ജനനം, ബാല്യം, കൗമാരം, യൗവനം, വാർദ്ധക്യം, ഒടുവിൽ മരണം – ഇതൊരു പ്രകൃതിനിയമമാണ്. ഭൂമിയിൽ പിറവികൊണ്ട ഏതൊരു ജീവിയും ഈ ചക്രത്തിലൂടെ കടന്നുപോകേണ്ടതുണ്ട്. മനുഷ്യനായാലും മൃഗങ്ങളായാലും സസ്യങ്ങളായാലും, കാലത്തിന്റെ ഒഴുക്കിൽ പ്രായമാവുകയും ഒടുവിൽ മണ്ണോട് ചേരുകയും ചെയ്യുന്നു. നൂറ്റാണ്ടുകളായി മനുഷ്യൻ ഉത്തരം തേടുന്ന ഏറ്റവും വലിയ ചോദ്യവും ഭയവും മരണമാണ്. അനശ്വരത എന്നത് പുരാണങ്ങളിലും കഥകളിലും മാത്രം നാം കേട്ടിട്ടുള്ള ഒരു സങ്കൽപ്പമാണ്. എന്നാൽ, ഈ പ്രകൃതിനിയമം എനിക്ക് ബാധകമല്ല എന്ന് പ്രഖ്യാപിക്കുന്ന ഒരു ജീവി ഈ ഭൂമിയിലുണ്ടെന്ന് പറഞ്ഞാൽ നിങ്ങൾ വിശ്വസിക്കുമോ? അതെ, ശാസ്ത്രലോകത്തെ അമ്പരപ്പിച്ചുകൊണ്ട്, മരണത്തെ മുഖാമുഖം കണ്ട് തിരികെ ജീവിതത്തിലേക്ക് നടക്കാൻ കഴിവുള്ള ഒരു അപൂർവ്വ ജീവി കടലിന്റെ ആഴങ്ങളിലുണ്ട്.
അതാണ് ‘ഇമ്മോർട്ടൽ ജെല്ലിഫിഷ്’ (Immortal Jellyfish). ശാസ്ത്രീയ നാമം, ട്യൂറിറ്റോപ്സിസ് ഡോർനി (Turritopsis dohrnii). പേര് സൂചിപ്പിക്കുന്നത് പോലെ തന്നെ, സ്വാഭാവിക മരണം ഇല്ലാത്ത, അനശ്വരനായ ജീവി. കാലം പിന്നോട്ട് സഞ്ചരിക്കുന്ന അത്ഭുത പ്രതിഭാസമാണ് ഈ ചെറിയ ജീവിയുടെ ജീവിതം.
കാഴ്ചയിൽ വളരെ നിസ്സാരനാണ് ഇവൻ. കടലിലെ ഭീമാകാരന്മാരായ തിമിംഗലങ്ങളോടോ സ്രാവുകളോടോ താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ തീർത്തും അവഗണിക്കപ്പെട്ടേക്കാവുന്ന ഒരു രൂപം. പൂർണ്ണ വളർച്ചയെത്തിയാൽ പോലും ഇവയ്ക്ക് ഏകദേശം 4.5 മില്ലിമീറ്റർ (ഏകദേശം ഒരു ചെറുവിരലിന്റെ നഖത്തോളം) വലിപ്പം മാത്രമേ ഉണ്ടാകൂ. സുതാര്യമായ, മണിഘടികാരത്തിന്റെ (Bell shape) ആകൃതിയിലുള്ള ശരീരമാണ് ഇവയുടേത്. ഈ സുതാര്യമായ ശരീരത്തിനുള്ളിലൂടെ നോക്കിയാൽ ചുവന്ന നിറത്തിൽ ഇവയുടെ ദഹനവ്യവസ്ഥ കാണാൻ സാധിക്കും. മെഡിറ്ററേനിയൻ കടലിലാണ് ഇവയെ ആദ്യമായി കണ്ടെത്തിയതെങ്കിലും, ഇന്ന് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള സമുദ്രങ്ങളിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ജപ്പാൻ, പനാമ, ഫ്ലോറിഡ തുടങ്ങിയ പ്രദേശങ്ങളുടെ തീരങ്ങളിൽ ഇവ വ്യാപകമായി കാണപ്പെടുന്നു. കപ്പലുകളുടെ അടിത്തട്ടിൽ പറ്റിപ്പിടിച്ചാണ് ഇവ ലോകം മുഴുവൻ സഞ്ചരിക്കുന്നത്.
