loader image
പാകിസ്ഥാന്റെ ഉറക്കം കെടുത്തുന്ന ഇന്ത്യൻ തന്ത്രം! റാഫേൽ ‘ഗെയിംചേഞ്ചർ’ ആകുമ്പോൾ പാകിസ്ഥാന്റെ F-16ക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും?

പാകിസ്ഥാന്റെ ഉറക്കം കെടുത്തുന്ന ഇന്ത്യൻ തന്ത്രം! റാഫേൽ ‘ഗെയിംചേഞ്ചർ’ ആകുമ്പോൾ പാകിസ്ഥാന്റെ F-16ക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും?

ലോകം ഇന്ന് കടുത്ത ജിയോ-പോളിറ്റിക്കൽ മത്സരത്തിലൂടെ കടന്നുപോകുന്ന കാലഘട്ടത്തിലാണ്. ശക്തരായ രാജ്യങ്ങൾ സൈനികമായും സാങ്കേതികമായും സാമ്പത്തികമായും സ്വന്തം സുരക്ഷയും സ്വാധീനവും ഉറപ്പാക്കാൻ പുതിയ കൂട്ടുകെട്ടുകൾ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ഈ സാഹചര്യത്തിൽ, ഇന്ത്യ–ഫ്രാൻസ് ബന്ധം വീണ്ടും ആഗോള ശ്രദ്ധ പിടിച്ചുപറ്റുകയാണ്. ഫ്രഞ്ച് പ്രസിഡന്റ് ഇമ്മാനുവൽ മാക്രോൺ ഫെബ്രുവരി 16 മുതൽ ഫെബ്രുവരി 19 വരെ മൂന്ന് ദിവസത്തെ ഔദ്യോഗിക സന്ദർശനത്തിനായി ഇന്ത്യയിലെത്തിയത് വെറും ഒരു നയതന്ത്ര യാത്രയല്ല, മറിച്ച് ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ ശേഷിയെയും സാങ്കേതിക ശക്തിയെയും പുതിയ ഉയരത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്ന ചരിത്രപരമായ നീക്കമായാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.

പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുമായി നടത്തിയ ചർച്ചകൾക്ക് ശേഷം മാക്രോൺ നടത്തിയ പ്രസ്താവന ഇന്ത്യയുടെ ആഗോള ഉയർച്ചയെ അംഗീകരിക്കുന്ന ശക്തമായ സന്ദേശമായി മാറി. ഇന്ത്യയും ഫ്രാൻസും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ ‘പ്രത്യേക ആഗോള തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തം’ എന്ന നിലയിലേക്ക് ഉയർത്തിയതായി അദ്ദേഹം പ്രഖ്യാപിച്ചപ്പോൾ, അതൊരു ഔപചാരിക വാക്കുകളല്ലായിരുന്നു. “കഴിഞ്ഞ എട്ട് വർഷമായി ഞങ്ങൾ അങ്ങനെ ചെയ്തുവരുന്നതുപോലെ ഈ ബന്ധത്തിൽ ഞങ്ങൾക്ക് പൂർണ്ണ വിശ്വാസമുണ്ട്” എന്ന മാക്രോണിന്റെ വാക്കുകൾ ഇന്ത്യയുടെ നേതൃത്വത്തിന്റെയും സ്ഥിരതയുടെയും വിശ്വാസ്യതയുടെയും ആഗോള അംഗീകാരമാണ്. ലോകം പലയിടങ്ങളിലും അനിശ്ചിതത്വത്തിലേക്ക് വീഴുമ്പോൾ ഇന്ത്യയെ ഒരു സ്ഥിരതയുടെ കേന്ദ്രമായി ഫ്രാൻസ് കാണുന്നുവെന്നതാണ് ഇതിന്റെ ആന്തരിക സന്ദേശം.

