പാർലമെന്റ് മന്ദിരങ്ങളിലെ മേശകളിൽ ഫയലുകളും മൈക്കുകളും മാത്രമാണ് സാധാരണയായി നമ്മൾ കണ്ടുശീലിച്ചിട്ടുള്ളത്. എന്നാൽ നിയമസഭകളിൽ നിയമനിർമ്മാണത്തിന് പകരം ‘മുട്ടേറ്’ പോലുള്ള അസാധാരണ പ്രതിഷേധങ്ങൾ അരങ്ങേറുമ്പോൾ, അത് ലോകമെമ്പാടുമുള്ള മാധ്യമങ്ങളുടെ ഹെഡ്ലൈൻ വാർത്തയായി മാറുന്നു. യൂറോപ്പിലെ ഏറ്റവും പ്രായം കുറഞ്ഞ രാജ്യങ്ങളിലൊന്നായ കൊസോവോയുടെ പാർലമെന്റിൽ അത്തരമൊരു നാടകീയ സംഭവമാണ് ലോകശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റിയത്.
സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥർ അതിവേഗം ഇടപെട്ട് സ്ഥിതിഗതികൾ നിയന്ത്രണ വിധേയമാക്കിയെങ്കിലും, ഈ നാടകീയ സംഭവം പാർലമെന്റിന്റെ പ്രവർത്തനം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കാൻ കാരണമായി. കൊസോവോ മാസങ്ങളായി നേരിട്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന കടുത്ത രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധിയുടെയും ഭരണപക്ഷ-പ്രതിപക്ഷ ശത്രുതയുടെയും ഏറ്റവും പുതിയ പ്രതീകമായാണ് ഈ മുട്ടേറ് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
ഓഗസ്റ്റ് 8 ന് ചേർന്ന പാർലമെന്റ് സമ്മേളനത്തിലാണ് സംഭവം അരങ്ങേറിയത്. പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടിയായ അലയൻസ് ഫോർ ദി ഫ്യൂച്ചർ ഓഫ് കൊസോവോ -യിലെ എംപിയായ ടൈം കദ്രിജാജ് മുൻനിര സീറ്റിൽ നിന്ന് എഴുന്നേറ്റ് നേരെ ആൽബിൻ കുർത്തിയുടെ സമീപത്തേക്ക് എത്തുകയായിരുന്നു. തുടർന്ന് അദ്ദേഹത്തിന് നേരെ ഒന്നിലധികം മുട്ടകൾ എറിയുകയും “നിങ്ങൾക്ക് നാണക്കേട്” എന്ന് ഉച്ചത്തിൽ വിളിച്ചുപറയുകയും ചെയ്തു. സഭയിൽ അപ്രതീക്ഷിതമായി സംഘർഷാവസ്ഥ ഉടലെടുത്തതോടെ സുരക്ഷാ ഉദ്യോഗസ്ഥരും മറ്റ് എംപിമാരും ഇടപെട്ട് കദ്രിജാജിനെ പിന്തിരിപ്പിച്ചു. സ്ഥിതി നിയന്ത്രണാതീതമാകുമെന്ന ആശങ്കയിൽ പാർലമെന്റ് ചെയർപേഴ്സൺ തത്സമയ സംപ്രേഷണം നിർത്താൻ നിർദ്ദേശിക്കുകയും സമ്മേളനം താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവയ്ക്കുകയും ചെയ്തു. പിന്നീട് സംഭവത്തിന്റെ വീഡിയോ ദൃശ്യങ്ങൾ കദ്രിജാജ് തന്റെ സോഷ്യൽ മീഡിയ അക്കൗണ്ടുകളിലൂടെ പങ്കുവെച്ചത് കൂടുതൽ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിവെച്ചു.