ഇമ്മോർട്ടൽ ജെല്ലിഫിഷിന്റെ പ്രത്യേകത മനസ്സിലാക്കണമെങ്കിൽ ആദ്യം സാധാരണ ജെല്ലിഫിഷുകളുടെ ജീവിതം എങ്ങനെയാണെന്ന് അറിയണം. മിക്ക ജെല്ലിഫിഷുകൾക്കും രണ്ട് പ്രധാന ജീവിത ഘട്ടങ്ങളാണുള്ളത്: ഒന്ന് ‘പോളിപ്’ (Polyp) ഘട്ടവും, രണ്ടാമത്തേത് ‘മെഡ്യൂസ’ (Medusa) ഘട്ടവും. ഒരു ജെല്ലിഫിഷിന്റെ ജീവിതം തുടങ്ങുന്നത് ബീജസങ്കലനം നടന്ന ഒരു മുട്ടയിൽ നിന്നാണ്. ഈ മുട്ട വിരിഞ്ഞ് ‘പ്ലാനുല’ (Planula) എന്നറിയപ്പെടുന്ന ലാർവ പുറത്തുവരുന്നു. ഈ ലാർവ കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ അനുയോജ്യമായ ഒരു പാറയിലോ മറ്റോ പറ്റിപ്പിടിക്കുന്നു. അവിടെ നിന്ന് അതൊരു ‘പോളിപ്’ ആയി വളരുന്നു. ഒരു ചെടി പോലെ കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിൽ ഉറച്ചുനിൽക്കുന്ന ഒരവസ്ഥയാണിത്. ഈ പോളിപ്പിൽ നിന്നാണ് പിന്നീട് ചെറിയ ജെല്ലിഫിഷുകൾ (Ephyra) അടർന്നുമാറി വെള്ളത്തിലേക്ക് നീന്തിത്തുടങ്ങുന്നത്. ഇവ വളർന്ന് വലുതാകുന്നതാണ് നമ്മൾ സാധാരണ കാണുന്ന കുടയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള ‘മെഡ്യൂസ’ ഘട്ടം. മെഡ്യൂസ ഘട്ടത്തിലെത്തുന്ന ജെല്ലിഫിഷുകൾ പ്രജനനം നടത്തുകയും, പ്രായമാവുകയും ഒടുവിൽ മരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇതാണ് സാധാരണ ഒരു ജെല്ലിഫിഷിന്റെ ജീവിതചക്രം – ഒരു വൺവേ ടിക്കറ്റ്!
ഇവിടെയാണ് ട്യൂറിറ്റോപ്സിസ് ഡോർനി എന്ന നമ്മുടെ കഥാനായകൻ വ്യത്യസ്തനാകുന്നത്. സാധാരണ ജെല്ലിഫിഷുകളെപ്പോലെ ഇവനും ലാർവയായും, പോളിപ്പായും, ഒടുവിൽ മെഡ്യൂസയായും വളരുന്നു. എന്നാൽ, മെഡ്യൂസ ഘട്ടത്തിലെത്തി പ്രായമാകുമ്പോഴോ, അല്ലെങ്കിൽ എന്തെങ്കിലും അസുഖം ബാധിക്കുകയോ, പട്ടിണി നേരിടുകയോ, വലിയ തോതിൽ പരിക്കേൽക്കുകയോ ചെയ്താൽ, ഇവൻ മരിക്കാൻ തയ്യാറാകുന്നില്ല. പകരം, ഇവൻ ഒരു അത്ഭുത പ്രവർത്തി ചെയ്യുന്നു. പ്രായപൂർത്തിയായ ജെല്ലിഫിഷ് അതിന്റെ സ്വന്തം ശരീരത്തെ തിരികെ പഴയ അവസ്ഥയിലേക്ക്, അതായത് ബാല്യകാലമായ ‘പോളിപ്’ അവസ്ഥയിലേക്ക് മാറ്റുന്നു. ചിന്തിച്ചു നോക്കൂ, ഒരു ചിത്രശലഭം തിരികെ പുഴുവാകുന്നതുപോലെയോ, ഒരു വയസ്സായ മനുഷ്യൻ തിരികെ കൈക്കുഞ്ഞാകുന്നതുപോലെയോ ഉള്ള ഒരു അവസ്ഥ!