ഈ സന്ദർശനത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകമായ നേട്ടം പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിൽ വീണ്ടും ശ്രദ്ധ കേന്ദ്രീകരിക്കപ്പെടുന്നതാണ്. പ്രത്യേകിച്ച് ഏകദേശം 40 ബില്യൺ ഡോളർ വിലമതിക്കുന്ന ഗവൺമെന്റ്-ടു-ഗവൺമെന്റ് (G2G) ഇടപാടിലൂടെ ഇന്ത്യ 114 റാഫേൽ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ കൂടി സ്വന്തമാക്കുമെന്ന വിവരം രാജ്യത്തിന്റെ പ്രതിരോധ ചരിത്രത്തിൽ തന്നെ ഏറ്റവും വലിയ ചർച്ചയായി മാറിയിരിക്കുകയാണ്. ഇത് നടപ്പിലാകുകയാണെങ്കിൽ, ഇന്ത്യയുടെ ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ ഒറ്റ യുദ്ധവിമാന സംഭരണങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് മാറും. അതിനൊപ്പം ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയുടെ പ്രവർത്തന രീതിയിലും തന്ത്രപരമായ കണക്കുകൂട്ടലുകളിലും വലിയ മാറ്റങ്ങൾ വരുത്തുന്ന ഒരു നിർണായക ചുവടുവെപ്പായിരിക്കും ഇത്.

ഇന്ത്യയുടെ ഈ മുന്നേറ്റത്തിന് പിന്നിൽ ഒരു വ്യക്തമായ യാഥാർത്ഥ്യമുണ്ട്. ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേനയ്ക്ക് അംഗീകൃതമായി 42 ഫൈറ്റർ സ്ക്വാഡ്രണുകളുടെ ആവശ്യകതയുണ്ടെങ്കിലും നിലവിൽ പ്രവർത്തനക്ഷമമായത് ഏകദേശം 29 സ്ക്വാഡ്രണുകളാണ്. അതേസമയം പാകിസ്ഥാൻ ഏകദേശം 25 സ്ക്വാഡ്രണുകളെ വിന്യസിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ ചൈനയുടെ പീപ്പിൾസ് ലിബറേഷൻ ആർമി എയർഫോഴ്‌സ് (PLAAF) 60-ൽ അധികം സ്ക്വാഡ്രണുകൾ ശക്തിപ്പെടുത്തുകയാണ്. നാലാം തലമുറയും അഞ്ചാം തലമുറയും ഉൾപ്പെടുന്ന അത്യാധുനിക യുദ്ധവിമാനങ്ങളുടെ തുടർച്ചയായ ഉൾപ്പെടുത്തൽ ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ ആശങ്കകൾ വർധിപ്പിക്കുന്നുണ്ട്. ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ സംവിധാനം വെറും നിലനിർത്തലല്ല ലക്ഷ്യമിടുന്നത്; മറിച്ച് ആകാശത്ത് ആധിപത്യം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ശക്തമായ മുന്നേറ്റമാണ് ഇന്ത്യ നടത്തുന്നത്.

ഇവിടെയാണ് റാഫേലിന്റെ പ്രാധാന്യം കൂടുതൽ തെളിഞ്ഞുവരുന്നത്. ഡസ്സോൾട്ട് ഏവിയേഷൻ നിർമ്മിക്കുന്ന റാഫേൽ 4.5 തലമുറ മൾട്ടിറോൾ ഫൈറ്ററായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ഇന്ന് ഇന്ത്യൻ ശേഖരത്തിൽ ഏറ്റവും നൂതനവും ഏറ്റവും വിശ്വാസ്യതയുള്ളതുമായ യുദ്ധവിമാനങ്ങളിൽ ഒന്നായി ഇത് മാറിയിട്ടുണ്ട്. 2016-ൽ ഇന്ത്യ ഒപ്പുവച്ച കരാർ പ്രകാരം 36 റാഫേൽ വിമാനങ്ങൾ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ലഭിക്കുകയും അവ ഇന്ന് വ്യോമസേനയുടെ മുൻനിര സ്ക്വാഡ്രണുകളിൽ പൂർണ്ണമായി പ്രവർത്തനക്ഷമമായി വിന്യസിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്. ഈ വിമാനങ്ങൾ ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തിന് ഒരു പുതിയ ആത്മവിശ്വാസവും ഉയർന്ന ആക്രമണ-പ്രതിരോധ ശേഷിയും സമ്മാനിച്ചു.

