പുടിനുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ മോദിയുടെ സമാധാന സന്ദേശം; റഷ്യയെയും അമേരിക്കയെയും ഒരേസമയം സന്തുലിതമാക്കുകയാണോ ഇന്ത്യ?

ലോകം ഒരേസമയം നിരവധി യുദ്ധങ്ങളുടെയും സംഘർഷങ്ങളുടെയും സാമ്പത്തിക സമ്മർദ്ദങ്ങളുടെയും നടുവിലൂടെ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, കിർഗിസ്ഥാന്റെ തലസ്ഥാനമായ ബിഷ്കെക്കിൽ നടന്ന ഒരു കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് വലിയ നയതന്ത്ര പ്രാധാന്യം കൈവന്നിരിക്കുകയാണ്. റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്‌ളാഡിമിർ പുടിനുമായി ഇന്ത്യൻ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദി നടത്തിയ കൂടിക്കാഴ്ച വെറും ഇന്ത്യ–റഷ്യ സൗഹൃദത്തിന്റെ ആവർത്തനമല്ല. മറിച്ച്, യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധം, ഇറാൻ സംഘർഷം, അമേരിക്കയുടെ മാറിവരുന്ന നയങ്ങൾ, റഷ്യ–ചൈന അടുപ്പം എന്നിവയ്ക്കിടയിൽ ഇന്ത്യ എങ്ങനെ സ്വന്തം താൽപ്പര്യങ്ങൾ സംരക്ഷിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ മറ്റൊരു സൂചന കൂടിയാണ്. പ്രത്യേകിച്ച്, പുടിനോട് മോദി നടത്തിയ സമാധാന ആഹ്വാനം കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം കൂടുതൽ ഉയർത്തുന്നു.

ഷാങ്ഹായ് സഹകരണ സംഘടനയുടെ ഉച്ചകോടിക്കിടെയായിരുന്നു നരേന്ദ്ര മോദിയും വ്‌ളാഡിമിർ പുടിനും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച. റഷ്യ, ചൈന, ഇന്ത്യ, ഇറാൻ, പാകിസ്ഥാൻ തുടങ്ങിയ പ്രധാന രാജ്യങ്ങൾ ഒരു വേദിയിൽ ഒത്തുകൂടിയത് മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആഗോള രാഷ്ട്രീയ സമവാക്യങ്ങളുടെ വ്യക്തമായ സൂചനയാണ്. ഈ ഉച്ചകോടിയിൽ റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് പുടിനും ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങും തമ്മിൽ ആദ്യം ചർച്ചകൾ നടത്തിയിരുന്നു. അതിനുശേഷമാണ് മോദിയും പുടിനും തമ്മിലുള്ള കൂടിക്കാഴ്ച നടന്നത്. അതിനാൽ, ബിഷ്കെക്കിൽ നടന്ന ഓരോ ഉഭയകക്ഷി ചർച്ചയ്ക്കും പ്രാദേശിക രാഷ്ട്രീയത്തിനപ്പുറം ലോകരാഷ്ട്രങ്ങൾ ഉറ്റുനോക്കുന്ന വലിയൊരു ആഗോള സന്ദേശമുണ്ട്.

കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ മോദി യുക്രെയ്ൻ യുദ്ധത്തെക്കുറിച്ച് ഇന്ത്യയുടെ നിലപാട് വീണ്ടും വ്യക്തമായി അവതരിപ്പിച്ചു. യുദ്ധത്തിൽ ചെലവഴിക്കുന്ന ഓരോ ദിവസവും മനുഷ്യരാശിയെ പിന്നോട്ടടിക്കുകയാണെന്നും സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള ഓരോ ചുവടും പുതിയ പ്രതീക്ഷ നൽകുന്നുവെന്നും മോദി പുടിനോട് പറഞ്ഞു. അനന്തമായി തുടരുന്ന യുദ്ധത്തിൽ നിന്ന് മാറി അതിന്റെ അവസാനത്തിലേക്ക് നീങ്ങേണ്ടത് മനുഷ്യരാശിയുടെ താൽപ്പര്യമാണെന്നും അദ്ദേഹം വ്യക്തമാക്കി.