സംഭവത്തിന് പിന്നാലെ പ്രതികരിച്ച ആക്ടിംഗ് പ്രധാനമന്ത്രി ആൽബിൻ കുർത്തി, ജനാധിപത്യ രാഷ്ട്രീയത്തിൽ ഇത്തരത്തിലുള്ള പ്രതിഷേധങ്ങൾ ദൗർഭാഗ്യകരമാണെങ്കിലും അതുകൊണ്ട് തന്റെ നിലപാടിൽ മാറ്റമുണ്ടാകില്ലെന്ന് വ്യക്തമാക്കി. “മുട്ടകൊണ്ട് ആക്രമിക്കപ്പെടുന്നത് രാഷ്ട്രീയ സംവാദം നിലനിർത്തുന്നതിനുള്ള വിലയാണെങ്കിൽ, ആ വില നൽകാൻ ഞാൻ തയ്യാറാണ്,” എന്നായിരുന്നു അദ്ദേഹത്തിന്റെ പ്രതികരണം. സംഘർഷത്തെ രാഷ്ട്രീയ വിവാദമാക്കി മാറ്റുന്നതിനുപകരം സംവാദത്തിലൂടെയാണ് പരിഹാരം കണ്ടെത്തേണ്ടതെന്നും അദ്ദേഹം ആവർത്തിച്ചു.
ഈ സംഭവത്തിന്റെ പശ്ചാത്തലം മനസ്സിലാക്കാൻ കൊസോവോയിലെ നിലവിലെ രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യം പരിശോധിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ജൂൺ 7-ന് നടന്ന പാർലമെന്റ് തിരഞ്ഞെടുപ്പിൽ ആൽബിൻ കുർത്തിയുടെ നേതൃത്വത്തിലുള്ള വെറ്റെവെൻഡോസ്ജെ പാർട്ടിയാണ് ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റക്കക്ഷിയായി ഉയർന്നത്. 120 അംഗ പാർലമെന്റിൽ 53 സീറ്റുകൾ നേടിയെങ്കിലും സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ ആവശ്യമായ 61 സീറ്റുകളുടെ ഭൂരിപക്ഷം നേടാൻ പാർട്ടിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല. അതിനാൽ മറ്റ് പാർട്ടികളുടെ പിന്തുണയില്ലാതെ സർക്കാർ രൂപീകരിക്കാനോ പ്രധാന ഭരണഘടനാപദവികളിലേക്ക് നിയമനങ്ങൾ നടത്താനോ സാധിക്കാത്ത അവസ്ഥയാണ് നിലവിലുള്ളത്.
തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലത്തിന് പിന്നാലെ വിവിധ പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളുമായി കുർത്തി ചർച്ചകൾ ആരംഭിച്ചെങ്കിലും ഇതുവരെ വ്യക്തമായ ധാരണയിലെത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. പ്രത്യേകിച്ച് 18 സീറ്റുകൾ നേടിയ ഡെമോക്രാറ്റിക് ലീഗ് ഓഫ് കൊസോവോ ഒരു പ്രധാന സഖ്യകക്ഷിയാകുമെന്ന പ്രതീക്ഷയുണ്ടായിരുന്നു. എന്നാൽ കുർത്തിയും പാർട്ടി നേതാവ് ലുമിർ അബ്ദിക്ഷികുവും തമ്മിൽ നടന്ന ചർച്ചകൾ യാതൊരു നിർണായക പുരോഗതിയും കൈവരിച്ചില്ല. അതേസമയം 22 സീറ്റുകൾ നേടിയ കൊസോവോ ഡെമോക്രാറ്റിക് പാർട്ടി ഉൾപ്പെടെയുള്ള പ്രതിപക്ഷ കക്ഷികളും കുർത്തിയുടെ രാഷ്ട്രീയ നീക്കങ്ങളോട് ശക്തമായ എതിർപ്പ് തുടരുകയാണ്.
പാർലമെന്റിൽ ഉണ്ടായ സംഘർഷത്തിന് തൊട്ടുമുമ്പ് തന്നെ പുതിയ പ്രസിഡന്റിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനുള്ള നടപടികൾ സംബന്ധിച്ച ചർച്ചകളായിരുന്നു നടന്നുകൊണ്ടിരുന്നത്. പാർലമെന്റ് സ്പീക്കർ സ്ഥാനത്തേക്കുള്ള സ്ഥാനാർത്ഥിയെ അവതരിപ്പിക്കുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിരുന്നെങ്കിലും, പ്രസിഡന്റിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് കൂടുതൽ രാഷ്ട്രീയ ധാരണ അനിവാര്യമാണെന്ന് ചൂണ്ടിക്കാട്ടി കുർത്തി എംപിമാരോട് കൂടുതൽ സമയം ആവശ്യപ്പെട്ടു. എന്നാൽ ഇത് പ്രതിപക്ഷം കടുത്ത വിമർശനത്തോടെയാണ് നേരിട്ടത്. സർക്കാരിന് സമയം നീട്ടിക്കൊടുക്കാനാവില്ലെന്നും നിയമപരമായ നടപടികളുമായി മുന്നോട്ട് പോകുമെന്നും പ്രതിപക്ഷ നേതാക്കൾ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകി. ഇതിന് പിന്നാലെയാണ് പാർലമെന്റിൽ സംഘർഷം പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടത്.