See also  ഗുണ്ടകൾക്ക് പൂട്ടിട്ട് പോലീസ്; ‘ഓപ്പറേഷൻ റൗണ്ട് അപ്പിലൂടെ’ കൂട്ട അറസ്റ്റ്

അതേസമയം, ഇന്ത്യയുടെ നാവിക ശക്തിയെയും മറക്കാൻ കഴിയില്ല. ഐഎൻഎസ് വിക്രാന്തിൽ വിന്യസിക്കുന്നതിനായി ഇന്ത്യൻ നാവികസേന 26 റാഫേൽ-എം (Rafale-M) വിമാനങ്ങൾ കൂടി കരാർ ചെയ്തിരിക്കുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ സമുദ്ര പ്രതിരോധ തന്ത്രത്തിന്റെ വലിയ വിജയമായി വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നു. ഇന്ത്യൻ മഹാസമുദ്ര മേഖലയിൽ (IOR) ചൈനയുടെ സാന്നിധ്യം വർധിക്കുന്ന സാഹചര്യത്തിൽ, ഇന്ത്യയുടെ കടൽ-ആകാശ സംയോജിത ശക്തി വർധിപ്പിക്കുന്ന ഈ നീക്കം ഇന്ത്യയുടെ ‘ബ്ലൂ വാട്ടർ’ ആധിപത്യ സ്വപ്നത്തിന് കരുത്തേകുന്നു.

റാഫേൽ വിമാനങ്ങളെ ഇന്ത്യക്ക് അത്ര പ്രത്യേകമാക്കുന്നത് അവയിൽ ഇന്ത്യയ്ക്കായി നൽകിയിരിക്കുന്ന കസ്റ്റമൈസേഷനുകളാണ്. മെറ്റിയോർ (Meteor) ബിയോണ്ട്-വിഷ്വൽ-റേഞ്ച് മിസൈൽ, അത്യാധുനിക ഇലക്ട്രോണിക് വാർഫെയർ സംവിധാനങ്ങൾ, സുരക്ഷിത ആശയവിനിമയ ശൃംഖല, നവീകരിച്ച റഡാർ സിസ്റ്റങ്ങൾ എന്നിവ റാഫേലിനെ സാധാരണ ഒരു യുദ്ധവിമാനത്തിൽ നിന്ന് ‘ആകാശത്തെ സ്മാർട്ട് വാറിയർ’ ആക്കി മാറ്റുന്നു. Thales RBE2 AESA റഡാർ വഴി ദൂരത്ത് നിന്ന് തന്നെ ശത്രുവിനെ കണ്ടെത്താനും ട്രാക്ക് ചെയ്യാനും റാഫേലിന് കഴിയുന്ന ശേഷി ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമ ആധിപത്യ തന്ത്രത്തിന് വലിയ മുൻതൂക്കം നൽകുന്നു. അതിനൊപ്പം ഫ്രണ്ടൽ സ്റ്റെൽത്ത് ഷേപ്പിംഗും സമഗ്രമായ സ്വയം സംരക്ഷണ സംവിധാനങ്ങളും ഈ വിമാനത്തെ ഉയർന്ന അപകടസാധ്യതയുള്ള യുദ്ധ മേഖലകളിൽ പോലും അതിജീവിക്കാൻ പ്രാപ്തമാക്കുന്നു.

