എണ്ണവില വീണ്ടും ‘റോക്കറ്റ്’ പോലെ ; സൗദി വിതരണപാത തകര്‍ന്നു, ലോകവിപണിയില്‍ ആശങ്ക

റിയാദ് : പശ്ചിമേഷ്യയിലെ സംഘര്‍ഷം സൗദി അറേബ്യയുടെ സുപ്രധാന എണ്ണവിതരണ പാതകളിലേക്കും പടര്‍ന്നതോടെ ലോകവിപണിയില്‍ വീണ്ടും വിലക്കയറ്റ ഭീതി. സൗദിയുടെ ഈസ്റ്റ്‌വെസ്റ്റ് എണ്ണ പൈപ്പ്ലൈനിലുണ്ടായ ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണത്തിനുപിന്നാലെ ചെങ്കടല്‍ തീരത്തെ യാന്‍ബു തുറമുഖത്തുനിന്നുള്ള എണ്ണ കയറ്റുമതി നിര്‍ത്തിവച്ചു. ലിബിയയിലെ മൂന്ന് എണ്ണപ്പാടങ്ങളുടെ പ്രവര്‍ത്തനവും നിലച്ചതോടെ അസംസ്‌കൃത എണ്ണവില ഒറ്റയടിക്ക് മൂന്നു ഡോളറോളം ഉയര്‍ന്നു.

ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് ഫ്യൂച്ചേഴ്‌സ് 2.81 ഡോളര്‍ ഉയര്‍ന്ന് ബാരലിന് 108.49 ഡോളറിലെത്തി. യുഎസ് വെസ്റ്റ് ടെക്‌സസ് ഇന്റര്‍മീഡിയറ്റ് ക്രൂഡിന്റെ വിലയും മൂന്നു ഡോളറിലധികം ഉയര്‍ന്നു. യൂറോപ്പിലെ ചില നേരിട്ടുള്ള എണ്ണ ഇടപാടുകളില്‍ ബാരലിന് 120 ഡോളറിലധികം വില രേഖപ്പെടുത്തിയതായും റിപ്പോര്‍ട്ടുണ്ട്. സൗദി അറേബ്യ യൂറോപ്യന്‍ ഉപഭോക്താക്കള്‍ക്കുള്ള സെപ്റ്റംബറിലെ ചില ചരക്കുകള്‍ റദ്ദാക്കിയതോടെ പോളണ്ട് ഉള്‍പ്പെടെയുള്ള രാജ്യങ്ങള്‍ ബദല്‍ വിതരണക്കാരെ തേടിത്തുടങ്ങി.

യമനിലെ ഇറാന്‍ അനുകൂല ഹൂതി സേന സൗദിയിലെ വിവിധ കേന്ദ്രങ്ങള്‍ക്കെതിരെ മിസൈല്‍-ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണം ശക്തമാക്കിയിരിക്കുകയാണ്. തെക്കന്‍ സൗദിയിലെ ഖാമിസ് മുഷൈത്ത് സൈനിക വ്യോമതാവളത്തിനുനേരെ ഡസന്‍കണക്കിന് മിസൈലുകളും ഡ്രോണുകളും പ്രയോഗിച്ചതായി ഹൂതികള്‍ അവകാശപ്പെട്ടു. വിമാന ഹാംഗറുകള്‍, റഡാര്‍ സംവിധാനങ്ങള്‍, റണ്‍വേകള്‍, ആയുധസംഭരണ കേന്ദ്രങ്ങള്‍ എന്നിവയായിരുന്നു ലക്ഷ്യമെന്നും അവര്‍ അറിയിച്ചു.

അതേസമയം, ഈസ്റ്റ്‌വെസ്റ്റ് പൈപ്പ്ലൈനിനു നേരെയുണ്ടായ ആക്രമണത്തിന് പിന്നില്‍ ഇറാഖിലെ ഇറാന്‍ അനുകൂല സായുധസംഘങ്ങളാണെന്നാണ് സൗദി അറേബ്യയുടെ ആരോപണം. ഹൂതികളുടെ ആക്രമണവും പൈപ്പ്ലൈനിലെ ആക്രമണവും ഒരേ സമയം സംഘര്‍ഷം രൂക്ഷമാക്കിയതോടെ സൗദിയുടെ എണ്ണവിതരണ സംവിധാനം കടുത്ത സമ്മര്‍ദത്തിലായി.