കൊസോവോയുടെ ഭരണഘടന അനുസരിച്ച് അന്തിമ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ഫലം സ്ഥിരീകരിച്ചതിന് ശേഷം 30 ദിവസത്തിനുള്ളിൽ പാർലമെന്റ് ഔദ്യോഗികമായി രൂപീകരിക്കണം. എന്നാൽ ആ സമയപരിധി ഇതിനകം അവസാനിച്ചിരിക്കുകയാണ്. അതേസമയം, സമയപരിധി ലംഘിച്ചാൽ എന്ത് നടപടിയാണ് സ്വീകരിക്കേണ്ടതെന്ന് ഭരണഘടനയിൽ വ്യക്തമായ വ്യവസ്ഥകളില്ല. അതിനാൽ രാജ്യത്ത് അപൂർവമായ ഒരു ഭരണഘടനാ പ്രതിസന്ധി രൂപപ്പെട്ടിരിക്കുകയാണ്. നിലവിലെ സാഹചര്യം പരിഹരിക്കാൻ രാഷ്ട്രീയ ധാരണയല്ലാതെ മറ്റൊരു വ്യക്തമായ മാർഗമില്ലെന്നാണ് ഭരണഘടനാ വിദഗ്ധരുടെ വിലയിരുത്തൽ.
ഇതിനുപുറമെ പ്രസിഡന്റിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിനായി ഭരണഘടന രണ്ട് മാസത്തെ പ്രത്യേക സമയപരിധിയും നിശ്ചയിക്കുന്നുണ്ട്. ആ സമയപരിധിക്കുള്ളിൽ പുതിയ പ്രസിഡന്റിനെ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്നതിൽ പാർലമെന്റ് പരാജയപ്പെട്ടാൽ രാജ്യം സ്വമേധയാ വീണ്ടും പൊതുതെരഞ്ഞെടുപ്പിലേക്ക് പോകേണ്ട സാഹചര്യമുണ്ടാകും. കഴിഞ്ഞ രണ്ട് വർഷത്തിനിടെ മൂന്നാമത്തെ തിരഞ്ഞെടുപ്പാണ് ജൂൺ 7-ന് നടന്നത്. വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുപ്പ് പ്രഖ്യാപിക്കേണ്ടിവന്നാൽ അത് കൊസോവോയുടെ രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരത കൂടുതൽ രൂക്ഷമാക്കുമെന്നും സാമ്പത്തിക വളർച്ചയെയും യൂറോപ്യൻ യൂണിയനുമായുള്ള ബന്ധങ്ങളെയും പ്രതികൂലമായി ബാധിക്കുമെന്ന ആശങ്ക ശക്തമാണ്.
