ആഫ്രിക്കൻ കാടുകളിലെ ആചാരങ്ങളിൽ നിന്ന് അമേരിക്കൻ കുപ്പികളിലേക്ക്! നിങ്ങൾ കുടിക്കുന്ന ഓരോ സിപ്പിലും ഒരു ആഫ്രിക്കൻ ഗോത്രത്തിന്റെ ശാപമുണ്ടോ?

പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ വനഭൂമികളിലെ വിശുദ്ധമായ ഒരു വിത്തിൽ നിന്നും ആഗോള വിപണി കീഴടക്കിയ ശതകോടീശ്വരൻ പാനീയത്തിലേക്കുള്ള കോല നട്ടിന്റെ (Kola Nut) പരിണാമം ആധുനിക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ വൈരുദ്ധ്യങ്ങളിൽ ഒന്നാണ്. നൈജീരിയ, ഘാന, ഐവറി കോസ്റ്റ് തുടങ്ങിയ പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലെ ജനതയ്ക്ക് കോല നട്ട് എന്നത് കേവലം ഒരു കാർഷിക ഉൽപ്പന്നമായിരുന്നില്ല. അത് സമാധാനത്തിന്റെയും സൗഹൃദത്തിന്റെയും ഉടമ്പടികളുടെയും അടയാളമായിരുന്നു. ചടങ്ങുകളിൽ അതിഥികളെ സ്വാഗതം ചെയ്യാനും, വിവാഹങ്ങൾ ആഘോഷിക്കാനും, മുതിർന്നവർക്കിടയിൽ തർക്കങ്ങൾ പരിഹരിക്കാനുമുള്ള ഒരു കാര്യമായി ഈ കയ്പ്പേറിയ വിത്ത് ഉപയോഗിക്കപ്പെട്ടു. ദീർഘദൂര യാത്രകളിൽ വിശപ്പും ദാഹവും അകറ്റാനും ഉന്മേഷം നൽകാനും വ്യാപാരികൾ ഇത് ചവയ്ക്കുമായിരുന്നു. സംസ്കാരത്തിന്റെ ഭാഗമായ ഈ വിത്തിനെ ഒരു കച്ചവടച്ചരക്കായിട്ടല്ല, മറിച്ച് സമൂഹങ്ങളെ ഒന്നിപ്പിക്കുന്ന ഒരു കണ്ണിയായാണ് അക്കാലത്ത് കണ്ടിരുന്നത്.

പെംബർട്ടന്റെ പരീക്ഷണവും കൊക്കക്കോളയുടെ ഉദയവും

1886-ൽ അമേരിക്കൻ ഫാർമസിസ്റ്റായ ജോൺ പെംബർട്ടൺ ഒരു പുതിയ ഔഷധ പാനീയം വികസിപ്പിക്കാൻ ശ്രമിച്ചപ്പോഴാണ് കോല നട്ട് പാശ്ചാത്യ ലോകത്തിന്റെ ലാഭക്കണ്ണുകളിലേക്ക് എത്തുന്നത്. പശ്ചിമാഫ്രിക്കയിലെ കോല നട്ടിന്റെ ഉത്തേജക ഗുണങ്ങളും ആൻഡീസ് പർവതനിരകളിലെ കൊക്ക ഇലകളും ചേർത്താണ് അദ്ദേഹം ആദ്യകാല കൊക്കക്കോള മിശ്രിതം തയ്യാറാക്കിയത്. കോല നട്ടിലെ കഫീനും കൊക്ക ഇലയിലെ സത്തുകളും ചേർന്നപ്പോൾ അത് ലോകം ഇന്നുവരെ കാണാത്ത ഒരു വിപണന സാധ്യതയായി മാറി. ഫ്രാങ്ക് മേസൺ റോബിൻസൺ എന്ന ബുക്ക് കീപ്പർ ഇതിന് ‘കൊക്കക്കോള’ എന്ന പേര് നൽകുകയും ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ആ ലിപി രൂപകൽപ്പന ചെയ്യുകയും ചെയ്തു.

