വെനിസ്വേലൻ പ്രസിഡന്റ് നിക്കോളാസ് മഡുറോയെ അമേരിക്ക കസ്റ്റഡിയിലെടുത്തുവെന്ന അവകാശവാദം പുറത്തുവന്നതോടെ, ലോക രാഷ്ട്രീയ വേദിയിൽ ഒരു ശക്തമായ ഡെജാ വു ബോധമാണ് രൂപപ്പെട്ടത്. ഏകദേശം മൂന്നു പതിറ്റാണ്ടുകൾക്ക് മുൻപ്, സമാനമായ സാഹചര്യത്തിൽ, അമേരിക്ക ഒരു ലാറ്റിൻ അമേരിക്കൻ രാജ്യത്തിന്റെ ഭരണാധികാരിയെ പിടികൂടി സ്വന്തം കോടതിയിൽ വിചാരണ ചെയ്ത സംഭവത്തിന്റെ ഓർമ്മകളാണ് ഇതോടെ വീണ്ടും ഉണർന്നത്. 1989-ൽ പനാമയിൽ നടന്ന സൈനിക ഇടപെടലും, അതിന്റെ ഭാഗമായി ജനറൽ മാനുവൽ നൊറിഗയെ അറസ്റ്റ് ചെയ്തതും, ഇന്നത്തെ വെനിസ്വേലൻ സംഭവവികാസങ്ങളുമായി ചേർത്തുനോക്കുമ്പോൾ, അമേരിക്കൻ വിദേശനയത്തിലെ ആവർത്തിക്കുന്ന ഒരു മാതൃകയാണ് ലോകം വീണ്ടും കാണുന്നതെന്ന വിലയിരുത്തലുകൾ ശക്തമാകുകയാണ്.
അന്നത്തെ സംഭവം നടന്നത് ജോർജ് ബുഷിന്റെ ഭരണകാലത്താണ്. പനാമയുടെ യഥാർത്ഥ ഭരണാധികാരിയായിരുന്ന ജനറൽ മാനുൽ നോറിയേഗായെ മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത്, കള്ളപ്പണം വെളുപ്പിക്കൽ, ജനാധിപത്യത്തെ തകർക്കൽ തുടങ്ങിയ കുറ്റങ്ങൾ ചുമത്തി അമേരിക്ക പിടികൂടി. പിന്നീട് അദ്ദേഹത്തെ യുഎസിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി വിചാരണ ചെയ്യുകയും ദീർഘകാലം തടവിൽ പാർപ്പിക്കുകയും ചെയ്തു. ഇന്ന് മഡുറോയ്ക്കെതിരെ ചുമത്തുന്ന കുറ്റാരോപണങ്ങളും നടപടികളും ഈ സംഭവത്തിന്റെ നേരിട്ടുള്ള പ്രതിധ്വനിയായി പല നിരീക്ഷകരും കാണുന്നു. ഇതിന് പിന്നാലെ, സദ്ദാം ഹുസൈനെ പിടികൂടുകയും പിന്നീട് വധിക്കുകയും ചെയ്ത ഇറാഖ് യുദ്ധത്തിന്റെ അനുഭവവും പലർക്കും ഓർമ്മവരുന്നു. ചരിത്രം ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന ധാരണയ്ക്ക് ഇതെല്ലാം ആക്കം കൂട്ടുകയാണ്.
ലോക രാഷ്ട്രീയത്തിൽ കാലം മാറിയാലും ശക്തികളുടെ ഇടപെടൽ രീതികൾ പലപ്പോഴും ഒരേ പാറ്റേണിൽ ആവർത്തിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നതാണ് ഈ സംഭവങ്ങൾ നൽകുന്ന പ്രധാന സൂചന. 1989-ൽ പനാമയിൽ അമേരിക്ക നടത്തിയ സൈനിക ഇടപെടൽ, ഒരു രാജ്യത്തിന്റെ നിയന്ത്രണം നേരിട്ട് ഏറ്റെടുക്കുകയും അതിന്റെ നേതാവിനെ അറസ്റ്റ് ചെയ്യുകയും ചെയ്ത അപൂർവ്വമായെങ്കിലും നിർണായകമായ ഒരു ഉദാഹരണമായിരുന്നു. വെനിസ്വേലയിൽ ഇപ്പോൾ സംഭവിച്ചുവെന്ന് പറയുന്ന ഇടപെടൽ, ആ ചരിത്രത്തിന്റെ പുനരാവർത്തനമെന്ന തോന്നൽ സൃഷ്ടിക്കുന്നത് അതുകൊണ്ടാണ്.