ഈ പ്രക്രിയയിൽ, ഇവയുടെ കുടയുടെ ആകൃതിയിലുള്ള ശരീരവും ടെന്റക്കിളുകളും ചുരുങ്ങുന്നു. അവ കടലിന്റെ അടിത്തട്ടിലേക്ക് താഴുകയും വീണ്ടും ഒരു പോളിപ്പായി മാറുകയും ചെയ്യുന്നു. ഈ പുതിയ പോളിപ്പിൽ നിന്ന് വീണ്ടും പുതിയ ജെല്ലിഫിഷുകൾ ജനിക്കുന്നു. ചുരുക്കത്തിൽ പറഞ്ഞാൽ, ഇമ്മോർട്ടൽ ജെല്ലിഫിഷ് മരിക്കുന്നില്ല, പകരം സ്വയം പുനർജനിക്കുകയാണ് ചെയ്യുന്നത്. ഈ ചക്രം എത്ര തവണ വേണമെങ്കിലും ആവർത്തിക്കാൻ ഇവയ്ക്ക് സാധിക്കും. അതുകൊണ്ടാണ് ഇവയെ ‘അനശ്വരൻ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
എങ്ങനെയാണ് ഈ ചെറിയ ജീവിക്ക് ഇത് സാധ്യമാകുന്നത്? ഇതിനു പിന്നിലെ ശാസ്ത്രീയ പ്രതിഭാസത്തെ ‘ട്രാൻസ്ഡിഫറൻസിയേഷൻ’ എന്ന് വിളിക്കുന്നു. ജീവശാസ്ത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വിസ്മയകരമായ ഒന്നാണിത്. നമ്മുടെ ശരീരത്തിലെ ഓരോ കോശത്തിനും ഒരു പ്രത്യേക ധർമ്മമുണ്ട്. ഉദാഹരണത്തിന്, പേശീകോശങ്ങൾ, നാഡീകോശങ്ങൾ, രക്തകോശങ്ങൾ എന്നിങ്ങനെ. സാധാരണയായി ഒരു കോശം അതിന്റെ ധർമ്മം സ്വീകരിച്ചുകഴിഞ്ഞാൽ പിന്നെ അതിന് മറ്റൊരു തരം കോശമായി മാറാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ, ഇമ്മോർട്ടൽ ജെല്ലിഫിഷിന്റെ കാര്യത്തിൽ ഇത് വ്യത്യസ്തമാണ്.
ഇവ പ്രായം കുറയ്ക്കാൻ തീരുമാനിക്കുമ്പോൾ, അവയുടെ ശരീരത്തിലെ കോശങ്ങൾ അവയുടെ നിലവിലെ രൂപവും ധർമ്മവും ഉപേക്ഷിക്കുന്നു. എന്നിട്ട് അവ പൂർണ്ണമായും പുതിയൊരു തരം കോശമായി മാറുന്നു. ഉദാഹരണത്തിന്, ഒരു പേശീകോശം (Muscle cell) ഒരു നാഡീകോശമായോ (Nerve cell) അല്ലെങ്കിൽ ഒരു ബീജകോശമായോ മാറാം. ലളിതമായി പറഞ്ഞാൽ, ശരീരത്തിലെ ഏത് കോശത്തിനും മറ്റേത് കോശവുമായും മാറാനുള്ള കഴിവ് ഇവയ്ക്കുണ്ട്. ഈ കഴിവുപയോഗിച്ചാണ് പ്രായപൂർത്തിയായ ശരീരം വീണ്ടും ഒരു കുഞ്ഞിന്റെ ശരീരമായി മാറുന്നത്.