റാഫേലിന്റെ ആക്രമണ ശേഷിയും അത്ര തന്നെ ഭീകരമാണ്. SCALP ക്രൂയിസ് മിസൈൽ പോലുള്ള ദീർഘദൂര പ്രിസിഷൻ ആയുധങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ശത്രു പ്രദേശത്തിന്റെ ഉള്ളിലേക്ക് കൃത്യമായ ആക്രമണം നടത്താൻ കഴിവുള്ള ഈ യുദ്ധവിമാനം ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഒരു തന്ത്രപരമായ ‘സ്ട്രൈക്ക് ആസറ്റ്’ ആയി മാറുന്നു. HAMMER സ്മാർട്ട് ആയുധങ്ങൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ള കൃത്യതയുള്ള യുദ്ധോപകരണങ്ങൾ ഇന്ത്യയ്ക്ക് ശത്രുവിന്റെ പ്രധാന സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങളെ വളരെ കുറച്ചുസമയത്തിനുള്ളിൽ തകർക്കാനുള്ള കഴിവ് നൽകുന്നു. പ്രതിരോധ പ്രത്യാക്രമണങ്ങൾ മുതൽ കൃത്യമായ ആക്രമണങ്ങൾ വരെയുള്ള മുഴുവൻ ദൗത്യ സ്പെക്ട്രത്തിലും പ്രവർത്തിക്കാൻ റാഫേലിന് കഴിയുന്നുവെന്നതാണ് ഇന്ത്യയെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തുന്നത്.

ഇപ്പോൾ 114 റാഫേൽ വിമാനങ്ങൾ കൂടി വാങ്ങാനുള്ള ശ്രമം ഒരു സാധാരണ ആയുധ കരാറല്ല. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ സുരക്ഷാ തന്ത്രത്തിന്റെ പുതിയ ഘട്ടമാണ്. 2025 മെയ് മാസത്തിലെ “ഓപ്പറേഷൻ സിന്ദൂർ” എന്നറിയപ്പെടുന്ന സംഘർഷത്തിൽ നിന്നുള്ള പ്രവർത്തന പാഠങ്ങളുമായി ഈ തീരുമാനം നേരിട്ട് ബന്ധിപ്പിക്കപ്പെടുന്നുവെന്നാണ് വിലയിരുത്തൽ. അതിവേഗം നടന്ന, പക്ഷേ അതീവ തീവ്രമായ ആ വ്യോമ സംഘർഷം, ആധുനിക യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ ഇലക്ട്രോണിക് യുദ്ധ സാഹചര്യങ്ങളിൽ എത്രമാത്രം നിർണായകമാണെന്ന് തെളിയിച്ച ഒരു ‘റിയൽ വേൾഡ് ടെസ്റ്റ്’ ആയി മാറി. റാഫേൽ, സു-30എംകെഐ, നേത്ര മുൻകൂർ മുന്നറിയിപ്പ് പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ എന്നിവയുടെ ഡാറ്റ സംയോജിപ്പിച്ച് നെറ്റ്‌വർക്ക് യുദ്ധത്തിന്റെ മൂല്യം ഇന്ത്യൻ വ്യോമസേന തെളിയിച്ചുവെന്നത് ഇന്ത്യയുടെ സൈനിക സാങ്കേതിക വളർച്ചയുടെ വലിയ നേട്ടമായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ കൂടുതൽ റാഫേലുകൾ ഇന്ത്യയുടെ ഫ്ലീറ്റിൽ ചേർക്കപ്പെടുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ ‘സെൻസർ ഫ്യൂഷൻ’ ശേഷിയും ഡാറ്റ-ലിങ്ക് യുദ്ധതന്ത്രങ്ങളും കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തും. ഇന്ന് യുദ്ധം നടക്കുന്നത് വെറും വെടിയുണ്ടകളുടെയും മിസൈലുകളുടെയും കളിയല്ല, മറിച്ച് വിവരങ്ങളുടെ, റഡാറുകളുടെ, ഡാറ്റ നെറ്റ്‌വർക്കുകളുടെ, ഇലക്ട്രോണിക് ആധിപത്യത്തിന്റെ കളിയാണ്. ഈ രംഗത്ത് ഇന്ത്യയുടെ ഉയർച്ച അതിവേഗമാണ്. കൂടുതൽ റാഫേലുകൾ ഉൾപ്പെടുത്തുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ വ്യോമസേനയെ ഒരു ‘പൂർണ്ണ നെറ്റ്‌വർക്ക്-സെൻട്രിക് ഫോഴ്‌സ്’ ആക്കി മാറ്റുന്ന നിർണായക ചുവടുവെപ്പാകും.

