കാടുണ്ട്, കടുവകളില്ല! അയൽരാജ്യങ്ങൾ തോറ്റിടത്ത് ഇന്ത്യ നേടിയ ‘കടുവ വിജയം’ എങ്ങനെ? പിന്നിൽ എന്ത്?

ഒരു കാലത്ത് ഏഷ്യയുടെ കാടുകളിലും പുൽമേടുകളിലും മലനിരകളിലും രാജാവായി സഞ്ചരിച്ചിരുന്ന കടുവ ഇന്ന് മനുഷ്യന്റെ അതിരുകടന്ന ഇടപെടലുകൾക്കിടയിൽ അതിജീവനത്തിനായി പോരാടുന്ന ഒരു ജീവിയായി മാറിയിരിക്കുന്നു. വനനശീകരണവും വേട്ടയാടലും മനുഷ്യവാസവ്യാപനവും ചേർന്നപ്പോൾ, കഴിഞ്ഞ നൂറ്റാണ്ടിൽ കടുവകൾ ഭൂമിയിൽ നിന്ന് അപ്രത്യക്ഷമാകാൻ തൊട്ടടുത്തെത്തിയിരുന്നു. “കടുവകൾ ഇനി എവിടെയാണ് സുരക്ഷിതം?” എന്ന ചോദ്യമാണ് അന്ന് ലോകം ഉന്നയിച്ചത്. ഇന്ന് ആ ചോദ്യം മറ്റൊരു രൂപത്തിലാണ് ലോകം ഉന്നയിക്കുന്നത് ,കാട്ടുകടുവകൾക്ക് ഏറ്റവും വലിയ സുരക്ഷിത അഭയം ഇപ്പോൾ ഏത് രാജ്യത്തിലാണ്? ചൈനയോ, റഷ്യയോ, ഇന്ത്യയോ? ഔദ്യോഗിക കണക്കുകളും ശാസ്ത്രീയ വിലയിരുത്തലുകളും സംശയത്തിനിടമില്ലാതെ ചൂണ്ടിക്കാട്ടുന്നത് ഒരേയൊരു സത്യമാണ് ലോകത്തിലെ കാട്ടുകടുവകളുടെ ഏറ്റവും വലിയ താവളം ഇന്ന് ഇന്ത്യയിലാണുള്ളത്.

നാഷണൽ ടൈഗർ കോൺസെർവഷൻ അതോറിറ്റി (NTCA) 2022-ൽ നടത്തിയ ദേശീയ കടുവ കണക്കെടുപ്പിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ 2023-ൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച റിപ്പോർട്ട് പ്രകാരം, ഇന്ത്യയിലെ കാട്ടുകടുവകളുടെ എണ്ണം ഏകദേശം 3,682 ആയി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. ശാസ്ത്രീയമായി വിലയിരുത്തിയ പരിധി 3,167 മുതൽ 3,925 വരെയാണ്. ഈ കണക്കുകൾ ഇന്ത്യയെ ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ കടുവ ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യമായി മാറ്റുന്നു. ലോകത്തുള്ള ആകെ കടുവകളിൽ മുക്കാൽ ഭാഗവും ഇന്ത്യയുടെ അതിർത്തിക്കുള്ളിലാണ് കഴിയുന്നത്.

ഇന്ത്യയിലെ കടുവകളുടെ സാന്നിധ്യം വെറും എണ്ണത്തിലൊതുങ്ങുന്നതല്ല. രാജ്യത്തുടനീളം അറിയിപ്പു നൽകിയ 58 ടൈഗർ റിസർവുകളിലായി, വ്യത്യസ്തവും അപൂർവവുമായ ഭൂപ്രകൃതികളിലാണ് ഇവ ജീവിക്കുന്നത്. മധ്യ ഇന്ത്യയിലെ സാന്ദ്രവനങ്ങളിൽ നിന്ന് ഹിമാലയത്തിന്റെ പാദപ്രദേശങ്ങൾ വരെയും, പുൽമേടുകളും ജലാശയങ്ങളും സുന്ദർബനിലെ മാൻഗ്രൂവ് കാടുകൾ വരെയും വ്യാപിക്കുന്ന ഈ ആവാസവ്യവസ്ഥകൾ, ലോകത്ത് മറ്റൊരിടത്തും കാണാനാകാത്ത തരത്തിലുള്ള പരിസ്ഥിതി വൈവിധ്യമാണ് നൽകുന്നത്. മനുഷ്യ ജനസംഖ്യ വളരെ കൂടുതലുള്ള ഒരു രാജ്യത്ത് ഇത്രയും വലിയ തോതിൽ കടുവകളെ സംരക്ഷിക്കാൻ കഴിഞ്ഞത്, 21-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഏറ്റവും വലിയ വന്യജീവി സംരക്ഷണ വിജയങ്ങളിലൊന്നായാണ് വിദഗ്ദ്ധർ വിലയിരുത്തുന്നത്.

