ഇന്ന് വെനസ്വേലയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി രാഷ്ട്രീയ അസ്ഥിരതയും അഭ്യൂഹങ്ങളും നിറഞ്ഞുനിൽക്കുന്ന സമയത്ത് പ്രസിഡന്റ് നിക്കോളാസ് മഡുറോയെ അമേരിക്കൻ സൈന്യം മാറ്റിയതായും, വൈസ് പ്രസിഡന്റ് ഡെൽസി റോഡ്രിഗസ് അധികാരമേൽക്കുന്നതായും പറയപ്പെടുന്ന വാർത്തകൾ വരെ പരക്കുന്ന പശ്ചാത്തലത്തിൽ ഇന്ത്യയും വെനസ്വേലയും തമ്മിൽ ഒരുകാലത്ത് രൂപപ്പെട്ട അപൂർവവും മനുഷ്യബന്ധങ്ങളിൽ ആധാരമിട്ടതുമായ ഒരു അധ്യായം തിരിഞ്ഞുനോക്കുന്നത് പ്രസക്തമാണ്. ഇന്നത്തെ കലാപഭരിതമായ തലക്കെട്ടുകൾ മറച്ചുവയ്ക്കുന്ന ആ ഓർമ്മകൾ, ശബ്ദമില്ലാതെ ചരിത്രത്തിന്റെ ആഴങ്ങളിൽ ഇന്നും നിലനിൽക്കുന്ന സ്നേഹബന്ധത്തിന്റെ സാക്ഷ്യങ്ങളാണ്.
വെനസ്വേലയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സൗഹൃദത്തിന് ആഴമുള്ള വേരുകളുണ്ട്. പ്രധാനമന്ത്രി ഇന്ദിരാഗാന്ധിയുടെ കാലഘട്ടത്തിലേക്കാണ് അതിന്റെ തുടക്കം നീളുന്നത്. 1968 ഒക്ടോബറിൽ നടത്തിയ അവരുടെ ഹ്രസ്വകാലമെങ്കിലും അവിസ്മരണീയമായ വെനസ്വേലാ സന്ദർശനം, ഇരു രാജ്യങ്ങളുടെയും ഉഭയകക്ഷി ബന്ധങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായ ഒരു മുദ്ര പതിപ്പിച്ചു. ഒക്ടോബർ 10-ന് ഉച്ചയ്ക്ക് 12:45-ന്, സൈമൺ ബൊളിവർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളത്തിൽ വിമാനം വന്നിറങ്ങിയപ്പോൾ, അന്തരീക്ഷം അപൂർവമായ ആവേശത്താൽ നിറഞ്ഞിരുന്നു. ഇന്ത്യൻ പ്രവാസികളും സ്കൂൾ കുട്ടികളും ഉൾപ്പെടുന്ന ജനക്കൂട്ടം വിമാനത്താവളം നിറച്ചുനിന്നു; വെനിസ്വേലയിലെ അന്നത്തെ പ്രസിഡന്റ് റൗൾ ലിയോണി തന്റെ മന്ത്രിസഭയോടൊപ്പം ഇന്ത്യയുടെ പ്രധാനമന്ത്രിയെ സ്വീകരിക്കാൻ എത്തിയിരുന്നു.
ഗാന്ധി വിമാനത്തിന്റെ പടികൾ ഇറങ്ങിയ നിമിഷം തന്നെ സൈനിക ബാൻഡ് ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയഗാനമായ ‘ജന ഗണ മന’ ആലപിച്ചു, തുടർന്ന് വെനസ്വേലയുടെ ദേശീയഗാനവും മുഴങ്ങി. ഇന്ത്യയുടെയും വെനിസ്വേലയുടെയും പതാകകൾ കാറ്റിൽ പാറിക്കളിക്കുമ്പോൾ, കരഘോഷങ്ങൾ വിമാനത്താവളത്തെ മുഴുവൻ പൊതിഞ്ഞു. ഈ സന്ദർശനം, സെപ്റ്റംബർ 23-ന് കൊളംബിയയിൽ ആരംഭിച്ച ഗാന്ധിയുടെ വിപുലമായ ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക കരീബിയൻ പര്യടനത്തിന്റെ ഭാഗമായിരുന്നു. ബ്രസീൽ, ചിലി, ഉറുഗ്വേ, അർജന്റീന എന്നിവ ഉൾപ്പെട്ട ആ യാത്രയിൽ വെനിസ്വേലയ്ക്കായി മാറ്റിവച്ചത് വെറും 18 മണിക്കൂർ മാത്രമായിരുന്നെങ്കിലും, ആ കുറച്ചു മണിക്കൂറുകൾ തന്നെ ചരിത്രമായി മാറുകയായിരുന്നു.