See also  ലേബർ റൂമിൽ നിന്നും കുഞ്ഞിനെ കടത്തി; ഡൽഹിയിൽ രണ്ട് സ്ത്രീകൾ പിടിയിൽ

ഇതോടൊപ്പം ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട മറ്റൊരു വസ്തുത, ഇന്ത്യയുടെ പുതിയ കരാറിൽ ഭാവിയിൽ കൂടുതൽ നവീകരണങ്ങൾ നടത്താനുള്ള സാധ്യതയും ഉൾപ്പെടുന്നു എന്നതാണ്. അതായത് ഇന്ന് ഇന്ത്യ വാങ്ങുന്ന വിമാനങ്ങൾ നാളെയുടെ ആവശ്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് കൂടുതൽ മെച്ചപ്പെടുത്താനും കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താനും കഴിയുന്ന രീതിയിലാണ് കരാർ മുന്നോട്ടുപോകുന്നത്. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ ദീർഘകാല പ്രതിരോധ കാഴ്ചപ്പാടിന്റെ തെളിവാണ്. വെറും ഇന്നത്തെ ഭീഷണികൾക്ക് മറുപടി പറയുക മാത്രമല്ല, ഭാവിയിലെ സാങ്കേതിക യുദ്ധങ്ങളിൽ മുൻപന്തിയിൽ നിൽക്കുക എന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ ലക്ഷ്യം.

F-16

പാകിസ്ഥാന്റെയും ചൈനയുടെയും യുദ്ധവിമാന ശേഖരങ്ങളുമായി താരതമ്യം ചെയ്യുമ്പോൾ ഇന്ത്യയുടെ ഈ നീക്കം കൂടുതൽ പ്രസക്തമാകുന്നു. പാകിസ്ഥാൻ ഇപ്പോഴും F-16 പോലുള്ള അമേരിക്കൻ പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകളെ ആശ്രയിക്കുന്നു. എഫ്-16 വേഗതയിലും ചില ദൂരപരിധി ഘടകങ്ങളിലും ശക്തിയുള്ളതാണെങ്കിലും, റാഫേലിന്റെ ഇലക്ട്രോണിക് വാർഫെയർ സംവിധാനങ്ങളുടെയും മെറ്റിയോർ മിസൈൽ ശേഷിയുടെയും ആഴം അതിന് തുല്യമായി കൈവരിക്കാൻ സാധിക്കുന്നില്ല. അതേസമയം പാകിസ്ഥാന്റെ JF-17 തണ്ടർ പോലുള്ള പ്ലാറ്റ്‌ഫോമുകൾ എണ്ണത്തിൽ വലിയ പിന്തുണ നൽകുന്നുവെങ്കിലും, ഉയർന്ന തീവ്രതയുള്ള ഇലക്ട്രോണിക് യുദ്ധ സാഹചര്യങ്ങളിൽ അതിന്റെ പരിമിതികൾ തുറന്നുകാട്ടപ്പെട്ടതായി റിപ്പോർട്ടുകൾ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ചൈനയുടെ J-10C പോലുള്ള 4.5 തലമുറ വിമാനങ്ങൾ സാങ്കേതികമായി മുന്നേറ്റം കാണിച്ചാലും, റാഫേലിന്റെ ആയുധ സംയോജനവും സമഗ്രമായ യുദ്ധ ആവാസവ്യവസ്ഥയും ഇന്ത്യയ്ക്ക് കൂടുതൽ ഉറപ്പുള്ള മുൻതൂക്കം നൽകുന്നു.

