ഒരേസമയം ചൈനയുമായി അതിർത്തി ചർച്ച, റഷ്യയുമായി തന്ത്രബന്ധം; ഇന്ത്യയുടെ ‘ബിഗ് പ്ലാൻ’ എന്ത്? ലോകശക്തികൾ ഏറ്റുമുട്ടുമ്പോൾ ഇന്ത്യ കളിക്കുന്നത് സ്വന്തം കളി

ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയത്തിൽ ഒരേ സമയം രണ്ട് പ്രധാന അധ്യായങ്ങൾ തുറക്കുകയാണ്. ഒരു വശത്ത് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി എസ്. ജയശങ്കർ മോസ്കോയിൽ റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്‌ളാഡിമിർ പുടിനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തുമ്പോൾ, മറുവശത്ത് ദേശീയ സുരക്ഷാ ഉപദേഷ്ടാവ് അജിത് ഡോവൽ ബീജിംഗിലെത്തി ചൈനീസ് നേതൃത്വവുമായി അതിർത്തി വിഷയത്തിൽ ചർച്ച നടത്തുന്നു. റഷ്യയും ചൈനയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം മാത്രമല്ല, അമേരിക്കയുമായും യൂറോപ്പുമായും പശ്ചിമേഷ്യൻ രാജ്യങ്ങളുമായും ഇന്ത്യ ഒരേസമയം ബന്ധം ശക്തിപ്പെടുത്തുന്ന നിർണായക ഘട്ടമാണിത്. അതുകൊണ്ടുതന്നെ ഇത് സാധാരണ നയതന്ത്ര സന്ദർശനങ്ങളല്ല. മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്ന ആഗോള ശക്തിസമവാക്യങ്ങൾക്കിടയിൽ ഇന്ത്യ സ്വന്തം താൽപ്പര്യങ്ങൾ ഉറപ്പാക്കുന്ന തന്ത്രപരമായ നീക്കമാണ്.

ഇന്ത്യ-ചൈന ബന്ധത്തിലെ ഏറ്റവും സങ്കീർണ്ണമായ വിഷയമായ അതിർത്തി തർക്കമാണ് അജിത് ഡോവലിന്റെ ചൈന സന്ദർശനത്തിന്റെ കേന്ദ്രബിന്ദു. പ്രത്യേക പ്രതിനിധി സംവിധാനത്തിന്റെ ഭാഗമായി ചൈനീസ് വിദേശകാര്യ മന്ത്രി വാങ് യിയുമായി അദ്ദേഹം ചർച്ച നടത്തും. 2020ലെ ഗാൽവാൻ സംഘർഷത്തിന് ശേഷം ഇരുരാജ്യങ്ങളും തമ്മിലുള്ള വിശ്വാസത്തിൽ വലിയ വിള്ളൽ ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിലും, സൈനിക-നയതന്ത്ര തലങ്ങളിലെ തുടർച്ചയായ ഇടപെടലുകളിലൂടെ സംഘർഷം നിയന്ത്രിക്കാനുള്ള ശ്രമങ്ങൾ തുടരുകയാണ്. അതിനാൽ ഡോവലിന്റെ ചർച്ചയ്ക്ക് അതിർത്തിയിലെ സമാധാനം മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യ-ചൈന ബന്ധത്തെ വീണ്ടും ഒരു സ്ഥിരതയുള്ള പാതയിലേക്ക് കൊണ്ടുവരാനുള്ള സാധ്യതയും നിർണായകമാണ്.