ഹോര്‍മുസിനെ ഒഴിവാക്കാനുള്ള ‘ജീവനാഡി’

ഇറാന്റെയും ഒമാന്റെയും ഇടയിലുള്ള ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലെ തടസ്സങ്ങള്‍ ഒഴിവാക്കി സൗദി എണ്ണ ചെങ്കടല്‍ തീരത്തെ യാന്‍ബുവിലെത്തിക്കുന്ന പ്രധാന മാര്‍ഗമാണ് 1,200 കിലോമീറ്റര്‍ നീളമുള്ള ഈസ്റ്റ്‌വെസ്റ്റ് പൈപ്പ്ലൈന്‍. പ്രതിദിനം 40 ലക്ഷം മുതല്‍ 50 ലക്ഷം ബാരല്‍ വരെ എണ്ണ ഇതുവഴി നീക്കിയിരുന്നു. ആഗോള എണ്ണവിതരണത്തിന്റെ നാലു മുതല്‍ അഞ്ചു ശതമാനം വരെ വരുന്ന അളവാണിത്.

പൈപ്പ്ലൈന്‍ അടച്ചതോടെ യാന്‍ബുവില്‍നിന്നുള്ള എണ്ണ കയറ്റുമതിയും നിലച്ചു. പ്രതിദിനം ഏകദേശം 20 ലക്ഷം ബാരല്‍ എണ്ണ ഇവിടെനിന്ന് കയറ്റുമതി ചെയ്തിരുന്നു. പൈപ്പ്ലൈനിന്റെ പ്രവര്‍ത്തനം ഉടന്‍ പുനരാരംഭിക്കാനായില്ലെങ്കില്‍ കയറ്റുമതിക്കായി സംഭരിച്ചിരിക്കുന്ന അസംസ്‌കൃത എണ്ണ ദിവസങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍ തീര്‍ന്നേക്കാമെന്നാണ് വ്യാപാരികളുടെ ആശങ്ക.

പൈപ്പ്ലൈന്‍ ദിവസങ്ങള്‍ക്കുള്ളില്‍ ഭാഗികമായി പ്രവര്‍ത്തനസജ്ജമാകുമെന്ന് യുഎസ് ഊര്‍ജ സെക്രട്ടറി ക്രിസ് റൈറ്റ് പ്രതീക്ഷ പ്രകടിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്. എന്നാല്‍ കേടുപാടുകള്‍ പൂര്‍ണമായി പരിഹരിക്കാന്‍ അഞ്ചോ ആറോ ആഴ്ചവരെ വേണ്ടിവന്നേക്കാമെന്നാണ് ചില വ്യാപാര-വ്യവസായ സ്രോതസ്സുകളുടെ വിലയിരുത്തല്‍. അറ്റകുറ്റപ്പണിക്കിടെ ഒരു പൈപ്പ്ലൈന്‍ ഭാഗികമായി തുറക്കാനുള്ള സാധ്യതയും പരിശോധിക്കുന്നുണ്ട്.

ബാരലിന് 130 ഡോളറിലേക്കോ?

പൈപ്പ്ലൈന്‍ ആഴ്ചകളോളം അടഞ്ഞുകിടക്കുകയും ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലെ കപ്പല്‍ഗതാഗതം സാധാരണ നിലയിലാകാതിരിക്കുകയും ചെയ്താല്‍ ബ്രെന്റ് ക്രൂഡ് വില ബാരലിന് 130 ഡോളര്‍ വരെ ഉയര്‍ന്നേക്കാമെന്ന് ക്യാപിറ്റല്‍ ഇക്കണോമിക്‌സിലെ സീനിയര്‍ ക്ലൈമറ്റ് ആന്‍ഡ് കമ്മോഡിറ്റീസ് ഇക്കണോമിസ്റ്റ് ഹമദ് ഹുസൈന്‍ മുന്നറിയിപ്പ് നല്‍കി. സൗദിക്കെതിരായ ആക്രമണങ്ങള്‍ സംഘര്‍ഷം എത്രത്തോളം നീളുമെന്ന വിപണിയുടെ കണക്കുകൂട്ടലുകളെയും മാറ്റിമറിക്കുമെന്ന് അദ്ദേഹം ചൂണ്ടിക്കാട്ടി.