പനാമയിലെ സംഭവങ്ങളുടെ പശ്ചാത്തലത്തിലേക്ക് നോക്കിയാൽ, നൊറിഗയുടെ ഉയർച്ച തന്നെ അമേരിക്കയുമായുള്ള സങ്കീർണ്ണ ബന്ധത്തിലൂടെയായിരുന്നു. 1968-ൽ ഒമർ ടോറിജോസ് അധികാരം പിടിച്ചെടുത്തതിന് ശേഷം, നൊറിഗ സൈനിക ഇന്റലിജൻസിന്റെ തലവനായി ഉയർന്നു. ക്രൂരതയും കൗശലവും ഒരുപോലെ കൈകാര്യം ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയെന്ന നിലയിലാണ് അദ്ദേഹം അറിയപ്പെട്ടത്. എതിരാളികളെ ഇല്ലാതാക്കാനും, സൈനിക സംവിധാനത്തിനുള്ളിൽ അഴിമതി ഇടപാടുകൾ സുഗമമാക്കാനും അദ്ദേഹം തന്റെ അധികാരം ഉപയോഗിച്ചു.
1970-കളിൽ, നൊറിഗ സിഐഎയുമായി ചേർന്ന് പ്രവർത്തിച്ചിരുന്നതായാണ് നിരവധി റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. ശീതയുദ്ധത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, മധ്യ അമേരിക്കയിൽ കമ്മ്യൂണിസ്റ്റ് സ്വാധീനം തടയാനുള്ള അമേരിക്കൻ ശ്രമങ്ങൾക്ക് നൊറിഗ സഹായകരനായി. പനാമയിൽ ഇന്റലിജൻസ് താവളങ്ങൾ സ്ഥാപിക്കാൻ അദ്ദേഹം വഴിയൊരുക്കി. എന്നാൽ, ഈ സഹകരണം നൊറിഗയെ അന്താരാഷ്ട്ര കുറ്റകൃത്യങ്ങളിൽ നിന്ന് അകറ്റിയില്ല. ടോറിജോസ് ഒരു വിമാനാപകടത്തിൽ മരിച്ചതിന് ശേഷം, നൊറിഗ പൂർണ്ണ അധികാരം കൈപ്പിടിയിലാക്കി, കൊളംബിയൻ മയക്കുമരുന്ന് കാർട്ടലുകളുമായി, പാബ്ലോ എസ്കോബാർ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കുറ്റവാളികളുമായി അടുത്ത ബന്ധം സ്ഥാപിച്ചു.
പനാമയിലെ ബാങ്കിങ് സംവിധാനത്തിലൂടെ മയക്കുമരുന്ന് പണം വെളുപ്പിക്കുന്നതിലും, യുഎസിലേക്ക് കൊക്കെയ്ൻ കടത്തുന്നതിലും നൊറിഗ പ്രധാന പങ്ക് വഹിച്ചതായി പിന്നീട് തെളിഞ്ഞു. ദശലക്ഷക്കണക്കിന് ഡോളർ കൈക്കൂലി വാങ്ങിയതായും റിപ്പോർട്ടുകൾ പുറത്തുവന്നു. ഈ എല്ലാം യുഎസ് ഇന്റലിജൻസ് ഏജൻസികൾക്ക് അറിയാമായിരുന്നിട്ടും, പ്രദേശത്തെ തന്ത്രപരമായ പ്രാധാന്യം കാരണം അവർ നൊറിഗയുമായി സഹകരണം തുടർന്നുവെന്നതാണ് ഏറ്റവും വിവാദമായ വസ്തുത. 1980-കളിലെ ഇറാൻ–കോൺട്ര അഴിമതിയുമായും നൊറിഗയുടെ പേര് ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെട്ടു.
എന്നാൽ, ബന്ധങ്ങൾ കാലക്രമേണ വഷളായി. 1988-ൽ ഒരു അമേരിക്കൻ കോടതി നൊറിഗയ്ക്കെതിരെ മയക്കുമരുന്ന് കടത്ത് കുറ്റം ചുമത്തി. 1989-ൽ നടക്കേണ്ട തിരഞ്ഞെടുപ്പുകൾ അദ്ദേഹം റദ്ദാക്കിയതോടെ പ്രതിസന്ധി രൂക്ഷമായി. തുടർന്ന്, അദ്ദേഹം സ്വയം “പരമോന്നത നേതാവ്” എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുകയും അമേരിക്കയ്ക്കെതിരെ യുദ്ധാവസ്ഥ പ്രഖ്യാപിക്കുകയും ചെയ്തു. പനാമ സിറ്റിയിൽ നടന്ന ഒരു ആക്രമണത്തിൽ ഒരു അമേരിക്കൻ മറൈൻ കൊല്ലപ്പെട്ടതോടെ, അമേരിക്ക നേരിട്ടുള്ള സൈനിക ഇടപെടലിലേക്ക് നീങ്ങുകയായിരുന്നു.