ഇന്ത്യയുടെ പരമ്പരാഗത നയതന്ത്ര ഭാഷയിലും ഈ സന്ദേശത്തിന് പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. റഷ്യയെ നേരിട്ട് വിമർശിക്കുന്ന നിലപാടിലേക്ക് ഇന്ത്യ പോകുന്നില്ലെങ്കിലും, യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകത പ്രധാനമന്ത്രി ആവർത്തിച്ച് വ്യക്തമാക്കുകയാണ്. പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് സമാധാനപരമായ പരിഹാരം കണ്ടെത്തണമെന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ സന്ദേശമെന്നും മോദി പറഞ്ഞു. ഗാന്ധിയുടെയും ബുദ്ധന്റെയും നാടായ ഇന്ത്യ സമാധാനത്തിന്റെ പാതയാണ് പിന്തുടരുന്നതെന്ന പരാമർശത്തിലൂടെ ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയത്തിന്റെ അടിസ്ഥാന സന്ദേശവും അദ്ദേഹം മുന്നോട്ടുവച്ചു. അതേസമയം, മോദി–പുടിൻ ചർച്ചയെ ഇന്ത്യ–റഷ്യ ബന്ധത്തിൽ മാത്രം ഒതുക്കി കാണാനാവില്ല. അമേരിക്കയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ ബന്ധവും ഈ കൂടിക്കാഴ്ചയുടെ പശ്ചാത്തലത്തിൽ പ്രധാനമാണ്. അമേരിക്കയുമായുള്ള തന്ത്രപരമായ, പ്രതിരോധ, സാങ്കേതിക, വ്യാപാര സഹകരണം ഇന്ത്യക്ക് നിർണായകമായി തുടരുമ്പോഴും റഷ്യയുമായുള്ള പഴയ ബന്ധം ഉപേക്ഷിക്കാൻ ഇന്ത്യ തയ്യാറല്ല.

അതേസമയം, മോദിയും പുടിനും തമ്മിലുള്ള അവസാന കൂടിക്കാഴ്ച 2025 ഡിസംബറിലായിരുന്നു. അന്ന് 23-ാമത് ഇന്ത്യ–റഷ്യ വാർഷിക ഉച്ചകോടിയിൽ പങ്കെടുക്കുന്നതിനായി പുടിൻ ഇന്ത്യ സന്ദർശിച്ചിരുന്നു. ഇപ്പോൾ ബിഷ്കെക്കിൽ വീണ്ടും ഇരുനേതാക്കളും നേരിൽ കാണുന്നത് ഇന്ത്യ–റഷ്യ ബന്ധത്തിലെ തുടർച്ച വ്യക്തമാക്കുന്നു.

Also Read:റഷ്യ–ചൈന സൗഹൃദം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്നു; മോദിയും പുടിനും ഒരുമിച്ച്, ഉറ്റുനോക്കുന്നത് ഈ നീക്കത്തിലേക്ക്…

കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് മുമ്പ് ഇരുവരും ഊഷ്മളമായി ആലിംഗനം ചെയ്തതും ശ്രദ്ധേയമായി. നയതന്ത്ര കൂടിക്കാഴ്ചകളിൽ ഇത്തരം വ്യക്തിപരമായ സൗഹൃദപ്രകടനങ്ങൾ പലപ്പോഴും രാഷ്ട്രീയ സന്ദേശങ്ങളായി തന്നെ വായിക്കപ്പെടാറുണ്ട്. ഇന്ത്യയും റഷ്യയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം ഇപ്പോഴും ശക്തമാണെന്നും അഭിപ്രായവ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായാലും ആശയവിനിമയത്തിന്റെ വാതിൽ തുറന്നുതന്നെയാണെന്നും ഇതിലൂടെ വ്യക്തമാകുന്നു.

എന്നാൽ സൗഹൃദപരമായ കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കപ്പുറം, യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കണമെന്ന മോദിയുടെ സന്ദേശമാണ് കൂടുതൽ ശ്രദ്ധ നേടിയത്. അതായത്, റഷ്യയുമായുള്ള ബന്ധം നിലനിർത്തിക്കൊണ്ട് തന്നെ സമാധാനത്തിനായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ നിലപാട് ആവർത്തിക്കുകയാണ് പ്രധാനമന്ത്രി ചെയ്തത്.

കിർഗിസ്ഥാനിലെ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ നടന്ന മറ്റൊരു പ്രധാന സംഭവമായിരുന്നു ഇന്ത്യയിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിയിലേക്ക് പുടിനെ മോദി ക്ഷണിച്ചത്. ഇന്ത്യ ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്ന ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിയിൽ പുടിനെയും റഷ്യൻ പ്രതിനിധി സംഘത്തെയും ഇന്ത്യ സ്വാഗതം ചെയ്യാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന് മോദി വ്യക്തമാക്കി.

