ഭൂമിയുടെ ഉള്ളറ മനുഷ്യർക്കു സാധാരണയായി അജ്ഞാതമായ ഒരു ലോകമാണ്. അവിടേക്ക് ഇറങ്ങുന്നത് ശാസ്ത്രജ്ഞരും ഖനിത്തൊഴിലാളികളും പോലുള്ള വളരെ കുറച്ച് ആളുകൾക്ക് മാത്രമാണ് സാധിക്കുന്നത്. അത്തരമൊരു അതിരൂക്ഷ ലോകത്തിന്റെ ഏറ്റവും ശ്രദ്ധേയമായ ഉദാഹരണമാണ് ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ എംപോനെങ് ഗോൾഡ് മൈൻ. ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് നാലു കിലോമീറ്ററിലധികം താഴെ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന ഈ ഖനി, മനുഷ്യന്റെ ധൈര്യത്തിന്റെയും എഞ്ചിനീയറിംഗ് കഴിവിന്റെയും അതിരുകളെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന ഒരിടമാണ്. കരയിലെ ഏതൊരു അംബരചുംബി കെട്ടിടത്തേക്കാളും പലമടങ്ങ് ആഴത്തിലുള്ള ഈ ലോകത്ത്, ഓരോ ദിവസവും മനുഷ്യർ സ്വർണ്ണത്തിനായി ജീവിതം പണയം വെച്ച് ജോലി ചെയ്യുന്നു.
വിറ്റ്വാട്ടർസ്റാൻഡ് ബേസിനിലെ കാർലെട്ടൺവില്ലിനടുത്താണ് എംപോനെങ് ഖനി സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. ഏകദേശം 4 കിലോമീറ്റർ ആഴം, പത്ത് എംപയർ സ്റ്റേറ്റ് കെട്ടിടങ്ങൾ അടുക്കി വച്ചാൽ ലഭിക്കുന്ന ഉയരത്തിന് തുല്യം എന്നിവയൊക്കെ ഈ ഖനിയെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ആഴമേറിയ സ്വർണ്ണ ഖനികളിലൊന്നാക്കി മാറ്റുന്നു. ഉപരിതലത്തിൽ നിന്ന് അടിത്തട്ടിലെത്താൻ ലോകത്തിലെ തന്നെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ എലിവേറ്ററുകളാണ് ഉപയോഗിക്കുന്നത്. മണിക്കൂറിൽ 64 കിലോമീറ്റർ വരെ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്ന ഈ കൂടുകളിൽ, രണ്ട് മുതൽ മൂന്ന് മണിക്കൂർ വരെ എടുത്താണ് തൊഴിലാളികൾ ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിലേക്ക് ഇറങ്ങുന്നത്. ഖനിയുടെ അകത്തളങ്ങൾ 380 കിലോമീറ്ററിലധികം നീളുന്ന തുരങ്കങ്ങളാൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നതുകൊണ്ട്, ഇത് ഒരു ഭൂഗർഭ നഗരത്തെപ്പോലെയാണ്.
ഈ ആഴങ്ങളിൽ മനുഷ്യനെ കാത്തിരിക്കുന്നത് അത്യന്തം കടുത്ത സാഹചര്യങ്ങളാണ്. ഖനിയിലെ കന്യക പാറകളുടെ താപനില 66 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ് വരെ എത്തും. അത്തരം ചൂടിൽ മനുഷ്യൻ ജീവിക്കാൻ പോലും കഴിയാത്തതിനാൽ, ഖനി പ്രതിദിനം ആയിരക്കണക്കിന് ടൺ ഐസ് സ്ലറി ഭൂഗർഭത്തിലേക്ക് പമ്പ് ചെയ്യുന്നു. ഇതുവഴി തുരങ്കങ്ങളിലെ താപനില ഏകദേശം 28 ഡിഗ്രിയിലേക്ക് കുറക്കാൻ സാധിക്കുന്നു. മുകളിലെ പാറയുടെ അതിശക്തമായ സമ്മർദ്ദം സ്ഥിരമായ ഭൂകമ്പസമാനമായ ഭീഷണിയും സൃഷ്ടിക്കുന്നു. തുരങ്കങ്ങൾ തകർന്നുവീഴാതിരിക്കാൻ ഉരുക്ക്, കോൺക്രീറ്റ്, വജ്ര-മെഷ് വലകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിച്ച് ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത് അതിനാൽ തന്നെ അനിവാര്യമാണ്.
എംപോനെങിൽ സ്വർണ്ണം കണ്ടെത്തുന്നത് വെന്റേഴ്സ്ഡോർപ്പ് കോൺടാക്റ്റ് റീഫ് എന്ന വളരെ ചെറുതായ ഒരു ശിലാതുന്നലിലാണ്. പലപ്പോഴും 30 ഇഞ്ച് മാത്രം വീതിയുള്ള ഈ പാളിയിൽ നിന്ന് സ്വർണ്ണം വേർതിരിച്ചെടുക്കുന്നത് അത്യന്തം കഠിനമായ ജോലിയാണ്. ഓരോ ദിവസവും ആയിരക്കണക്കിന് കിലോഗ്രാം സ്ഫോടകവസ്തുക്കൾ ഉപയോഗിച്ച് ആയിരക്കണക്കിന് ടൺ പാറ പൊട്ടിച്ചാണ് ഖനനം നടക്കുന്നത്. എന്നിരുന്നാലും, ഒരു ടൺ പാറയിൽ 0.35 ഔൺസ് സ്വർണ്ണം പോലും ലഭിച്ചാൽ ഖനി ലാഭകരമായി തുടരാൻ കഴിയുമെന്നതാണ് ഈ ഖനനത്തിന്റെ സാമ്പത്തിക യാഥാർത്ഥ്യം.