2027ല്‍ ഗള്‍ഫ് മേഖലയിലെ ശരാശരി എണ്ണ ഉല്‍പാദനം യുദ്ധത്തിനു മുന്‍പുള്ളതിനേക്കാള്‍ പ്രതിദിനം 40 ലക്ഷം ബാരല്‍ കുറയുന്ന സാഹചര്യമുണ്ടായാല്‍ ബ്രെന്റ് വില 120 ഡോളറിനു മുകളിലെത്താമെന്നാണ് ഗോള്‍ഡ്മാന്‍ സാക്‌സിന്റെ വിലയിരുത്തല്‍. എന്നാല്‍ ഇത് ഉറപ്പായ പ്രവചനമല്ല; എണ്ണവിതരണത്തിലെ തടസ്സങ്ങള്‍ നീളുന്ന ഏറ്റവും കടുത്ത സാഹചര്യം അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള മുന്നറിയിപ്പാണ്.

പ്രതിസന്ധിക്ക് ആക്കംകൂട്ടി ഹോര്‍മുസ് കടലിടുക്കിലൂടെയുള്ള ചരക്കുകപ്പലുകളുടെ സഞ്ചാരവും കുത്തനെ കുറഞ്ഞു. മുന്‍ദിവസം പത്ത് കപ്പലുകള്‍ കടന്നുപോയ സ്ഥാനത്ത് നാലെണ്ണം മാത്രമാണ് കടലിടുക്ക് പിന്നിട്ടതെന്ന് കപ്പല്‍ഗതാഗത വിവരദാതാക്കളായ കെപ്ലറിന്റെ പ്രാഥമിക കണക്കുകള്‍ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ആക്രമണത്തില്‍ എന്‍ജിന്‍ മുറിയില്‍ തീപിടിച്ച പനാമ പതാകയുള്ള ‘എല്‍ ഗായ’ എണ്ണ ടാങ്കര്‍ ഒമാനിലെ തുറമുഖത്തേക്ക് മാറ്റുകയാണെന്ന് ഒമാന്‍ മാരിടൈം സെക്യൂരിറ്റി സെന്റര്‍ അറിയിച്ചു. ഇതിനിടെ ഡ്രോണ്‍ ആക്രമണങ്ങളെത്തുടര്‍ന്ന് റഷ്യയിലെ പ്രധാനപ്പെട്ട ആറ് ഡീസല്‍ ഉല്‍പാദന റിഫൈനറികളില്‍ മൂന്നെണ്ണം സെപ്റ്റംബറില്‍ ഉല്‍പാദനം കുറയ്ക്കുകയോ നിര്‍ത്തുകയോ ചെയ്തതും ആഗോള ഇന്ധനവിപണിയിലെ സമ്മര്‍ദം വര്‍ധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

സൗദി പൈപ്പ്ലൈനിലെ അറ്റകുറ്റപ്പണി എത്ര വേഗം പൂര്‍ത്തിയാകുമെന്നതും ഹോര്‍മുസ്‌ചെങ്കടല്‍ കപ്പല്‍പ്പാതകള്‍ സുരക്ഷിതമാകുമോ എന്നതുമാണ് ഇനി എണ്ണവിലയുടെ ഗതി നിര്‍ണയിക്കുക. പ്രതിസന്ധി നീണ്ടാല്‍ പെട്രോള്‍, ഡീസല്‍, വിമാന ഇന്ധനം എന്നിവയുടെ വിലയിലൂടെ ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സാധാരണക്കാരുടെ കുടുംബബജറ്റിലേക്കാകും അതിന്റെ ആഘാതം നേരിട്ടെത്തുക.