വിഭവം കടമെടുത്തു, സംസ്കാരം കൈവിട്ടു

കൊക്കക്കോള ഒരു ആഗോള ബ്രാൻഡായി വളർന്നതോടെ കോല നട്ടിന്റെ പ്രാധാന്യം രാസപരമായ മൂല്യത്തിലേക്ക് മാത്രമായി ചുരുങ്ങി. പാനീയത്തിന് പേര് നൽകിയ വിത്തിന്റെ പിന്നിലെ ആഴത്തിലുള്ള സാംസ്കാരിക അർത്ഥങ്ങൾ സമുദ്രം കടന്നപ്പോൾ അപ്രത്യക്ഷമായി. മുതലാളിത്തത്തിന്റെ സ്വാഭാവികമായ രീതി പിന്തുടർന്ന്, ലാഭം വർദ്ധിപ്പിക്കുന്നതിനായി കമ്പനി പതുക്കെ പ്രകൃതിദത്ത കോല നട്ട് സത്തുകൾ ഒഴിവാക്കി പകരം സിന്തറ്റിക് കഫീൻ ഉപയോഗിക്കാൻ തുടങ്ങി. ഇതോടെ, കൊക്കക്കോള എന്ന പേരിൽ ആഫ്രിക്കൻ പൈതൃകം അവശേഷിച്ചെങ്കിലും പാനീയത്തിൽ നിന്നും ആ വിത്ത് എന്നെന്നേക്കുമായി പുറത്തായി.

കൊളോണിയൽ ചൂഷണത്തിന്റെ ബാക്കിപത്രം

ഈ പാനീയത്തിന്റെ ആവശ്യം വർദ്ധിച്ചതോടെ പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ രാജ്യങ്ങളിലെ കാർഷിക മേഖലയിൽ വലിയ മാറ്റങ്ങളുണ്ടായി. ബ്രിട്ടീഷ്-ഫ്രഞ്ച് കൊളോണിയൽ അധികാരികൾ വൻതോതിൽ കോല നട്ട് കൃഷി പ്രോത്സാഹിപ്പിച്ചു. ഭക്ഷ്യവിളകൾക്ക് പകരം കയറ്റുമതി ലക്ഷ്യമിട്ടുള്ള ഏകവിള കൃഷിരീതിയിലേക്ക് ആഫ്രിക്കൻ കർഷകർ നിർബന്ധിതരായി. ഇത് വനനശീകരണത്തിനും പ്രാദേശിക സാമ്പത്തിക തകർച്ചയ്ക്കും കാരണമായി. ആഗോള വിപണിയിൽ കോല നട്ട് വൻ ലാഭമുണ്ടാക്കിയപ്പോഴും അതിന്റെ യഥാർത്ഥ അവകാശികളായ ആഫ്രിക്കൻ കർഷകർ ദാരിദ്ര്യത്തിലും ചൂഷണത്തിലും തുടരുകയായിരുന്നു.

ഇന്ന് കൊക്കക്കോള എന്നത് ആധുനികതയുടെയും ഉപഭോഗ സംസ്കാരത്തിന്റെയും പ്രതീകമാണ്. എന്നാൽ അതിന്റെ ചരിത്രം പരിശോധിക്കുമ്പോൾ, പവിത്രമായ ഒരു വിത്തിനെ അതിന്റെ സാംസ്കാരിക വേരുകളിൽ നിന്നും അടർത്തിയെടുത്ത് ഒരു വെറും ബ്രാൻഡിംഗ് ഉപകരണമാക്കി മാറ്റിയ മുതലാളിത്തത്തിന്റെ മുഖമാണ് നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയുന്നത്. ആഗോള വിപണിയിൽ കൊക്കക്കോള കോടികൾ കൊയ്യുമ്പോഴും, ആ വിത്തിനെ ലോകത്തിന് നൽകിയ പശ്ചിമാഫ്രിക്കൻ വനങ്ങളും അവിടുത്തെ കർഷകരും അവഗണനയുടെ നിഴലിലാണ്. കോല നട്ട് ഇല്ലാതെ കൊക്കക്കോളയ്ക്ക് ഒരു സ്വത്വമില്ല, എന്നാൽ ആ വിത്തിനെ വളർത്തിയ ലോകത്തിന് ആഗോള വിപണി തിരികെ നൽകിയത് അസ്ഥിരതയും വിഭവ ചൂഷണവും മാത്രമാണ്.

The post ആഫ്രിക്കൻ കാടുകളിലെ ആചാരങ്ങളിൽ നിന്ന് അമേരിക്കൻ കുപ്പികളിലേക്ക്! നിങ്ങൾ കുടിക്കുന്ന ഓരോ സിപ്പിലും ഒരു ആഫ്രിക്കൻ ഗോത്രത്തിന്റെ ശാപമുണ്ടോ? appeared first on Express Kerala.