസ് ചെലവുകൾ ഉയരുകയും ചരക്ക് ഗതാഗതം വൈകുകയും ഊർജവിലയിൽ സമ്മർദം ഉണ്ടാകുകയും ചെയ്യാം. അതിനാൽ ഹോർമുസിലെ സാഹചര്യം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള ഏതൊരു നയതന്ത്ര ശ്രമത്തിനും പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം ആവശ്യമായി വരുന്നു.

അതേസമയം, അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള തർക്കം പരിഹരിക്കുന്നതിനുള്ള മുൻകാല നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ പ്രതീക്ഷിച്ച ഫലം കൈവരിക്കാത്ത സാഹചര്യത്തിലാണ് ഇപ്പോഴത്തെ സംഭാഷണം എന്നതും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ജൂണിൽ സംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനും തർക്കങ്ങൾക്ക് ഒരു രാഷ്ട്രീയ പരിഹാരം കണ്ടെത്തുന്നതിനുമായി ധാരണയിലെത്താനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ നടന്നിരുന്നുവെങ്കിലും, നിർണായകമായ ഒരു വിശാല ഒത്തുതീർപ്പ് കൈവരിക്കാൻ സാധിച്ചില്ല. അതോടെ സംഘർഷം വീണ്ടും കൂടുതൽ അനിശ്ചിതത്വത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയായിരുന്നു. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം കൂടുതൽ പ്രാധാന്യമർഹിക്കുന്നു.

ഇറാന്റെ ഭാഗത്ത് നിന്ന് നോക്കുമ്പോൾ, പാകിസ്ഥാനുമായി ബന്ധം നിലനിർത്തുന്നത് പ്രാദേശിക നയതന്ത്രത്തിൽ ഒരു പ്രധാന ഘടകമാണ്. ഇറാൻ നേരിടുന്ന അന്താരാഷ്ട്ര സമ്മർദം വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ അയൽരാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത് ഇറാന്റെ തന്ത്രപരമായ ആവശ്യകതയാണ്. പാകിസ്ഥാനെപ്പോലെ മേഖലയിലെ പ്രധാന രാജ്യവുമായി തുടർച്ചയായ ആശയവിനിമയം നടത്തുന്നത് സുരക്ഷാ വിഷയങ്ങളിൽ പരസ്പര ധാരണ വർധിപ്പിക്കാനും അതിർത്തി സുരക്ഷ ഉൾപ്പെടെയുള്ള വിഷയങ്ങളിൽ ഏകോപനം ഉറപ്പാക്കാനും സഹായിക്കും.

പാകിസ്ഥാനെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം, ഇറാനുമായി സംഭാഷണം തുടരുന്നത് മറ്റൊരു കാരണത്താലും പ്രധാനമാണ്. പശ്ചിമേഷ്യയിൽ ഒരു വലിയ സൈനിക സംഘർഷം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെടുന്നത് പാകിസ്ഥാന്റെ സാമ്പത്തിക, ഊർജ, സുരക്ഷാ താൽപര്യങ്ങളെയും ബാധിക്കാം. പ്രത്യേകിച്ച് എണ്ണവില ഉയരുകയും കടൽഗതാഗത ചെലവ് വർധിക്കുകയും ചെയ്താൽ ഇറക്കുമതിയെ ആശ്രയിക്കുന്ന സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥകൾക്ക് വലിയ സമ്മർദമുണ്ടാകും. അതിനാൽ സംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കുന്നതിനുള്ള നയതന്ത്ര ശ്രമങ്ങൾ പാകിസ്ഥാന്റെ സ്വന്തം ദേശീയ താൽപര്യങ്ങളുമായി ബന്ധപ്പെട്ട വിഷയവുമാണ്.

അരഗ്ചിയും മുനീറും തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണത്തിൽ നിന്ന് ഉടൻ ഒരു പുതിയ സമാധാന കരാർ രൂപപ്പെടുമെന്ന് കരുതാനാകില്ല. എന്നാൽ ഇത്തരം ഉന്നതതല ആശയവിനിമയങ്ങൾ പ്രതിസന്ധി കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനുള്ള രാഷ്ട്രീയ അന്തരീക്ഷം സൃഷ്ടിക്കുന്നതിൽ നിർണായകമാണ്. സംഘർഷം രൂക്ഷമാകുമ്പോൾ നേരിട്ടുള്ള ആശയവിനിമയ മാർഗങ്ങൾ തുറന്നുവെക്കുന്നത് തെറ്റിദ്ധാരണകൾ കുറയ്ക്കാനും പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഏകോപനം വർധിപ്പിക്കാനും സഹായിക്കും.

ഇപ്പോൾ പശ്ചിമേഷ്യ നേരിടുന്ന പ്രധാന ചോദ്യം സംഘർഷം എത്രത്തോളം വ്യാപിക്കും എന്നതാണ്. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ സാഹചര്യം, അമേരിക്ക–ഇറാൻ ബന്ധത്തിലെ അടുത്ത നീക്കങ്ങൾ, ഗൾഫ് രാജ്യങ്ങളുടെ പ്രതികരണം, ഇറാന്റെ സൈനിക-നയതന്ത്ര തീരുമാനങ്ങൾ എന്നിവ അടുത്ത ഘട്ടത്തെ നിർണയിക്കും. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ പാകിസ്ഥാൻ പോലുള്ള പ്രാദേശിക ശക്തികൾ സ്വീകരിക്കുന്ന നയതന്ത്ര നിലപാടുകൾക്ക് പ്രാധാന്യം കൂടുകയാണ്.

അതിനാൽ ഇരു നേതാക്കളും തമ്മിലുള്ള ഫോൺ സംഭാഷണം ഒരു സാധാരണ നയതന്ത്ര ബന്ധപ്പെടലായി മാത്രം കാണാനാകില്ല. പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സുരക്ഷാ സാഹചര്യം അതിവേഗം മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന സമയത്ത്, പ്രാദേശിക രാജ്യങ്ങൾ പ്രതിസന്ധിയെ രാഷ്ട്രീയവും നയതന്ത്രപരവുമായ വഴികളിലൂടെ നിയന്ത്രിക്കാൻ നടത്തുന്ന ശ്രമങ്ങളുടെ ഭാഗമാണിത്. യുദ്ധസാധ്യതയും സാമ്പത്തിക പ്രത്യാഘാതങ്ങളും ഉയർന്നുനിൽക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, സംഭാഷണത്തിന്റെ വാതിലുകൾ തുറന്നുവെക്കുക എന്നത് തന്നെ ഒരു പ്രധാന നയതന്ത്ര നീക്കമാണ്. അടുത്ത ദിവസങ്ങളിൽ ഇറാനും പാകിസ്ഥാനും തമ്മിലുള്ള ആശയവിനിമയം എത്രത്തോളം സജീവമാകുന്നു എന്നതും, പാക്കിസ്ഥാൻ വിശാലമായ മധ്യസ്ഥശ്രമത്തിലേക്ക്* നീങ്ങുമോ എന്നതും പശ്ചിമേഷ്യൻ പ്രതിസന്ധിയുടെ തുടർഗതിയിൽ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രധാന വിഷയങ്ങളായിരിക്കും.

The post ഹോർമുസിലെ കൊടുങ്കാറ്റിനിടയിൽ രഹസ്യ നീക്കം! ഇറാൻ വിദേശകാര്യ മന്ത്രിയും പാക് സൈനിക മേധാവിയും തമ്മിലുള്ള ഫോൺ കോളിന് പിന്നിൽ എന്ത്? appeared first on Express Kerala.