ഗാൽവാൻ താഴ്‌വരയിലെ സംഘർഷം ഇന്ത്യ-ചൈന ബന്ധത്തിന്റെ ദിശ തന്നെ മാറ്റിയ സംഭവമായിരുന്നു. അതിന് പിന്നാലെ അതിർത്തിയിൽ സൈനിക വിന്യാസം വർധിക്കുകയും നയതന്ത്ര ബന്ധങ്ങളിൽ കടുത്ത സമ്മർദ്ദം രൂപപ്പെടുകയും ചെയ്തു. എന്നാൽ പ്രശ്നങ്ങൾ നിലനിൽക്കുമ്പോഴും സംഭാഷണത്തിന്റെ വാതിൽ പൂർണമായി അടയ്ക്കാൻ ഇന്ത്യ തയ്യാറായിട്ടില്ല. കാരണം, ലോകത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ രണ്ട് ജനസംഖ്യയുള്ള രാജ്യങ്ങൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തിലെ ചെറിയൊരു സംഘർഷം പോലും ഏഷ്യൻ സുരക്ഷയെയും ആഗോള സാമ്പത്തിക രംഗത്തെയും ബാധിക്കാനുള്ള ശേഷിയുള്ളതാണ്. അതുകൊണ്ട് തന്നെ “സംഘർഷത്തിനിടയിലും സംഭാഷണം” എന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ ഇപ്പോഴത്തെ സമീപനത്തിന്റെ പ്രധാന സവിശേഷത.

ഇതിനിടെയാണ് ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങിന്റെ ഇന്ത്യാ സന്ദർശനവുമായി ബന്ധപ്പെട്ട റിപ്പോർട്ടുകൾ ശ്രദ്ധ നേടുന്നത്. സെപ്റ്റംബർ 12, 13 തീയതികളിൽ നടക്കുന്ന ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിയിൽ ഷി പങ്കെടുക്കുമെന്ന സൂചനകൾ യാഥാർഥ്യമാകുകയാണെങ്കിൽ, വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റിന്റെ ഇന്ത്യാ സന്ദർശനത്തിന് വഴിയൊരുങ്ങും. അങ്ങനെ സംഭവിച്ചാൽ പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയും ഷി ജിൻപിങ്ങും തമ്മിലുള്ള നേരിട്ടുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്കും സാധ്യതയേറും. അതിർത്തി പ്രശ്നം ഉൾപ്പെടെ ഇരുരാജ്യങ്ങൾക്കും നേരിട്ട് ചർച്ച ചെയ്യേണ്ട വിഷയങ്ങൾ ഏറെയുള്ള സാഹചര്യത്തിൽ, ഒരു ഉന്നതതല കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് വലിയ നയതന്ത്ര പ്രാധാന്യമുണ്ട്.

Also Read; അമേരിക്കയെ വിറപ്പിച്ച് റഷ്യയുടെ ‘അന്ത്യദിന’ അന്തർവാഹിനി! 10,000 കി.മീ ദൂരപരിധി, 3000 അടി ആഴം; തടയാനാകാത്ത ‘പോസിഡോൺ’ കടലിലിറങ്ങി

ചൈനയിൽ ഡോവൽ ചർച്ചകൾ നടത്തുമ്പോൾ റഷ്യയിൽ ജയശങ്കർ റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് വ്‌ളാഡിമിർ പുടിനുമായി കൂടിക്കാഴ്ച നടത്തിയത് ഇന്ത്യയുടെ മറ്റൊരു പ്രധാന നയതന്ത്ര സന്ദേശമാണ്. ഇന്ത്യ-റഷ്യ ബന്ധം പതിറ്റാണ്ടുകളായി നിലനിൽക്കുന്ന തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തമാണ്. പ്രതിരോധം മുതൽ ഊർജം വരെയും വ്യാപാരം മുതൽ സാങ്കേതികവിദ്യ വരെയും വിവിധ മേഖലകളിൽ ഇരുരാജ്യങ്ങളും സഹകരിക്കുന്നു. കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ ഉഭയകക്ഷി വ്യാപാരത്തിലെ വളർച്ചയിലും സഹകരണത്തിന്റെ വിവിധ മേഖലകളിലും പുടിൻ സംതൃപ്തി പ്രകടിപ്പിച്ചതും ശ്രദ്ധേയമായി.