1989 ഡിസംബറിൽ ആരംഭിച്ച Operation Just Cause എന്ന സൈനിക നടപടി, ആയിരക്കണക്കിന് അമേരിക്കൻ സൈനികരെ പനാമയിലേക്ക് വിന്യസിച്ചു. ദിവസങ്ങൾക്കുള്ളിൽ പനാമൻ പ്രതിരോധ സേന പരാജയപ്പെട്ടു. നൊറിഗ ഒളിവിൽ പോയെങ്കിലും, ഒടുവിൽ വത്തിക്കാൻ എംബസിയിൽ അഭയം തേടി. അവിടെ നിന്ന് പുറത്തുകൊണ്ടുവരാൻ, യുഎസ് സൈന്യം മനഃശാസ്ത്ര സമ്മർദ്ദ തന്ത്രങ്ങൾ വരെ പ്രയോഗിച്ചു—ഉച്ചത്തിലുള്ള സംഗീതം ദിവസങ്ങളോളം മുഴക്കി. 1990 ജനുവരി 3-ന് നൊറിഗ കീഴടങ്ങി. പിന്നീട് യുഎസിലേക്ക് കൊണ്ടുപോയി, മയക്കുമരുന്ന് കുറ്റത്തിന് ശിക്ഷിക്കപ്പെട്ട് ഏകദേശം 20 വർഷം ജയിലിൽ കഴിഞ്ഞ അദ്ദേഹം 2017-ൽ മരണപ്പെട്ടു.
ഈ ഇടപെടലിന് ശേഷം പനാമയിൽ ഒരു സിവിലിയൻ സർക്കാർ അധികാരമേറ്റെങ്കിലും, സാധാരണ പൗരന്മാർക്ക് വൻതോതിലുള്ള നാശനഷ്ടങ്ങൾ സഹിക്കേണ്ടിവന്നു. നൂറുകണക്കിന് മുതൽ ആയിരക്കണക്കിന് വരെ സിവിലിയൻ മരണങ്ങൾ സംഭവിച്ചതായാണ് വിവിധ കണക്കുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നത്. അന്താരാഷ്ട്ര തലത്തിൽ, ഈ ഇടപെടൽ അമേരിക്കയ്ക്കെതിരെ കടുത്ത വിമർശനങ്ങൾക്ക് വഴിവെച്ചു.
ഇന്ന് വെനിസ്വേലയിൽ നടക്കുന്നതായി പറയുന്ന സംഭവവികാസങ്ങൾ ഈ ചരിത്ര പശ്ചാത്തലത്തിലാണ് വിലയിരുത്തപ്പെടേണ്ടത്. അമേരിക്കൻ ഇടപെടലുകൾ പലപ്പോഴും തുടക്കത്തിൽ “വിജയം” എന്ന നിലയിൽ അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുമ്പോഴും, പിന്നീട് അധികാര ശൂന്യത, രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത, മനുഷ്യാവകാശ പ്രതിസന്ധി എന്നിവയിലേക്ക് വഴിമാറുന്നുവെന്നതാണ് ചരിത്രം നൽകുന്ന മുന്നറിയിപ്പ്. വെനിസ്വേലൻ സംഭവവും ഇതേ വഴിയിലേക്കാണോ നീങ്ങുന്നത് എന്ന ചോദ്യമാണ് ഇപ്പോൾ ലോകം ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
പനാമ മുതൽ ഇറാഖ് വരെ, അഫ്ഗാനിസ്ഥാൻ മുതൽ ലിബിയ വരെ, അമേരിക്കൻ സൈനിക ഇടപെടലുകളുടെ അനന്തരഫലങ്ങൾ ലോകം നേരത്തെ കണ്ടുകഴിഞ്ഞു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, മഡുറോയുടെ അറസ്റ്റ് എന്ന അവകാശവാദവും, വെനിസ്വേലയെ “നടത്തുമെന്ന്” പറയുന്ന പ്രഖ്യാപനങ്ങളും, വെറും ഒരു ഒറ്റ സംഭവമായി കാണാൻ കഴിയില്ല. അത്, ആഗോള രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ശക്തികൾ ആവർത്തിച്ചു ഉപയോഗിക്കുന്ന ഒരു പഴയ പ്ലേബുക്കിന്റെ പുതിയ അധ്യായമാണോയെന്ന സംശയം ശക്തമായി നിലനിൽക്കുകയാണ്.
The post 36 വർഷത്തിന് ശേഷം വീണ്ടും ഡെജാ വു! പനാമ മുതൽ വെനിസ്വേല വരെ നീളുന്ന അമേരിക്കൻ ഇടപെടലുകൾ… appeared first on Express Kerala.