കടുവ ഒരു ‘ടോപ്പ് പ്രെഡേറ്റർ’ ആണെന്നത് ഈ കണക്കുകൾക്ക് ആഗോള പ്രാധാന്യം നൽകുന്നു. ഒരു വനത്തിൽ ആരോഗ്യമുള്ള കടുവ ജനസംഖ്യ നിലനിൽക്കുന്നു എന്നതിന്റെ അർത്ഥം, ആ വനത്തിന്റെ മുഴുവൻ പരിസ്ഥിതിയും സമതുലിതമാണെന്നാണ്. കടുവകൾ നിലനിൽക്കുന്നിടത്ത് ഇരകളായ മാൻവർഗങ്ങൾ, കാട്ടുപന്നികൾ, ചെറുജീവികൾ, സസ്യസമൂഹങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം സ്വാഭാവികമായ സമതുലിതാവസ്ഥയിൽ നിലനിൽക്കും. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ലോകത്തിലെ കടുവകളിൽ 75 ശതമാനവും ഇന്ത്യയിലുണ്ടെന്നത് ഇന്ത്യയെ വെറും ഒരു പങ്കാളിയല്ല, മറിച്ച് കടുവകളുടെ ഭാവിയുടെ മുഖ്യ കാവൽക്കാരനായി മാറ്റുന്നു. ഇന്ത്യയിൽ ഉണ്ടാകുന്ന ഏതൊരു വലിയ ഇടിവും ആഗോള കടുവ ജനസംഖ്യയിൽ ഉടൻ തന്നെ ഗുരുതര പ്രത്യാഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കും.

ഈ നേട്ടം ഒരു രാത്രികൊണ്ട് കൈവന്നതല്ല. 1973-ൽ ആരംഭിച്ച ‘പ്രോജക്ട് ടൈഗർ’ എന്ന ദീർഘകാല ദൗത്യമാണ് ഇന്ത്യയിലെ കടുവ സംരക്ഷണത്തിന്റെ അടിത്തറ. കർശനമായ വേട്ടവിരുദ്ധ നിയമങ്ങൾ, വന്യജീവി കുറ്റകൃത്യങ്ങൾ നേരിടുന്നതിനുള്ള പ്രത്യേക യൂണിറ്റുകൾ, നിർണായക ആവാസവ്യവസ്ഥകളുടെ സംരക്ഷണം, വനപ്രദേശങ്ങളെ ബന്ധിപ്പിക്കുന്ന കോറിഡോറുകളുടെ പുനഃസ്ഥാപനം, പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം, ഇതെല്ലാം ചേർന്നതാണ് ഈ വിജയത്തിന്റെ പിന്നിലെ ശക്തി. ക്യാമറ ട്രാപ്പുകൾ, ഡിഎൻഎ വിശകലനം, കൃത്രിമ ബുദ്ധി അടിസ്ഥാനമാക്കിയുള്ള ജനസംഖ്യാ മാതൃകകൾ എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുന്ന NTCAയുടെ നാല് വർഷത്തിലൊരിക്കൽ നടത്തുന്ന ദേശീയ കണക്കെടുപ്പ്, ഇന്ന് ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും ശക്തമായ വന്യജീവി നിരീക്ഷണ പദ്ധതികളിലൊന്നായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു. മധ്യപ്രദേശ്, കർണാടക, ഉത്തരാഖണ്ഡ്, മഹാരാഷ്ട്ര തുടങ്ങിയ സംസ്ഥാനങ്ങൾ സ്ഥിരമായി ഇന്ത്യയിലെ മുൻനിര കടുവ സംസ്ഥാനങ്ങളായി മാറിയിട്ടുണ്ട്.

ഇന്ത്യക്ക് പിന്നാലെ രണ്ടാം സ്ഥാനത്തുള്ള രാജ്യം റഷ്യയാണ്. റഷ്യ പ്രധാനമായും അമൂർ അഥവാ സൈബീരിയൻ കടുവകളുടെ ആവാസകേന്ദ്രമാണ്. റഷ്യയുടെ കിഴക്കൻ അറ്റത്തുള്ള തണുത്ത കാടുകളിലാണ് ഇവ ജീവിക്കുന്നത്. കാട്ടിൽ ഏകദേശം 500 മുതൽ 750 വരെ അമൂർ കടുവകൾ മാത്രമേ ഇപ്പോൾ നിലനിൽക്കുന്നുള്ളൂ. അപൂർവവും പ്രത്യേകതയുള്ളതുമായ ഈ ഉപജാതിയെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിൽ റഷ്യ നടത്തിയ പരിശ്രമങ്ങൾ പ്രശംസനീയമാണെങ്കിലും, കടുത്ത കാലാവസ്ഥയും പരിമിതമായ ആവാസവ്യവസ്ഥയും ഭക്ഷ്യലഭ്യതയും കാരണം, ഇന്ത്യയെ പോലെ വലിയ തോതിൽ കടുവ ജനസംഖ്യ വർധിപ്പിക്കാൻ റഷ്യക്ക് സാധിച്ചിട്ടില്ല.