പ്രധാനമന്ത്രി നരേന്ദ്ര മോദിയുടെ സന്ദേശവും ആശംസകളും ജയശങ്കർ പുടിനെ അറിയിച്ചു. ഷാങ്ഹായ് സഹകരണ സംഘടനയുടെ ഉച്ചകോടിയിൽ പുടിനെ കാണാനും ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിക്കായി ഇന്ത്യയിലേക്ക് അദ്ദേഹത്തെ സ്വാഗതം ചെയ്യാനും മോദി ആഗ്രഹിക്കുന്നുവെന്ന സന്ദേശവും അദ്ദേഹം കൈമാറി. ഇതിലൂടെ ഇന്ത്യ-റഷ്യ ബന്ധം ഒരു സന്ദർശനത്തിലോ ഒരു മേഖലയിൽ മാത്രമോ ഒതുങ്ങുന്നതല്ലെന്ന് വ്യക്തമാകുന്നു. മാറുന്ന ആഗോള രാഷ്ട്രീയ സാഹചര്യത്തിലും റഷ്യയുമായുള്ള തന്ത്രപരമായ ബന്ധം നിലനിർത്താൻ ഇന്ത്യ നൽകുന്ന പ്രാധാന്യമാണ് ഈ നീക്കങ്ങളിൽ നിന്ന് വ്യക്തമാകുന്നത്.

ഇവിടെയാണ് ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയത്തിന്റെ പ്രത്യേകത കൂടുതൽ വ്യക്തമാകുന്നത്. റഷ്യയുമായി പ്രതിരോധ-ഊർജ സഹകരണം ശക്തമായി തുടരുമ്പോഴും ചൈനയുമായുള്ള അതിർത്തി പ്രശ്നം പരിഹരിക്കാൻ സംഭാഷണം തുടരുന്നു. അതേസമയം അമേരിക്കയുമായും യൂറോപ്പുമായും ഇന്ത്യ വ്യാപാരം, സാങ്കേതികവിദ്യ, പ്രതിരോധം, തന്ത്രപരമായ സഹകരണം എന്നിവയിൽ ബന്ധം വികസിപ്പിക്കുന്നു. ഒരു പ്രത്യേക ശക്തികേന്ദ്രത്തിന്റെ ഭാഗമായി മാറുന്നതിനുപകരം, ഓരോ രാജ്യവുമായും ഇന്ത്യക്ക് ആവശ്യമായ മേഖലകളിൽ സഹകരിക്കുക എന്നതാണ് ഇന്ത്യയുടെ തന്ത്രം. ഇതാണ് ഇന്ത്യയുടെ “തന്ത്രപരമായ സ്വയംഭരണം”എന്ന സമീപനത്തിന്റെ പ്രധാന അടിത്തറ.

ലോകശക്തികളുമായുള്ള ബന്ധം മാത്രമല്ല, ഇന്ത്യയുടെ അയൽപക്ക നയവും ഈ തന്ത്രത്തിന്റെ ഭാഗമാണ്. പാകിസ്ഥാൻ, ബംഗ്ലാദേശ്, നേപ്പാൾ, ശ്രീലങ്ക തുടങ്ങിയ അയൽരാജ്യങ്ങളുമായുള്ള ബന്ധങ്ങളിൽ ഓരോന്നിനും വ്യത്യസ്തമായ വെല്ലുവിളികളുണ്ട്. അതിനാൽ ചൈനയുമായും റഷ്യയുമായും അമേരിക്കയുമായും ബന്ധം കൈകാര്യം ചെയ്യുന്നതിനൊപ്പം അയൽപക്കത്തെ രാഷ്ട്രീയ-സുരക്ഷാ സാഹചര്യങ്ങളും ഇന്ത്യ സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കേണ്ടതുണ്ട്. ഒരു വശത്ത് അതിർത്തി സുരക്ഷയും മറുവശത്ത് വ്യാപാരവും പ്രാദേശിക ബന്ധങ്ങളും ഉറപ്പാക്കുക എന്നത് ഇന്ത്യയ്ക്ക് അനിവാര്യമാണ്.