ഈ അത്ഭുത പ്രതിഭാസം ശാസ്ത്രലോകം തിരിച്ചറിഞ്ഞത് അത്ര പഴയ കാലത്തൊന്നുമല്ല. 1880-കളിൽ തന്നെ ഈ ജെല്ലിഫിഷിനെ തിരിച്ചറിഞ്ഞിരുന്നെങ്കിലും, ഇവയുടെ ഈ അപൂർവ്വ കഴിവ് പുറംലോകം അറിയുന്നത് 1980-90 കാലഘട്ടത്തിലാണ്. യാദൃശ്ചികമായാണ് ഈ കണ്ടെത്തൽ നടന്നത്. ഒരു ലബോറട്ടറിയിൽ ഗവേഷണത്തിനായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഈ ജെല്ലിഫിഷുകളെ ഒരു വിദ്യാർത്ഥി വാരാന്ത്യത്തിൽ ശ്രദ്ധിക്കാൻ മറന്നുപോയി. വെള്ളം വറ്റി, ഭക്ഷണില്ലാതെ അവ മരിച്ചുപോയിട്ടുണ്ടാകും എന്നായിരുന്നു എല്ലാവരും കരുതിയത്. എന്നാൽ തിങ്കളാഴ്ച വന്ന് നോക്കിയപ്പോൾ ടാങ്കിൽ പ്രായപൂർത്തിയായ ജെല്ലിഫിഷുകൾക്ക് പകരം, അവയുടെ ബാല്യകാല രൂപമായ ‘പോളിപ്പുകൾ’ കാണപ്പെട്ടു. കടുത്ത സമ്മർദ്ദമുണ്ടായപ്പോൾ (വെള്ളവും ഭക്ഷണവും ഇല്ലാതായപ്പോൾ) അവ മരിക്കുന്നതിന് പകരം തിരികെ ബാല്യത്തിലേക്ക് പോയതാണെന്ന് പിന്നീട് നടന്ന പഠനങ്ങളിൽ തെളിഞ്ഞു. ഇത് ശാസ്ത്രലോകത്ത് വലിയൊരു ചർച്ചാവിഷയമായി മാറി.
ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന കാര്യം നമ്മൾ മനസ്സിലാക്കണം. ‘ഇമ്മോർട്ടൽ’ അഥവാ അനശ്വരൻ എന്ന് വിളിക്കുമ്പോഴും ഇവയ്ക്ക് മരണമേ ഇല്ല എന്ന് അർത്ഥമില്ല. ശാസ്ത്രീയമായി പറഞ്ഞാൽ ഇവയ്ക്ക് ‘ബയോളജിക്കൽ ഇമ്മോർട്ടാലിറ്റി’ (Biological Immortality) ആണുള്ളത്. അതായത്, പ്രായമായി വാർദ്ധക്യം വന്ന് ഇവ മരിക്കില്ല. എന്നാൽ മറ്റ് പല കാരണങ്ങൾ കൊണ്ടും ഇവ മരിക്കാം. കടലിലെ മറ്റ് വലിയ മത്സ്യങ്ങളോ ആമകളോ ഇവയെ ആഹാരമാക്കിയാൽ ഇവ തീർച്ചയായും മരിക്കും. അതുപോലെ, ഇവയ്ക്ക് നേരിടാൻ കഴിയാത്ത തരം അസുഖങ്ങൾ വന്നാലും മരണം സംഭവിക്കാം. അതായത്, ഒരു പരിധി വരെ മാത്രമേ ഇവ അനശ്വരനായി നിലനിൽക്കുന്നുള്ളൂ. എങ്കിലും, പ്രായത്തെ തോൽപ്പിക്കാൻ കഴിവുണ്ട് എന്നത് തന്നെ വലിയൊരു കാര്യമാണ്.