ചൈനയുടെ കാര്യത്തിൽ സ്ഥിതി കൂടുതൽ ആശങ്കാജനകമാണ്. ഒരുകാലത്ത് നിരവധി കടുവ ഉപജാതികൾ ഉണ്ടായിരുന്ന ചൈനയിൽ, വൻതോതിലുള്ള ആവാസവ്യവസ്ഥ നാശവും മനുഷ്യവ്യാപനവും കാരണം ഇന്ന് സ്വതന്ത്രമായി സഞ്ചരിക്കുന്ന കാട്ടുകടുവകൾ വളരെ അപൂർവമാണ്. ഇപ്പോഴത്തെ ചൈനീസ് ശ്രമങ്ങൾ വലിയ ജനസംഖ്യ സംരക്ഷിക്കുന്നതിലല്ല, മറിച്ച് ആവാസവ്യവസ്ഥ പുനഃസ്ഥാപനത്തിലും ഇരജന്തുക്കളുടെ തിരിച്ചുവരവിലും ദീർഘകാല പദ്ധതികളിലുമാണ് കേന്ദ്രീകരിച്ചിരിക്കുന്നത്. അതിനാൽ, ആഗോള കടുവ കണക്കുകളിൽ ചൈന ഇന്ന് പിന്നിലായി നിൽക്കുന്നു.

എങ്കിലും, ഇന്ത്യയുടെ വിജയം ആഘോഷിക്കുമ്പോൾ വെല്ലുവിളികളെ മറക്കാൻ കഴിയില്ലെന്ന് സംരക്ഷണ വിദഗ്ദ്ധർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. കടുവകളുടെ എണ്ണം ഉയരുന്നതിനൊപ്പം മനുഷ്യ–വന്യജീവി സംഘർഷങ്ങളും വർധിക്കുന്നു. വനാതിർത്തികൾ കടന്ന് കടുവകൾ പുറത്ത് വരുമ്പോൾ മനുഷ്യരും കന്നുകാലികളും നേരിടുന്ന അപകടങ്ങൾ യാഥാർത്ഥ്യമാണ്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ, ഭാവിയിലെ സംരക്ഷണ നയങ്ങൾ മനുഷ്യനും കടുവയും ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കാവുന്ന രീതിയിലായിരിക്കണം. സംരക്ഷണത്തിന്റെ ഭാരമൊന്നും പ്രാദേശിക സമൂഹങ്ങൾ മാത്രം വഹിക്കേണ്ട അവസ്ഥ ഉണ്ടാകരുത് എന്നതാണ് പ്രധാന പാഠം.

ഇന്ത്യയിലെ കടുവ കഥ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത് ഒരു കാര്യമാണ് വംശനാശം വിധിയല്ല. ഒരുകാലത്ത് അതീവ ഗുരുതര നിലയിലേക്കെത്തിയ കടുവകൾ, ദീർഘകാല നയങ്ങളും ശാസ്ത്രീയ സമീപനങ്ങളും രാഷ്ട്രീയ പ്രതിബദ്ധതയും ചേർന്നപ്പോൾ തിരിച്ചുവരാൻ കഴിഞ്ഞു. NTCAയുടെ ഏറ്റവും പുതിയ കണക്കുകൾ പ്രകാരം ഏകദേശം 3,682 കാട്ടുകടുവകളുമായി, ഇന്ന് ലോകത്ത് കടുവകളുടെ ഭാവി ഏറ്റവും അധികം ആശ്രയിക്കുന്ന രാജ്യം ഇന്ത്യയാണ്. ചൈനയും റഷ്യയും ഉൾപ്പെടുന്ന ആഗോള താരതമ്യത്തിൽ, നിഗമനം സംശയരഹിതമാണ് കടുവകളുടെ ലോകത്ത് ഇന്ത്യയാണ് ഇന്ന് ഏറ്റവും വലിയ കോട്ടയും ഏറ്റവും വലിയ ഉത്തരവാദിത്തവും വഹിക്കുന്ന രാജ്യം.

The post കാടുണ്ട്, കടുവകളില്ല! അയൽരാജ്യങ്ങൾ തോറ്റിടത്ത് ഇന്ത്യ നേടിയ ‘കടുവ വിജയം’ എങ്ങനെ? പിന്നിൽ എന്ത്? appeared first on Express Kerala.