2008-ൽ സെർബിയയിൽ നിന്ന് സ്വാതന്ത്ര്യം പ്രഖ്യാപിച്ച ശേഷം നിരവധി രാഷ്ട്രീയ പ്രതിസന്ധികൾ കൊസോവോ അഭിമുഖീകരിച്ചിട്ടുണ്ട്. സർക്കാർ രൂപീകരണത്തിലെ കാലതാമസം, പാർലമെന്റിലെ സംഘർഷങ്ങൾ, സഖ്യരാഷ്ട്രീയത്തിലെ അനിശ്ചിതത്വം എന്നിവ രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ സംവിധാനത്തെ പലപ്പോഴും പ്രതിസന്ധിയിലാക്കിയിട്ടുണ്ട്. പാർലമെന്റിനുള്ളിൽ കണ്ണീർവാതക പ്രയോഗം മുതൽ പ്രതിഷേധത്തിന്റെ ഭാഗമായി വിവിധ തരത്തിലുള്ള പ്രതീകാത്മക ആക്രമണങ്ങൾ വരെ മുമ്പും ഉണ്ടായിട്ടുള്ള ചരിത്രം കൊസോവോയ്ക്കുണ്ട്. അതിനാൽ ഏറ്റവും പുതിയ മുട്ടേറ് സംഭവം രാജ്യത്തെ രാഷ്ട്രീയ സംസ്കാരത്തെക്കുറിച്ചുള്ള ചോദ്യങ്ങൾ വീണ്ടും ഉയർത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
ആൽബിൻ കുർത്തിക്ക് മുന്നിലുള്ള ഏറ്റവും വലിയ വെല്ലുവിളി ഇപ്പോൾ ഭൂരിപക്ഷ പിന്തുണ ഉറപ്പാക്കി സ്ഥിരതയുള്ള സർക്കാർ രൂപീകരിക്കുകയെന്നതാണ്. അതിന് പ്രതിപക്ഷ പാർട്ടികളുമായി ധാരണയിലെത്തേണ്ടത് അനിവാര്യമാണ്. എന്നാൽ നിലവിലെ സംഘർഷങ്ങളും പരസ്പര അവിശ്വാസവും കണക്കിലെടുക്കുമ്പോൾ ആ ലക്ഷ്യം എളുപ്പത്തിൽ കൈവരിക്കാനാകുമെന്ന സൂചനകൾ കാണുന്നില്ല. മറുവശത്ത് ഭരണഘടനാ സമയപരിധികൾ അവസാനിച്ച സാഹചര്യത്തിൽ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദ്ദം ഓരോ ദിവസവും വർധിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.
പാർലമെന്റിൽ നടന്ന മുട്ടേറ് സംഭവം ലോകമാധ്യമങ്ങളിൽ വലിയ വാർത്തയായെങ്കിലും, അത് ഒരു നിമിഷത്തെ വികാരപ്രകടനം മാത്രമല്ല. സർക്കാരുണ്ടാക്കാനുള്ള അനിശ്ചിതത്വം, ഭരണഘടനാപരമായ പ്രതിസന്ധി, പ്രതിപക്ഷത്തിന്റെ കടുത്ത എതിർപ്പ്, രാജ്യത്തിന്റെ രാഷ്ട്രീയ ഭാവിയെക്കുറിച്ചുള്ള ആശങ്ക എന്നിവയുടെ സമന്വയമാണ് ഈ സംഭവത്തിൽ പ്രതിഫലിക്കുന്നത്. വരും ദിവസങ്ങളിൽ കുർത്തിക്ക് സഖ്യസർക്കാർ രൂപീകരിക്കാൻ കഴിയുമോ, അതോ കൊസോവോ വീണ്ടും തിരഞ്ഞെടുപ്പിന്റെ പാതയിലേക്ക് നീങ്ങുമോ എന്നതാണ് ഇപ്പോൾ യൂറോപ്പിലെ രാഷ്ട്രീയ നിരീക്ഷകർ ഉറ്റുനോക്കുന്നത്.
The post പാർലമെന്റിൽ മുട്ടേറ്! പ്രധാനമന്ത്രിക്ക് നേരെ എംപിയുടെ പ്രതിഷേധം കൊസോവോയിൽ യഥാർഥത്തിൽ എന്താണ് സംഭവിക്കുന്നത്? appeared first on Express Kerala.
Amazon Brand - Solimo Checkered Jar Container, Set of 18 (6 x 250 ml Each, 6 x 500 ml Each, 6 x 1000 ml Each), Black | Kitchen Organiser | BPA Free | Stackable
₹459.00 (as of August 8, 2026 17:20 GMT +05:30 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)
United Colors of Benetton Water Bottle 1L Stainless Steel Leak-Proof | 1000ml stainless steel single wall construction, leak-proof cap, BPA-, rust resistant, lightweight and easy to clean
₹307.00 (as of August 8, 2026 16:22 GMT +05:30 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)
AmazonBasics Steel Zero Gravity Reclining Lounge Portable Chair, Black
₹3,799.00 (as of August 8, 2026 17:13 GMT +05:30 - More infoProduct prices and availability are accurate as of the date/time indicated and are subject to change. Any price and availability information displayed on [relevant Amazon Site(s), as applicable] at the time of purchase will apply to the purchase of this product.)