നയതന്ത്ര പ്രോട്ടോകോളുകൾക്കപ്പുറം മനുഷ്യബന്ധങ്ങൾക്ക് മുൻതൂക്കം നൽകിയ നിമിഷങ്ങളാണ് ആ സന്ദർശനത്തെ വേറിട്ടതാക്കിയത്. ഗാന്ധി ജനക്കൂട്ടത്തിലേക്ക് കടന്ന് ആരാധകരിൽ നിന്ന് പൂച്ചെണ്ടുകൾ സ്വീകരിക്കാൻ അനുവാദം ചോദിച്ചു. സ്വർണ്ണ നൂൽ കൊണ്ട് നെയ്ത കറുത്ത ചെക്കുകളും, മുത്തുമാലയും, കൈത്തണ്ടയിൽ വാച്ചും ധരിച്ച പച്ച സാരിയിൽ അവർ മുന്നേറുമ്പോൾ, ജനങ്ങൾ അവരെ ഒരു രാഷ്ട്രീയ നേതാവായി മാത്രമല്ല, സ്വന്തം ഒരാളായി തന്നെയാണ് സ്വീകരിച്ചത്. യുനെസ്കോ ഉദ്യോഗസ്ഥന്റെ മകളായ ഒരു ഇന്ത്യൻ പെൺകുട്ടി പൂക്കൾ സമ്മാനിച്ചപ്പോൾ, ഗാന്ധി നിർത്തി പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് കുട്ടിയെ കെട്ടിപ്പിടിച്ചു ആ നിമിഷം മുഴുവൻ ജനക്കൂട്ടം കൈയടികളാൽ നിറഞ്ഞു.
വെനസ്വേലയിലെ ആദ്യ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനം നാഷണൽ പാന്തിയോണിലേക്കായിരുന്നു. അവിടെ സ്പാനിഷ് കോളനിയൽ ഭരണത്തിൽ നിന്ന് വെനിസ്വേലയെ മോചിപ്പിച്ച സൈമൺ ബൊളിവറിന്റെ ശവകുടീരത്തിൽ അവർ പുഷ്പാർച്ചന നടത്തി. അവിടെയും ജനക്കൂട്ടം തടിച്ചുകൂടി; കൈയടികളും ഓട്ടോഗ്രാഫ് അഭ്യർത്ഥനകളും ഗാന്ധിയെ പിന്തുടർന്നു. ഔദ്യോഗികതയ്ക്കപ്പുറം ജനങ്ങളുമായുള്ള ഈ നേരിട്ടുള്ള ഇടപെടലുകളാണ് ആ സന്ദർശനത്തെ ചരിത്രത്തിൽ പതിപ്പിച്ചത്.
ആ ദിവസം ഗാന്ധി പറഞ്ഞ വാക്കുകൾ, ഇന്ത്യ–ലാറ്റിൻ അമേരിക്ക ബന്ധങ്ങളുടെ ആത്മാവിനെ പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നതായിരുന്നു. “ലാറ്റിൻ അമേരിക്കയ്ക്കും എന്റെ രാജ്യത്തിനും ഇടയിൽ സ്നേഹത്തിന്റെ പാലങ്ങൾ പണിയാനാണ് ഞാൻ വന്നിരിക്കുന്നത്,” എന്ന് അവർ പറഞ്ഞു. മറുപടിയായി പ്രസിഡന്റ് ലിയോണി, ഇരു രാജ്യങ്ങളും നേരിടുന്ന പൊതുവായ വെല്ലുവിളികൾ—ദാരിദ്ര്യം, സാമ്പത്തിക അസമത്വം, ബാഹ്യ ഇടപെടലുകളോടുള്ള പ്രതിരോധം എന്നിവ ചൂണ്ടിക്കാട്ടി. രാജ്യ തലസ്ഥാനമായ കാരക്കാസിൽ ഇന്ത്യൻ എംബസി തുറക്കുക, വ്യാപാരം, സംസ്കാരം, ശാസ്ത്രം, സാങ്കേതികവിദ്യ എന്നീ മേഖലകളിൽ സഹകരണം വർധിപ്പിക്കുക എന്നീ തീരുമാനങ്ങളോടൊപ്പം, ആഗോള സാമ്പത്തിക അസന്തുലിതാവസ്ഥയെയും സമ്പത്തിന്റെ കേന്ദ്രീകരണത്തെയും കുറിച്ചുള്ള ആശങ്കയും ഇരുരാജ്യങ്ങളും സംയുക്തമായി രേഖപ്പെടുത്തി.
ഇന്ന് വെനസ്വേലയെ ചുറ്റിയുള്ള വാർത്തകൾ സംഘർഷവും അനിശ്ചിതത്വവും നിറഞ്ഞതായിരിക്കുമ്പോൾ, ഈ ചരിത്രനിമിഷങ്ങൾ നമ്മെ ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു കാര്യമാണ് രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യങ്ങൾ മാറിയാലും, ജനങ്ങളുടെയും രാജ്യങ്ങളുടെയും ബന്ധങ്ങൾ ഒരിക്കൽ പണിതെടുത്താൽ അവ കാലത്തെ അതിജീവിക്കും. ഇന്ത്യയും വെനിസ്വേലയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിന്റെ ആ മനുഷ്യസ്പർശമുള്ള തുടക്കം, ഇന്നും ചരിത്രത്തിന്റെ പേജുകളിൽ സ്നേഹത്തിന്റെ ഒരു നിശ്ശബ്ദ സാക്ഷ്യമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
The post വെറും 18 മണിക്കൂർ കൊണ്ട് ഒരു രാജ്യം കീഴടക്കാമോ? ഇന്ദിരാഗാന്ധി വെനസ്വേലയിൽ നടത്തിയ ആ ‘മാന്ത്രിക’ സന്ദർശനം! appeared first on Express Kerala.