ഇത്രയധികം വെല്ലുവിളികൾക്കിടയിലും, എംപോനെങ് വർഷംതോറും എട്ടായിരം കിലോഗ്രാമിലധികം സ്വർണ്ണം ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഭൂഗർഭ ശൃംഖലയുടെ വലിപ്പം കാരണം, ഖനിത്തൊഴിലാളികൾ ഒന്നിലധികം ഷിഫ്റ്റുകളിലായി ജോലി ചെയ്യേണ്ടിവരുന്നു. തുരങ്കങ്ങളിലൂടെ ദിവസേന കിലോമീറ്ററുകളോളം നടന്ന് ജോലി സ്ഥലങ്ങളിലെത്തുന്ന തൊഴിലാളികളുടെ ജീവിതം ശാരീരികമായും മാനസികമായും അതീവ പ്രയാസകരമാണ്. സുരക്ഷയും കാര്യക്ഷമതയും ഉറപ്പാക്കാൻ, ലജിസ്റ്റിക്സും മേൽനോട്ട സംവിധാനങ്ങളും അത്യന്തം കൃത്യമായി ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.
ഈ ഖനിയുടെ മറ്റൊരു ഇരുണ്ട വശമാണ് “സമ സമാസ്” എന്നറിയപ്പെടുന്ന നിയമവിരുദ്ധ ഖനിത്തൊഴിലാളികളുടെ സാന്നിധ്യം. ചില തുരങ്കങ്ങളിൽ മാസങ്ങളോളം ഭൂമിക്കടിയിൽ താമസിച്ച്, അടിസ്ഥാന ഉപകരണങ്ങളും സ്ഫോടകവസ്തുക്കളും ഉപയോഗിച്ച് ഇവർ സ്വർണ്ണം അടക്കമുള്ള ധാതുക്കൾ ഖനനം ചെയ്യുന്നു. ജീവനും മരണത്തിനുമിടയിലെ ഈ ചൂതാട്ടം, ദക്ഷിണാഫ്രിക്കയിലെ സാമൂഹ്യ-സാമ്പത്തിക അസമത്വത്തിന്റെ പ്രതിഫലനമായിട്ടാണ് പലരും കാണുന്നത്.
അതേസമയം, എംപോനെങ് ശാസ്ത്രലോകത്തിനും അതിശയമാണ്. ഖനിയിലെ ഭൂഗർഭജലത്തിൽ കണ്ടെത്തിയ ഡെസൾഫൊറൂഡിസ് ഓഡാക്സ്വിയേറ്റർ എന്ന ബാക്ടീരിയ, സൂര്യപ്രകാശമില്ലാതെ തന്നെ പാറകളിലെ സ്വാഭാവിക റേഡിയോ ആക്ടീവ് ക്ഷയത്തിൽ നിന്ന് ഊർജ്ജം നേടി ജീവിക്കുന്നു. ഭൂമിയുടെ ഉള്ളറയിൽ പോലും ജീവൻ നിലനിൽക്കാമെന്ന കണ്ടെത്തൽ, ഭൂമിക്ക് പുറത്തുള്ള ജീവന്റെ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ചുള്ള ചർച്ചകൾക്കും പുതിയ ദിശ നൽകി.
2024-ൽ ഹാർമണി ഗോൾഡ് ഈ ഖനിയെ കൂടുതൽ ആഴത്തിലേക്ക് വികസിപ്പിക്കാൻ വലിയ നിക്ഷേപം പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇതോടെ ഖനി 4.22 കിലോമീറ്റർ ആഴത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയും, അതിന്റെ പ്രവർത്തന ആയുസ്സ് രണ്ട് പതിറ്റാണ്ടോളം കൂടി നീളുകയും ചെയ്യും. എംപോനെങിനൊപ്പം, വിറ്റ്വാട്ടർസ്റാൻഡ് ബേസിനിലെ ടൗടോണ, ഡ്രൈഫോണ്ടെയ്ൻ, ക്ലൂഫ് തുടങ്ങിയ മറ്റ് ഖനികളും മനുഷ്യൻ ഭൂമിയുടെ ആഴങ്ങളിലേക്ക് നടത്തിയ സാഹസിക യാത്രയുടെ സാക്ഷ്യങ്ങളാണ്.
ചുരുക്കത്തിൽ, എംപോനെങ് ഗോൾഡ് മൈൻ ഒരു ഖനി മാത്രമല്ല. അത് മനുഷ്യന്റെ അതിരില്ലാത്ത അന്വേഷണ മനസ്സിന്റെയും, പ്രകൃതിയുടെ കഠിനതയെ നേരിടാനുള്ള ധൈര്യത്തിന്റെയും, ശാസ്ത്രവും എഞ്ചിനീയറിംഗും ചേർന്നുണ്ടാക്കുന്ന അത്ഭുതങ്ങളുടെയും പ്രതീകമാണ്. ഭൂമിയുടെ ഉള്ളറയിൽ, ചൂടും ഇരുട്ടും ഭീഷണികളും നിറഞ്ഞ ലോകത്ത്, സ്വർണ്ണത്തേക്കാൾ വിലപ്പെട്ടത് മനുഷ്യന്റെ അതിജീവനശക്തിയാണ് എന്ന് ഈ ഖനി ലോകത്തോട് ഓർമ്മിപ്പിക്കുന്നു.
The post ഒരു ഖനി, 3 മണിക്കൂർ യാത്ര, 8,000 കിലോ സ്വർണ്ണം! ഭൂമിയുടെ ഏറ്റവും ഭീകരമായ ഉള്ളറയിൽ എന്തുണ്ട്? appeared first on Express Kerala.