വെറുമൊരു കടൽജീവിയുടെ കൗതുകം എന്നതിലുപരി, ഇമ്മോർട്ടൽ ജെല്ലിഫിഷ് മനുഷ്യരാശിക്ക് വലിയ പ്രതീക്ഷകളാണ് നൽകുന്നത്. വാർദ്ധക്യത്തെക്കുറിച്ചും (Aging), ക്യാൻസർ പോലുള്ള രോഗങ്ങളെക്കുറിച്ചും പഠിക്കുന്ന ഗവേഷകർക്ക് വലിയൊരു പാഠപുസ്തകമാണ് ഈ ജീവി.
ഇവയുടെ കോശങ്ങളിൽ നടക്കുന്ന ‘ട്രാൻസ്ഡിഫറൻസിയേഷൻ’ എന്ന പ്രക്രിയ കൃത്യമായി മനസ്സിലാക്കാൻ സാധിച്ചാൽ, അത് വൈദ്യശാസ്ത്രത്തിൽ വിപ്ലവകരമായ മാറ്റങ്ങൾ കൊണ്ടുവന്നേക്കാം. കേടുപാടുകൾ സംഭവിച്ച മനുഷ്യകോശങ്ങളെയും അവയവങ്ങളെയും പുനരുജ്ജീവിപ്പിക്കാൻ ഈ അറിവ് ഭാവിയിൽ ഉപയോഗിക്കാൻ കഴിഞ്ഞേക്കുമെന്ന് ചില ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രത്യാശ പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ക്യാൻസർ കോശങ്ങൾ അനിയന്ത്രിതമായി വളരുന്നത് തടയാനും ഇവയുടെ പഠനം സഹായിച്ചേക്കാം. തീർച്ചയായും, മനുഷ്യന് ജെല്ലിഫിഷിനെപ്പോലെ പ്രായം കുറയ്ക്കാൻ കഴിയില്ലായിരിക്കും, പക്ഷേ ആരോഗ്യകരമായ വാർദ്ധക്യത്തിന് ഈ അറിവുകൾ സഹായിച്ചേക്കാം.
സമുദ്രം ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച ഏറ്റവും വലിയ വിസ്മയങ്ങളിൽ ഒന്നാണ് ട്യൂറിറ്റോപ്സിസ് ഡോർനി എന്ന ഇമ്മോർട്ടൽ ജെല്ലിഫിഷ്. പ്രകൃതിയുടെ നിയമങ്ങളെപ്പോലും തിരുത്തിയെഴുതാൻ കഴിവുള്ള ഈ ചെറിയ ജീവി, ജീവന്റെ സങ്കീർണ്ണതകളെക്കുറിച്ചും സാധ്യതകളെക്കുറിച്ചും നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു. മരണം എന്ന അനിവാര്യതയെ ഒരു തിരിച്ചുപോക്കിലൂടെ മറികടക്കുന്ന ഇവൻ, അനശ്വരതയുടെ രഹസ്യം സ്വന്തം കോശങ്ങളിൽ ഒളിപ്പിച്ചുവെച്ച് സമുദ്രങ്ങളിൽ ഒഴുകി നടക്കുകയാണ്. ആ രഹസ്യം പൂർണ്ണമായി മനസ്സിലാക്കാൻ മനുഷ്യന് ഇനിയും ബഹുദൂരം സഞ്ചരിക്കേണ്ടിയിരിക്കുന്നു. അതുവരെ, മരണമില്ലാത്ത ഈ ജീവി നമുക്കൊരു അത്ഭുതമായി തുടരും.
The post മരണത്തെ തോൽപ്പിച്ച അത്ഭുതജീവി; പ്രായമാകുമ്പോൾ വീണ്ടും കുഞ്ഞായി മാറുന്ന ഇമ്മോർട്ടൽ ജെല്ലിഫിഷ് appeared first on Express Kerala.