ഇത് സാധാരണ ക്ഷണമെന്നതിലുപരി ഇന്ത്യ–റഷ്യ ബന്ധത്തിന്റെ തുടർച്ച ഉറപ്പാക്കാനുള്ള ഒരു നയതന്ത്ര നീക്കമായും കാണാം. ബ്രിക്സ് ഇന്ന് പാശ്ചാത്യ ലോകത്തിന് പുറത്തുള്ള പ്രധാന സാമ്പത്തിക ശക്തികളുടെ കൂട്ടായ്മയായി വളർന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്. റഷ്യ, ചൈന, ഇന്ത്യ, ഇറാൻ തുടങ്ങിയ രാജ്യങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം ബ്രിക്സിന്റെ രാഷ്ട്രീയ പ്രാധാന്യം വർധിപ്പിച്ചിട്ടുണ്ട്.

അതുകൊണ്ട് തന്നെ ഇന്ത്യ ആതിഥേയത്വം വഹിക്കുന്ന ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിയിൽ പുടിന്റെ സാന്നിധ്യം ഉറപ്പാക്കാനുള്ള മോദിയുടെ ക്ഷണം റഷ്യയുമായുള്ള ബന്ധത്തിന് ന്യൂഡൽഹി നൽകുന്ന പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതേസമയം, ബ്രിക്സ് വേദിയിൽ വിവിധ രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള സംഭാഷണവും സഹകരണവും കൂടുതൽ ശക്തിപ്പെടുത്താൻ കഴിയുമെന്ന പ്രതീക്ഷയും ഇന്ത്യ മുന്നോട്ടുവയ്ക്കുന്നു.

റഷ്യ–ചൈന ബന്ധം കൂടുതൽ ശക്തമാകുന്ന സമയത്തും ഇന്ത്യ സ്വന്തമായ തന്ത്രപരമായ ഇടം നിലനിർത്തുന്നു. അമേരിക്കയുമായും പാശ്ചാത്യ രാജ്യങ്ങളുമായും സഹകരണം തുടരുമ്പോൾ തന്നെ റഷ്യ, ഇറാൻ, ബ്രിക്സ്, എസ്‌സിഒ തുടങ്ങിയ വേദികളിലും ഇന്ത്യ സജീവമായി ഇടപെടുന്നു. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ബിഷ്കെക്കിലെ മോദി–പുടിൻ കൂടിക്കാഴ്ച രണ്ട് നേതാക്കളുടെ കൂടിക്കാഴ്ച മാത്രമല്ല, മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ലോകക്രമത്തിൽ ഇന്ത്യ എങ്ങനെ സ്വന്തം സ്ഥാനം നിർവചിക്കുന്നു എന്നതിന്റെ മറ്റൊരു ഉദാഹരണമാണ്.

യുദ്ധത്തിന്റെ അവസാനത്തിലേക്ക് നീങ്ങണമെന്ന മോദിയുടെ ആഹ്വാനം പുടിൻ എങ്ങനെ സ്വീകരിക്കും എന്നതാണ് ഇനി ശ്രദ്ധിക്കേണ്ടത്. അതോടൊപ്പം, ഇന്ത്യയിൽ നടക്കാനിരിക്കുന്ന ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിയിൽ പുടിന്റെ സാന്നിധ്യം എത്രത്തോളം പുതിയ നയതന്ത്ര ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറക്കും എന്നതും നിർണായകമാകും. ബിഷ്കെക്കിൽ ആരംഭിച്ച ഈ സംഭാഷണം അതിനാൽ ഒരു ദിവസത്തെ കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ അവസാനിക്കുന്നതല്ല, ഇന്ത്യ–റഷ്യ ബന്ധത്തിന്റെയും വിശാലമായ ആഗോള ശക്തിസമവാക്യങ്ങളുടെയും അടുത്ത അധ്യായത്തിലേക്കുള്ള ഒരു സൂചന കൂടിയാണ്.

The post പുടിനുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ മോദിയുടെ സമാധാന സന്ദേശം; റഷ്യയെയും അമേരിക്കയെയും ഒരേസമയം സന്തുലിതമാക്കുകയാണോ ഇന്ത്യ? appeared first on Express Kerala.