Also Read; യുക്രെയ്നിന്റെ വ്യോമ പ്രതിരോധത്തിന്റെ ‘കണ്ണുകൾ’ തകർക്കാൻ റഷ്യയുടെ പ്ലാൻ; 125 കിലോമീറ്റർ അകലെ നിന്ന് നടന്ന ആ ആക്രമണത്തിന് പിന്നിൽ എന്ത്?

വരാനിരിക്കുന്ന ബ്രിക്സ് ഉച്ചകോടിക്ക് അതുകൊണ്ടുതന്നെ പ്രത്യേക പ്രാധാന്യമുണ്ട്. റഷ്യൻ പ്രസിഡന്റ് പുടിനും ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങും പങ്കെടുക്കുന്ന സാഹചര്യം ഒരുങ്ങുകയാണെങ്കിൽ, ഒരേ വേദിയിൽ പ്രധാന ശക്തികളുമായി ഇന്ത്യക്ക് നേരിട്ട് ഇടപെടാനുള്ള അവസരമാകും അത്. അമേരിക്കയുമായുള്ള ഇന്ത്യയുടെ തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തം ശക്തിപ്പെടുമ്പോഴും റഷ്യയുമായുള്ള ബന്ധം ഉപേക്ഷിക്കാത്തതും ചൈനയുമായി സംഭാഷണം തുടരുന്നതും ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയത്തിലെ സന്തുലിത സമീപനത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ജയശങ്കർ റഷ്യയിലും ഡോവൽ ചൈനയിലും ഒരേസമയം സജീവമാകുന്ന ഈ നിമിഷം ഇന്ത്യയുടെ വിദേശനയത്തിന്റെ വലിയ ചിത്രം തന്നെയാണ് അവതരിപ്പിക്കുന്നത്. റഷ്യയുമായി സൗഹൃദം, ചൈനയുമായി ജാഗ്രതയോടെയുള്ള സംഭാഷണം, അമേരിക്കയുമായി തന്ത്രപരമായ പങ്കാളിത്തം, യൂറോപ്പുമായി സാമ്പത്തിക-സാങ്കേതിക സഹകരണം, അയൽരാജ്യങ്ങളുമായി സുരക്ഷാ ബന്ധം ഇവയെല്ലാം ഒരേസമയം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുകയാണ് ഇന്ത്യ. അതിർത്തി പ്രശ്നങ്ങൾക്ക് ഉടൻ പരിഹാരം ലഭിക്കുമെന്നോ ഒരു കൂടിക്കാഴ്ചയിൽ വലിയ മാറ്റമുണ്ടാകുമെന്നോ പ്രതീക്ഷിക്കേണ്ടതില്ല. എന്നാൽ ലോകം പുതിയ ശക്തിസമവാക്യങ്ങളിലേക്ക് നീങ്ങുമ്പോൾ, മറ്റുള്ളവരുടെ കളിയിലെ ഒരു ശക്തിയാകാതെ സ്വന്തം താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കനുസരിച്ച് കളിയുടെ ദിശ സ്വാധീനിക്കുന്ന ഇന്ത്യയാണ് ഈ നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങളിലൂടെ ഉയർന്നുവരുന്നത്.

The post ഒരേസമയം ചൈനയുമായി അതിർത്തി ചർച്ച, റഷ്യയുമായി തന്ത്രബന്ധം; ഇന്ത്യയുടെ ‘ബിഗ് പ്ലാൻ’ എന്ത്? ലോകശക്തികൾ ഏറ്റുമുട്ടുമ്പോൾ ഇന്ത്യ കളിക്കുന്നത് സ്വന്തം കളി appeared first on Express Kerala.