ഇന്ത്യയുടെ ശക്തി ഇന്ന് ആയുധങ്ങളിൽ മാത്രമല്ല, നയതന്ത്രത്തിലും സാങ്കേതിക കൂട്ടുകെട്ടുകളിലും വ്യക്തമായി കാണാം. മാക്രോണിന്റെ സന്ദർശനത്തിൽ പ്രതിരോധ സഹകരണത്തിനൊപ്പം കൃത്രിമബുദ്ധി (AI) പോലുള്ള വിഷയങ്ങൾ കേന്ദ്ര സ്ഥാനത്ത് വന്നതും ഇതിന്റെ തെളിവാണ്. യുദ്ധഭൂമിയിൽ ഡ്രോണുകൾ മുതൽ സാറ്റലൈറ്റ് ഡാറ്റ വിശകലനം വരെ എല്ലാം ഇന്ന് എഐ അടിസ്ഥാനത്തിലേക്ക് മാറുകയാണ്. ഇന്ത്യയുടെ ഐടി ശേഷിയും ഡിജിറ്റൽ അടിസ്ഥാന സൗകര്യങ്ങളും ലോകം ഇതിനകം അംഗീകരിച്ചുകഴിഞ്ഞു. ഫ്രാൻസ് പോലൊരു ആഗോള ശക്തി ഇന്ത്യയുമായി എഐ മേഖലയിൽ സഹകരിക്കാൻ മുന്നോട്ടുവരുന്നത് ഇന്ത്യയുടെ സാങ്കേതിക ശക്തിയുടെ അംഗീകാരമാണ്. ഈ സഹകരണം ഇന്ത്യയെ വെറും ഉപഭോക്താവല്ല, മറിച്ച് ആഗോള സാങ്കേതിക വികസനത്തിലെ പങ്കാളിയാക്കും.

ചുരുക്കത്തിൽ, മാക്രോണിന്റെ ഇന്ത്യ സന്ദർശനം ഇന്ത്യയ്ക്ക് ഒരു വലിയ തന്ത്രപരമായ വിജയം തന്നെയാണ്. ഇത് ഇന്ത്യയുടെ പ്രതിരോധ സംവിധാനത്തെ കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്തും, ചൈന-പാകിസ്ഥാൻ സഖ്യത്തിന് വ്യക്തമായ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകും, കൂടാതെ ഇന്ത്യയെ ആഗോള ശക്തികളുടെ മുൻനിരയിൽ കൂടുതൽ ഉറപ്പോടെ നിർത്തുകയും ചെയ്യും. ഇന്ന് ലോകം കാണുന്നത് ഒരു ഉയർന്നുവരുന്ന രാജ്യമല്ല, മറിച്ച് സ്വന്തം സുരക്ഷയും സ്വാധീനവും ഉറപ്പാക്കാൻ ദീർഘകാല പദ്ധതികളോടെ മുന്നേറുന്ന ഒരു ആത്മവിശ്വാസമുള്ള ഇന്ത്യയെയാണ്.

JF-17 തണ്ടർ ഫൈറ്റർ ജെറ്റ്

ഇന്ത്യയുടെ ഈ മുന്നേറ്റം തെളിയിക്കുന്നത് ഒരു കാര്യമാണ്, ആകാശത്ത് ഇനി ഇന്ത്യ പിന്നിലല്ല. സാങ്കേതികതയിലും തന്ത്രത്തിലും പങ്കാളിത്തത്തിലും ഇന്ത്യ ഇന്ന് ഭാവിയുടെ യുദ്ധത്തിനായി തന്നെ തയ്യാറെടുക്കുകയാണ്. റാഫേൽ കരാറുകളും ഫ്രാൻസുമായുള്ള തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തവും ഇന്ത്യയെ കൂടുതൽ ശക്തമാക്കുമ്പോൾ, അത് ഇന്ത്യയുടെ ദേശീയ സുരക്ഷയ്ക്ക് മാത്രമല്ല, ആഗോള സ്ഥിരതയ്ക്കും ഒരു നിർണായക സംഭാവനയാകും.

The post പാകിസ്ഥാന്റെ ഉറക്കം കെടുത്തുന്ന ഇന്ത്യൻ തന്ത്രം! റാഫേൽ ‘ഗെയിംചേഞ്ചർ’ ആകുമ്പോൾ പാകിസ്ഥാന്റെ F-16ക്ക് എന്ത് സംഭവിക്കും? appeared first on Express Kerala.

Spread the love

New Report

Close